| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Spółki > Spółka akcyjna > Dziedziczenie akcji

Dziedziczenie akcji

Spółka akcyjna, jeden z dwóch typów występujących w polskim systemie prawnym spółek kapitałowych jest związkiem osób, które ją tworzą i którym przysługują określone prawa związane z tym uczestnictwem. Emanacją uczestnictwa w spółce akcyjnej jest akcja, czyli prawo podmiotowe przysługujące akcjonariuszowi. Poszczególne akcje jako kompleksy praw i obowiązków akcjonariuszy stanowią samoistny przedmiot obrotu i podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w prawie spadkowym, stąd dopuszczalne jest zarówno ich dziedziczenie ustawowe, jak i testamentowe.

Zgodnie z ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z 30 sierpnia 1996 roku (Dz. U. nr 118 poz. 561 z późniejszymi zmianami) do nabycia roszczenia o nieodpłatne nabycie akcji wystarczy prawomocne postanowienie Sądu o nabyciu spadku. Jednak w sytuacji, gdy określony spadkobierca został powołany do spadku po zmarłym pracowniku wraz z innymi spadkobiercami, wówczas mamy do czynienia ze współwłasnością w częściach ułamkowych tzw. prawa do nieodpłatnego nabycia akcji (ekspektatywy).

Współwłasność prawa do akcji jest de facto współwłasnością majątkowych praw podmiotowych - ekspektatywy nabycia akcji nie zaś samych akcji.

W związku z powyższym, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, iż określony spadkobierca ma prawo do nabycia od Skarbu Państwa takiej ilości akcji do których nabycia był uprawniony zmarły pracownik, w jakiej części nabył spadek w wyniku prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

Zakładając, iż akcji było np. 100, spadkobierca, który nabył ¼ całości spadku nie ma roszczenia o nieodpłatne nabycie od Skarbu Państwa 25 akcji.

Takie postępowanie byłoby niedopuszczalne nie tylko z uwagi na postanowienia k.s.h. (niepodzielność akcji), o czym była mowa powyżej, ale również samą konstrukcję ekspektatywy jako prawa majątkowego. W celu skutecznego podpisania umowy nabycia akcji od Skarbu Państwa, a następnie zapisania ich na rachunku papierów wartościowym i wpisaniu akcjonariusza - spadkodawcy do księgi akcyjnej ma on, co do zasady do wyboru 3 drogi postępowania: uzyskanie pełnomocnictwa od pozostałych spadkobierców - współuprawnionych z akcji (ekspektatywy), zawarcie umowy o dział spadku lub częściowego działu spadku - umowy dotyczącej tylko podziału przysługujących poszczególnym spadkobiercom akcji (ekspektatywy) lub dokonanie sądowego działu spadku.

Długotrwałe procedury spadkowe mogą być kłopotliwe

Formalne procedury związane dziedziczeniem akcji będących w posiadaniu zmarłego akcjonariusza mogą mieć wpływ nie tylko na bieżącą działalność spółki, ale również na jej wycenę rynkową. Przekonali się o tym w 2008 roku akcjonariusze notowanej na warszawskiej giełdzie spółki Kopex S.A. gdy zmarł jej główny akcjonariusz, dysponujący blisko 60% pakietem akcji. Zmarły nie pozostawił testamentu więc akcje podlegały dziedziczeniu ustawowemu. Przewlekła procedura związana z sądowym stwierdzeniem nabycia spadku powodowała ryzyko wielomiesięcznego paraliżu decyzyjnego w spółce związanego z brakiem możliwości wykonywania praw korporacyjnych przysługujących dotąd zmarłemu akcjonariuszowi. W praktyce mogło to oznaczać, iż przez kilka miesięcy spółka będzie działała bez właściciela. Jednakże deprecjacja wartości akcji, która miała miejsce po ogłoszeniu informacji o śmierci głównego udziałowca, została stosunkowo szybko zahamowana, a po zaledwie 3 miesiącach pojawił się komunikat spółki o wydaniu przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia całości spadku po zmarłym akcjonariuszu przez jego brata. Tym samym po raz kolejny okazało się, iż rację miał guru inwestorów giełdowych Warren Buffet stwierdzając, że wielkie okazje inwestycyjne pojawiają się, gdy wspaniałe spółki są dotknięte przez niespodziewane okoliczności, które powodują przecenę akcji.

W przypadku nabycia akcji w drodze sukcesji generalnej zarząd dokonuje wpisu w księdze akcyjnej na wniosek uprawnionej osoby, czyli spadkobiercy. Wnioskodawcy są obowiązani przedłożyć spółce dokumenty uzasadniające dokonanie wpisu, w związku z tym, po zakończeniu procedury postępowania spadkowego spadkobierca dysponujący prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem notarialnym poświadczenia dziedziczenia, a także w razie takiej konieczności sądowym lub umownym działem spadku informuje o tym fakcie zarząd spółki, który dokonuje odpowiedniego wpisu do księgi akcyjnej. Dopiero z chwilą wpisania danego posiadacza akcji imiennej do księgi akcyjnej jest on uważany w stosunku do spółki za akcjonariusza i może wykonywać przysługujące mu prawa o charakterze majątkowym i korporacyjnym, w szczególności zaś uczestniczyć w walnych zgromadzeniach i wykonywać na nich prawo głosu.

reklama

Autor:

Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów

Źródło:

Własne

Zdjęcia

Brak wspólnego reprezentanta uniemożliwi wpis akcjonariuszy do księgi akcyjnej, co z kolei będzie skutkowało brakiem możliwości realizacji przysługujących spadkobiercom praw majątkowych i korporacyjnych.
Brak wspólnego reprezentanta uniemożliwi wpis akcjonariuszy do księgi akcyjnej, co z kolei będzie skutkowało brakiem możliwości realizacji przysługujących spadkobiercom praw majątkowych i korporacyjnych.

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

RynekPierwotny.pl

Portal internetowy poświęcony nowym nieruchomościom

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »