| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Finansowanie wierzycielskie

Finansowanie wierzycielskie

Wspólnik (akcjonariusz), który chce wyposażyć spółkę w środki finansowe niezbędne do jej funkcjonowania, może wybrać pomiędzy wniesieniem określonej wysokości wkładów na powiększenie kapitału zakładowego spółki, wniesieniem dopłat a udzieleniem spółce pożyczki.


Udzielenie spółce pożyczki, w porównaniu z podwyższeniem kapitału czy wnoszeniem dopłat, umożliwia, poza analogicznym efektem w postaci zapewnienia firmie kapitału, uzyskać także szereg dodatkowych korzyści.

Po pierwsze pozwala na uniknięcie sformalizowanej, a w pewnym zakresie i kosztownej, procedury związanej z koniecznością podejmowania stosownych uchwał w spółce oraz ponoszeniem różnych opłat, w tym notarialnych. Po drugie pozwala na zmniejszenie obciążeń z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wniesienie wkładu gotówkowego oraz dopłaty są traktowane jako zmiana umowy spółki i podlegają opodatkowaniu tym podatkiem według stawki 0,5%. Natomiast pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej są z tego podatku zwolnione. Kolejną zaletą finansowania wierzycielskiego w stosunku do udziałowego jest możliwość odzyskania kapitału w przypadku ogłoszenia upadłości podmiotu, bowiem wierzytelności z tytułu udzielonych spółce pożyczek będą podlegać zaspokojeniu na równi z pozostałymi wierzytelnościami. Poza tym istnieje możliwość konwersji długu z tytułu pożyczek na kapitał zakładowy w spółce. Kolejną zaletą jest możliwość otrzymywania odsetek od udzielonej pożyczki w miejsce potencjalnej dywidendy. Odsetki będą wypłacane niezależnie od wysokości zrealizowanego wyniku finansowego. Natomiast dywidenda może być wypłacona dopiero wtedy, kiedy wynik będzie dodatni. Dodatkowo płatności z tytułu odsetek od pożyczki mogą być dokonywane przez spółkę przez cały rok, np. w odstępach miesięcznych, dywidenda zaś co do zasady jest wypłacana po zakończeniu roku obrotowego. W końcu, ten rodzaj finansowania pozwala na osiągnięcie określonych korzyści podatkowych polegających na możliwości zaliczenia wypłaconych odsetek do kosztów uzyskania przychodów.

Zakres konkretnych korzyści podatkowych będzie zróżnicowany w zależności od wielkości wypłacanych odsetek oraz osiąganego przez spółkę przychodu. Niemniej jednak w połączeniu z pozostałymi ww. zaletami, wpływa na atrakcyjność tego sposobu finansowania działalności podmiotów gospodarczych. Może to prowadzić do sytuacji, w której podstawą finansowania działalności podmiotu są pożyczki od udziałowców, przy minimalnych, wymaganych przez przepisy Kodeksu spółek handlowych, wpłatach na kapitał zakładowy. Takie zjawisko jest określane mianem niedostatecznej kapitalizacji i przez ustawodawcę podatkowego uznawane za niekorzystne z punktu widzenia wpływów podatkowych.

Żeby zapobiec temu zjawisku, w wielu państwach wprowadzono specjalne regulacje, które mają je ograniczyć. Stosowne przepisy w tym zakresie wprowadzono również do polskiej ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 21 poz. 86 ze zm.), dalej p.d.o.p. Polskie przepisy zawierają określenie dopuszczalnego progu zadłużenia w stosunku do wielkości kapitału zakładowego, którego przekroczenie powoduje, że tylko określona część zapłaconych odsetek będzie stanowić koszt uzyskania przychodu w spółce. Zasady obliczania wielkości odsetek, które mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, szczegółowo uregulowano w artykułach 16 ust. 1 pkt 60 i 61 oraz art. 16 ust. 6, 7, 7a oraz 7b p.d.o.p.

Problematyka nieuznawania za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek lub kredytów udzielonych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji, która dotyczy spółek z o.o. oraz spółek akcyjnych, nabrała szczególnego znaczenia od 1 stycznia 2005 r. Do końca 2004 r. przepisy dotyczące odsetek wypłacanych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji nie znajdowały zastosowania do pożyczek lub kredytów udzielonych przez podatników posiadających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski. Od 1 stycznia 2005 r. omawiane reguły rozszerzono na wszystkie podmioty. Powyższa zmiana jest wynikiem dostosowania polskich przepisów do wymogów wynikających z prawa Unii Europejskiej, odnoszących się do równego traktowania podmiotów. Odmienne traktowanie pod względem podatkowym pożyczek zawartych przez podatników krajowych i zagranicznych stanowiłoby naruszenie tych reguł i prowadziłoby do niedopuszczalnej dyskryminacji. W odniesieniu do zaliczania do kosztów odsetek udzielonych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji, niedopuszczalność różnicowania sytuacji podatników podkreślił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 12 grudnia 2002 r. w sprawie „Lankhorst-Hohorst” (sprawa C-324/00) oraz w wyroku z 18 września 2003 r. w sprawie „Bosal Holding” (sprawa C-168/01). Z uwagi na treść art. 43 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, państwa członkowskie muszą tak ukształtować swoje przepisy podatkowe, aby nie wystąpiła dyskryminacja podatników ze względu na położenie ich siedziby.

Zgodnie z przepisami p.d.o.p., w przypadku udzielenia pożyczki lub kredytu przez podmiot krajowy bądź zagraniczny odsetki nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodów w spółce wypłacającej, w takiej części, w jakiej pożyczka przewyższa określoną w ustawie wysokość zadłużenia tej spółki. Wskazane ograniczenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczki (kredytu) znajduje zastosowanie w przypadku, kiedy:

1) spółka otrzymała pożyczkę od podmiotu powiązanego z nią kapitałowo oraz

2) wartość zadłużenia wobec podmiotów kapitałowo powiązanych ze spółką przekroczy trzykrotność jej kapitału zakładowego.

Pierwszy z warunków dotyczący otrzymania pożyczki (kredytu) od podmiotu powiązanego zostanie spełniony, jeżeli wystąpi jedna z trzech przedstawionych niżej sytuacji:

• spółka otrzymuje pożyczkę od udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji);

• spółka otrzymuje pożyczkę od udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji);

• spółka otrzymuje pożyczkę od innej spółki w sytuacji, gdy w obu podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji).

Analiza wskazanych warunków prowadzi do wniosku, że zastosowanie przepisów o niedostatecznej kapitalizacji ma miejsce tylko do pożyczek udzielanych przez podmioty ze ściśle określonego kręgu. Przepisy te nie znajdą zastosowania w przypadkach, w których pożyczka zostanie udzielona przez podmiot powiązany spoza wyżej wskazanego kręgu, np. spółkę nadrzędną na spółką udzielającą pożyczki.

Wskaźnik procentowy dotyczący posiadanych przez udziałowców (akcjonariuszy) udziałów (akcji) w spółce określa się na podstawie liczby praw głosu, jakie w związku z posiadanymi udziałami (akcjami) przysługują tym udziałowcom (akcjonariuszom). O istnieniu powiązań kapitałowych o określonej wysokości decyduje zatem nie ilość posiadanych udziałów, ale faktyczny zakres uprawnień udziałowca (akcjonariusza) w odniesieniu do praw głosu, pozwalających oddziaływać na sprawy spółki na zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu. W przepisach KSH dotyczących spółek z o.o., umowa spółki może przewidywać udziały o szczególnych uprawnieniach, z tym że w przypadku uprzywilejowania w odniesieniu do praw głosu nie można przyznać uprawnionemu więcej niż trzy głosy na jeden udział (art. 174 § 2 i § 4 k.s.h.). Podobna sytuacja występuje w spółkach akcyjnych. Spółka akcyjna może wydawać akcje o szczególnych uprawnieniach, np. w zakresie prawa głosu. Te uprawnienia powinny być określone w statucie, a akcje muszą być imienne. Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu nie dotyczy jednak spółek publicznych. Jednej akcji nie można przyznać więcej niż dwa głosy, a w przypadku zamiany takiego waloru na akcję na okaziciela uprzywilejowanie wygasa (art. 351 § 1-2 oraz art. 352 k.s.h.). Oznacza to, że w przypadku wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada 10% udziałów uprzywilejowanych co do praw głosu w wysokości 3 głosów na jeden udział, zostanie spełnione kryterium powiązania w wysokości nie mniejszej niż 25% praw głosów, jeżeli tylko na pozostałe udziały będzie przypadać po jednym głosie. Na ogólną liczbę 120 głosów wspólnik będzie posiadał 30, co stanowi dokładnie 25% wszystkich praw.

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Clever Investment

Księgowość Bliska Tobie

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od mojafirma.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK