| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Finansowanie wierzycielskie

Finansowanie wierzycielskie

Wspólnik (akcjonariusz), który chce wyposażyć spółkę w środki finansowe niezbędne do jej funkcjonowania, może wybrać pomiędzy wniesieniem określonej wysokości wkładów na powiększenie kapitału zakładowego spółki, wniesieniem dopłat a udzieleniem spółce pożyczki.


Udzielenie spółce pożyczki, w porównaniu z podwyższeniem kapitału czy wnoszeniem dopłat, umożliwia, poza analogicznym efektem w postaci zapewnienia firmie kapitału, uzyskać także szereg dodatkowych korzyści.

Po pierwsze pozwala na uniknięcie sformalizowanej, a w pewnym zakresie i kosztownej, procedury związanej z koniecznością podejmowania stosownych uchwał w spółce oraz ponoszeniem różnych opłat, w tym notarialnych. Po drugie pozwala na zmniejszenie obciążeń z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wniesienie wkładu gotówkowego oraz dopłaty są traktowane jako zmiana umowy spółki i podlegają opodatkowaniu tym podatkiem według stawki 0,5%. Natomiast pożyczki udzielane przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej są z tego podatku zwolnione. Kolejną zaletą finansowania wierzycielskiego w stosunku do udziałowego jest możliwość odzyskania kapitału w przypadku ogłoszenia upadłości podmiotu, bowiem wierzytelności z tytułu udzielonych spółce pożyczek będą podlegać zaspokojeniu na równi z pozostałymi wierzytelnościami. Poza tym istnieje możliwość konwersji długu z tytułu pożyczek na kapitał zakładowy w spółce. Kolejną zaletą jest możliwość otrzymywania odsetek od udzielonej pożyczki w miejsce potencjalnej dywidendy. Odsetki będą wypłacane niezależnie od wysokości zrealizowanego wyniku finansowego. Natomiast dywidenda może być wypłacona dopiero wtedy, kiedy wynik będzie dodatni. Dodatkowo płatności z tytułu odsetek od pożyczki mogą być dokonywane przez spółkę przez cały rok, np. w odstępach miesięcznych, dywidenda zaś co do zasady jest wypłacana po zakończeniu roku obrotowego. W końcu, ten rodzaj finansowania pozwala na osiągnięcie określonych korzyści podatkowych polegających na możliwości zaliczenia wypłaconych odsetek do kosztów uzyskania przychodów.

Zakres konkretnych korzyści podatkowych będzie zróżnicowany w zależności od wielkości wypłacanych odsetek oraz osiąganego przez spółkę przychodu. Niemniej jednak w połączeniu z pozostałymi ww. zaletami, wpływa na atrakcyjność tego sposobu finansowania działalności podmiotów gospodarczych. Może to prowadzić do sytuacji, w której podstawą finansowania działalności podmiotu są pożyczki od udziałowców, przy minimalnych, wymaganych przez przepisy Kodeksu spółek handlowych, wpłatach na kapitał zakładowy. Takie zjawisko jest określane mianem niedostatecznej kapitalizacji i przez ustawodawcę podatkowego uznawane za niekorzystne z punktu widzenia wpływów podatkowych.

Żeby zapobiec temu zjawisku, w wielu państwach wprowadzono specjalne regulacje, które mają je ograniczyć. Stosowne przepisy w tym zakresie wprowadzono również do polskiej ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. nr 21 poz. 86 ze zm.), dalej p.d.o.p. Polskie przepisy zawierają określenie dopuszczalnego progu zadłużenia w stosunku do wielkości kapitału zakładowego, którego przekroczenie powoduje, że tylko określona część zapłaconych odsetek będzie stanowić koszt uzyskania przychodu w spółce. Zasady obliczania wielkości odsetek, które mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, szczegółowo uregulowano w artykułach 16 ust. 1 pkt 60 i 61 oraz art. 16 ust. 6, 7, 7a oraz 7b p.d.o.p.

Problematyka nieuznawania za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek lub kredytów udzielonych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji, która dotyczy spółek z o.o. oraz spółek akcyjnych, nabrała szczególnego znaczenia od 1 stycznia 2005 r. Do końca 2004 r. przepisy dotyczące odsetek wypłacanych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji nie znajdowały zastosowania do pożyczek lub kredytów udzielonych przez podatników posiadających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski. Od 1 stycznia 2005 r. omawiane reguły rozszerzono na wszystkie podmioty. Powyższa zmiana jest wynikiem dostosowania polskich przepisów do wymogów wynikających z prawa Unii Europejskiej, odnoszących się do równego traktowania podmiotów. Odmienne traktowanie pod względem podatkowym pożyczek zawartych przez podatników krajowych i zagranicznych stanowiłoby naruszenie tych reguł i prowadziłoby do niedopuszczalnej dyskryminacji. W odniesieniu do zaliczania do kosztów odsetek udzielonych w warunkach niedostatecznej kapitalizacji, niedopuszczalność różnicowania sytuacji podatników podkreślił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 12 grudnia 2002 r. w sprawie „Lankhorst-Hohorst” (sprawa C-324/00) oraz w wyroku z 18 września 2003 r. w sprawie „Bosal Holding” (sprawa C-168/01). Z uwagi na treść art. 43 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, państwa członkowskie muszą tak ukształtować swoje przepisy podatkowe, aby nie wystąpiła dyskryminacja podatników ze względu na położenie ich siedziby.

Zgodnie z przepisami p.d.o.p., w przypadku udzielenia pożyczki lub kredytu przez podmiot krajowy bądź zagraniczny odsetki nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodów w spółce wypłacającej, w takiej części, w jakiej pożyczka przewyższa określoną w ustawie wysokość zadłużenia tej spółki. Wskazane ograniczenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczki (kredytu) znajduje zastosowanie w przypadku, kiedy:

1) spółka otrzymała pożyczkę od podmiotu powiązanego z nią kapitałowo oraz

2) wartość zadłużenia wobec podmiotów kapitałowo powiązanych ze spółką przekroczy trzykrotność jej kapitału zakładowego.

Pierwszy z warunków dotyczący otrzymania pożyczki (kredytu) od podmiotu powiązanego zostanie spełniony, jeżeli wystąpi jedna z trzech przedstawionych niżej sytuacji:

• spółka otrzymuje pożyczkę od udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji);

• spółka otrzymuje pożyczkę od udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji);

• spółka otrzymuje pożyczkę od innej spółki w sytuacji, gdy w obu podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji).

Analiza wskazanych warunków prowadzi do wniosku, że zastosowanie przepisów o niedostatecznej kapitalizacji ma miejsce tylko do pożyczek udzielanych przez podmioty ze ściśle określonego kręgu. Przepisy te nie znajdą zastosowania w przypadkach, w których pożyczka zostanie udzielona przez podmiot powiązany spoza wyżej wskazanego kręgu, np. spółkę nadrzędną na spółką udzielającą pożyczki.

Wskaźnik procentowy dotyczący posiadanych przez udziałowców (akcjonariuszy) udziałów (akcji) w spółce określa się na podstawie liczby praw głosu, jakie w związku z posiadanymi udziałami (akcjami) przysługują tym udziałowcom (akcjonariuszom). O istnieniu powiązań kapitałowych o określonej wysokości decyduje zatem nie ilość posiadanych udziałów, ale faktyczny zakres uprawnień udziałowca (akcjonariusza) w odniesieniu do praw głosu, pozwalających oddziaływać na sprawy spółki na zgromadzeniu wspólników lub walnym zgromadzeniu. W przepisach KSH dotyczących spółek z o.o., umowa spółki może przewidywać udziały o szczególnych uprawnieniach, z tym że w przypadku uprzywilejowania w odniesieniu do praw głosu nie można przyznać uprawnionemu więcej niż trzy głosy na jeden udział (art. 174 § 2 i § 4 k.s.h.). Podobna sytuacja występuje w spółkach akcyjnych. Spółka akcyjna może wydawać akcje o szczególnych uprawnieniach, np. w zakresie prawa głosu. Te uprawnienia powinny być określone w statucie, a akcje muszą być imienne. Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu nie dotyczy jednak spółek publicznych. Jednej akcji nie można przyznać więcej niż dwa głosy, a w przypadku zamiany takiego waloru na akcję na okaziciela uprzywilejowanie wygasa (art. 351 § 1-2 oraz art. 352 k.s.h.). Oznacza to, że w przypadku wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada 10% udziałów uprzywilejowanych co do praw głosu w wysokości 3 głosów na jeden udział, zostanie spełnione kryterium powiązania w wysokości nie mniejszej niż 25% praw głosów, jeżeli tylko na pozostałe udziały będzie przypadać po jednym głosie. Na ogólną liczbę 120 głosów wspólnik będzie posiadał 30, co stanowi dokładnie 25% wszystkich praw.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Ostrowski i Wspólnicy sp.k.

Ekspert w dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »