| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Finansowanie wierzycielskie

Finansowanie wierzycielskie

Wspólnik (akcjonariusz), który chce wyposażyć spółkę w środki finansowe niezbędne do jej funkcjonowania, może wybrać pomiędzy wniesieniem określonej wysokości wkładów na powiększenie kapitału zakładowego spółki, wniesieniem dopłat a udzieleniem spółce pożyczki.

Dla potrzeb przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, w sposób szczególny zostało zdefiniowane pojęcie 'pożyczki'. Za pożyczkę uznaje się nie tylko typowe umowy pożyczki, o których mowa w art. 720 ustawy z 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), gdzie dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Pożyczką jest również emisja papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokata. Rozszerzenie definicji pożyczki dla celów niedostatecznej kapitalizacji wynika z faktu, że spółki mogą w miejsce pożyczek korzystać z innych instrumentów dłużnych, które prowadzą do identycznych efektów ekonomicznych. Stąd też ustawodawca podatkowy ustanowił jednolite zasady traktowania tych instrumentów, żeby zapobiec obchodzeniu wskazanych przepisów.

Druga z przesłanek, warunkująca ograniczenie możliwości zaliczenia odsetek do kosztów uzyskania przychodu, określa, że wartość zadłużenia musi przekroczyć trzykrotność kapitału zakładowego. Zgodnie z przepisami ustawy przy obliczaniu 'wartości zadłużenia' wobec podmiotów powiązanych, na wartość tego zadłużenia wpływają nie tylko zobowiązania wobec udziałowców udzielających pożyczki, ale także zobowiązania wobec innych udziałowców powiązanych kapitałowo, jeżeli ich łączny udział w kapitale danego podmiotu wynosi co najmniej 25%. Takie stanowisko potwierdza Ministerstwo Finansów, które w piśmie z 17.03.2000 r. nr PB4/AK-802-624/71/00 (opubl. Serwis Podatkowy z 2001 r., nr 8, s. 44) wskazało, że w przepisach art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 p.d.o.p. mowa jest o zadłużeniu, a nie o zadłużeniu z jakiegoś jednego, określonego tytułu. Z tego też względu przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji wypłaty odsetek od pożyczek (kredytów), kiedy zadłużenie spółki z jakiegokolwiek tytułu wobec podmiotów powiązanych przekroczy trzykrotność kapitału zakładowego. Wielkość tego zadłużenia oblicza się na dzień zapłaty odsetek od pożyczki bądź kredytu, co oznacza, że wartość będzie zmienna i w pewnym zakresie podatnik ma wpływ na wielkość zadłużenia.

Jeżeli podatnik ma zadłużenie z tytułu pożyczki oraz z tytułu innych transakcji, np. handlowych, w pierwszej kolejności może dokonać spłaty z tytułu transakcji handlowych, a następnego dnia z tytułu odsetek, kiedy wskaźnik zadłużenia będzie niższy.

Dodatkowo przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawierają szczególną regulację dotyczącą określania wielkości kapitału zakładowego. Jest to odrębna od przewidzianego w przepisach KSH metoda obliczania wielkości tego kapitału. Dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych dokonuje się obliczeń z uwzględnieniem korekt w stosunku do wielkości przewidzianych w umowie spółki i uwidocznionych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgodnie z art. 16 ust. 7 p.d.o.p. wartość tę określa się bez uwzględnienia:

• tej części kapitału, jaka nie została faktycznie przekazana na ten kapitał oraz

• tej części, jaka została pokryta wierzytelnościami z tytułu pożyczek (kredytów) i z tytułu odsetek od tych pożyczek (kredytów), przysługujących udziałowcom (akcjonariuszom) wobec spółki, czyli kapitał pochodzący z konwersji zadłużenia spółki na jej kapitał zakładowy,

• a także tej części, jaka została pokryta wartościami niematerialnymi lub prawnymi, od których nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a-16m p.d.o.p. (np. prawem wieczystego użytkowania gruntu).

Odsetki wyłączone z kosztów uzyskania przychodu

Jeżeli zatem zostaną spełnione omówione wyżej warunki, wówczas kosztem uzyskania przychodu nie będzie ta część odsetek, która została wyliczona od części zadłużenia przekraczającej trzykrotność kapitału zakładowego. Wyliczenia wartości zapłaconych odsetek, które nie stanowią kosztu uzyskania przychodu, można dokonać na podstawie wzoru 1.

Przykład:

W przypadku pożyczki o wartości 500 000 zł udzielonej spółce, której kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, z zapłaconej przez spółkę kwoty odsetek w wysokości 50 000 zł, z kosztów uzyskania przychodu zostanie wyłączona kwota 35 000 zł. Wyliczenie wskazanej kwoty po podstawieniu do przedstawionego wyżej wzoru przedstawia się następująco (wyliczenie 1).

W zależności od poziomu zadłużenia wobec udziałowca lub udziałowców, wartość odsetek niestanowiących kosztów uzyskania przychodu może się zwiększyć. Jeżeli, tak jak w przykładzie, obok samej pożyczki w wysokości 500.000 zł wystąpi dodatkowo, na dzień zapłaty odsetek, zadłużenie wobec udziałowca z tytułu transakcji handlowych w wysokości 150.000 zł, wówczas cała kwota zapłaconych odsetek nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodu, co przedstawia wyliczenie 2.

Sytuacje, w których przepisy o niedostatecznej kapitalizacji powinny znajdować zastosowanie, w praktyce mogą budzić wątpliwości. Z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wynika bowiem jasno, czy wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają odsetki od pożyczki (kredytu) zaciągniętego na nabycie lub wytworzenie środka trwałego, które zwiększyły wartość początkową tego środka. Zgodnie z przepisami ustawy, odsetki od pożyczki (kredytu) zaciągniętej na zakup lub wytworzenie środka trwałego - zarówno naliczone, jak i naliczone i zapłacone do dnia przyjęcia środka trwałego do używania - zwiększają jego wartość początkową. Następnie poprzez zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodu wartość odsetek, która zwiększyła wartość początkową środka trwałego, będzie wpływać na zwiększenie tych kosztów. Według Ministerstwa Finansów wielkość odpisów amortyzacyjnych powinna być w tym zakresie zmodyfikowana (zmiana interpretacji indywidualnej z 04.08.2009 r. nr DD6/8213/334/MDA/08/PK-802/08). Zdaniem MF, jeżeli dany podmiot poprzez amortyzację zaliczył naliczone odsetki do kosztów podatkowych, wówczas w przypadku, gdy zapłata odsetek następuje w warunkach niedostatecznej kapitalizacji, wypłacane odsetki należy wyeliminować z kosztów w kwocie odpowiadającej równowartości odsetek, które w myśl przepisów ustawy nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem MF, na dzień zapłaty odsetek należy zweryfikować koszty z tytułu amortyzacji, to znaczy na bieżąco wyeliminować z kosztów podatkowych odpowiednią część odpisów amortyzacyjnych. Przedstawione stanowisko nie znajduje jednak uzasadnienia w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skoro przepisy ustawy nie wyłączają z wartości początkowej wartości omawianych odsetek, to znaczy, że taka była wola ustawodawcy. Ponadto wskazana ustawa nie przewiduje czegoś, co nazywane jest 'weryfikacją kosztów z tytułu amortyzacji'.

Filip Siwek

Skoczyński Wachowiak Strykowski Kancelaria Prawna

www.sws.com.pl

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Najda Consulting

Realizacja projektów inwestycyjnych dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »