| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Ograniczenia w zawieraniu umów przez spółkę kapitałową

Ograniczenia w zawieraniu umów przez spółkę kapitałową

Jakie są obostrzenia dotyczące zawierania przez spółki kapitałowe umów z osobami wchodzącymi w skład organów tych spółek lub pełniącymi określone funkcje?


Z racji pełnionych funkcji członkowie organów spółki kapitałowej mają często okazję do zawierania ze spółką umów umożliwiających im wykorzystanie jej majątku na warunkach preferujących ich interesy kosztem interesów wspólników (lub akcjonariuszy). Aby przeciwdziałać wykorzystywaniu w ten sposób majątku spółki, art. 15 § 1 kodeksu spółek handlowych wprowadza dodatkowe obostrzenia dotyczące zawierania przez spółki kapitałowe pewnych umów z osobami wchodzącymi w skład organów tych spółek lub pełniącymi określone funkcje.

Zgodnie z art. 15 § 1 k.s.h. zawarcie przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób wymaga zgody zgromadzenia wspólników (w przypadku sp. z o.o.) albo walnego zgromadzenia (w przypadku spółki akcyjnej). To rozwiązanie legislacyjne ma wiele daleko idących konsekwencji praktycznych. Przede wszystkim należy podkreślić, że opisywany przepis nie zawiera zamkniętego katalogu umów, których zawarcie wymaga zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia. Ustawa jedynie przykładowo wymienia umowy kredytu, pożyczki i poręczenia. Przepis wyraźnie natomiast zastrzega, że wymóg zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia dotyczy także każdej „innej podobnej umowy”. Tym samym na stronach ciąży każdorazowo obowiązek ustalenia, czy planowana umowa wypełnia dyspozycję art. 15 § 1 k.s.h.

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. zamierza udzielić poręczenia wekslowego za osobę będącą członkiem zarządu tej spółki. Mimo że art. 15 § 1 k.s.h. nie wymienia wprost poręczenia wekslowego, to w praktyce sądowej przyjmuje się, iż poręczenia wekslowe oraz czekowe również podlegają rygorom tego przepisu. Dzieje się tak, ponieważ funkcja tych rodzajów poręczenia jest zbieżna z poręczeniem uregulowanym w kodeksie cywilnym (por. wyrok SN z 5 lutego 2009 r., sygn. akt I CSK 297/08).

Dodatkowo należy zauważyć, iż opisywany przepis wyraźnie zastrzega, iż obowiązek uzyskania zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia dotyczy również sytuacji, w której spółka kapitałowa zawiera umowę na rzecz członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurenta lub likwidatora.

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. planuje zawrzeć umowę pożyczki, zgodnie z którą będzie zobowiązana do świadczenia na rzecz osoby trzeciej, która nie jest stroną umowy pożyczki, ale jest prokurentem spółki. Zawarcie tej umowy wymaga uzyskania zgody zgromadzenia wspólników, mimo że prokurent nie jest stroną umowy pożyczki. Zgodnie z art. 15 § 1 k.s.h. nie ma bowiem znaczenia, kto podpisuje umowę ze spółką kapitałową, istotne jest natomiast, na czyją rzecz ta umowa jest rzeczywiście wykonywana.

Ponadto trzeba podkreślić, iż w myśl art. 15 § 1 k.s.h. wyjątki od zasady uzyskania zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia na zawarcie określonej umowy może wprowadzić wyłącznie ustawa. Tym samym bezskuteczne byłyby wszelkie próby odmiennego uregulowania tej kwestii, np. w umowie spółki.

Sankcję na wypadek niespełnienia wymogu uzyskania zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia na zawarcie umowy określa art. 17 § 1 i 2 k.s.h. Rozwiązanie to ma wiele istotnych konsekwencji praktycznych. Przede wszystkim należy zauważyć, iż wymagana przez art. 15 § 1 k.s.h. zgoda zgromadzenia wspólników (albo walnego zgromadzenia) może być wyrażona przed zawarciem umowy albo już po jej zawarciu. Przy czym po podpisaniu umowy wyrażenie na nią zgody przez walne zgromadzenie albo zgromadzenie wspólników jest możliwe wyłącznie w terminie dwóch miesięcy od dnia zawarcia umowy przez spółkę.

PRZYKŁAD

3 sierpnia 2009 r. spółka z o.o. zawarła umowę pożyczki ze swoim prokurentem bez wymaganej zgody zgromadzenia wspólników. Następnie 12 października 2009 r. zgromadzenie wspólników wyraziło zgodę na zawarcie tej umowy pożyczki. Dokonane w ten sposób potwierdzenie umowy nie jest skuteczne, gdyż uchwała zgromadzenia wspólników została podjęta po upływie dwóch miesięcy od dnia zawarcia przez spółkę umowy. Tym samym umowa pożyczki jest - z mocą wsteczną od 3 sierpnia 2009 r. - bezwzględnie nieważna.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Wydra

Specjalista w dziedzinie dotacji unijnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »