| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Aport przedsiębiorstwa do spółki prawa handlowego

Aport przedsiębiorstwa do spółki prawa handlowego

Wniesienie przedsiębiorstwa osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jako wkładu niepieniężnego do spółki prawa handlowego rodzi różnorakie skutki prawne, zarówno dla samego przedsiębiorstwa będącego przedmiotem aportu, spółki, do której ten aport jest wnoszony, jak też i dla osób trzecich, będących stronami stosunków prawnych tak spółki, jak i przedsiębiorstwa.

Tytuł egzekucyjny (wyrok, postanowienie, nakaz zapłaty, ugoda itp.) powinien jednoznacznie określać zakres obowiązków dłużnika i ujawniać wszystkie elementy związane z zakresem uprawnień wierzyciela i obowiązków dłużnika18. Zastrzeżenie przez sąd ograniczenia odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa może nastąpić w treści wyroku lub w treści klauzuli wykonalności.

Podstawą działania sądu w pierwszej sytuacji jest art. 319 k.p.c., zgodnie z którym sąd może uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności, nie wymieniając ani przedmiotów ani określonej wartości, z których pozwany ma ponosić odpowiedzialność. Choć brzmienie przepisu może trochę mylić, sąd ma obowiązek zamieszczenia w wyroku zastrzeżenia o ograniczonej odpowiedzialności pozwanego, jeśli istnieje ku temu podstawa na gruncie prawa materialnego. W przedmiotowym przypadku będzie to art. 554 k.c. Jeśli sąd zaniecha zamieszczenia takiego zastrzeżenia, stanowi to przesłankę żądania uzupełnienia wyroku.

W postępowaniu klauzulowym podstawą procesową zastrzeżenia ograniczonej odpowiedzialności dłużnika jest art. 792 k.p.c., który nakłada na sąd obowiązek dokonania zastrzeżenia w treści klauzuli prawa pozwanego do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, chyba że prawo to jest już zastrzeżone w tytule egzekucyjnym (na podstawie art. 319 k.p.c.). Przepis ten dotyczy tylko odpowiedzialności następców prawnych, nie ważne czy pod tytułem ogólnym czy szczególnym. W związku z tym ma zastosowanie także do nabywcy przedsiębiorstwa, także w drodze aportu. Nie jest przy tym wymagane określenie we wzmiance o ograniczeniu odpowiedzialności przedmiotów i ich wartości w sposób zindywidualizowany. Zastrzeżenie co do wysokości ich wartości może być ogólne (podobnie jak w przypadku zastrzeżenia na podstawie art. 319 k.p.c.). Warto podkreślić, że dłużnik może powoływać się na ograniczenie odpowiedzialności tylko wówczas, gdy ograniczenie to zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym19. W przypadku aportu przedsiębiorstwa komandytariusza do spółki komandytowej dojdzie do ciekawego zbiegu odpowiedzialności. Z jednej strony - komandytariusz będzie odpowiadał za zobowiązania przedsiębiorstwa całym swoim majątkiem (aport nie zwalnia go przecież z długu), z drugiej strony - jako komandytariusz - będzie odpowiadał za zobowiązania aportowanego przedsiębiorstwa do wartości przedsiębiorstwa i wysokości sumy komandytowej.

* * *

Problematyka związana z przedmiotowym pojęciem przedsiębiorstwa, przeniesieniem własności, czy też aportem takiego przedsiębiorstwa jest skomplikowana i wciąż budzi wiele kontrowersji i sporów, tak w doktrynie jak i judykaturze. Bardzo często uczestnicy obrotu gospodarczego, nawet reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników, mają problemy z uchwyceniem wszystkich aspektów związanych z przeniesieniem własności przedsiębiorstwa. Mam nadzieję, że niniejszy artykuł chociaż częściowo zasygnalizuje kluczowe kwestie i pozwoli na usystematyzowanie części tej skomplikowanej materii.

Paweł Bieżuński

aplikant radcowski przy OIRP w Warszawie, arbiter, pracownik departamentu prawnego banku Millennium

 

 

 1 E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis.

 2 Por. E. Gniewek [w:] Kodeks Cywilny. Komentarz (red. E. Gniewek), Warszawa 2006, s. 120.

 3 Por. E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis.

 4 M. Bednarek, Mienie. Komentarz, wyd. 1997, Lex.

 5 Por. E. Gniewek [w:] Kodeks Cywilny. Komentarz (red. E. Gniewek), Warszawa 2006, s. 120, który uważa, że nie można traktować przedsiębiorstwa jako zbioru rzeczy czy praw oraz K. Piasecki, Kodeks Cywilny. Księga Pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003 Lex, który z kolei uważa przedsiębiorstwo za zbiór praw o zróżnicowanym charakterze.

 6 E. Gniewek [w:] Kodeks Cywilny. Komentarz (red. E. Gniewek), Warszawa 2006, s. 120.

 7 Uchwała SN z 25 czerwca 2008 r., III CZP 45/08, Biuletyn SN nr 6 z 2008.

 8 Por. E. Gniewek [w:] Kodeks Cywilny. Komentarz (red. E. Gniewek), Warszawa 2006, s. 121; E. Skowrońska-Bocian [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis 2008; a także wyrok SN z 18 kwietnia 2007 r., V CSK 24/07, LEX nr 453733; wyrok SN z 4 kwietnia 2007 r., V CSK 3/07, LEX nr 271526; wyrok SA w Katowicach z 5 lipca 2006, I Aca 693/06, LEX nr 269611.

 9 Por. m.in. A. Kidyba, K. Kopaczyńska-Pieczniak, Spółka z o.o., Oficyna 2007, Lex.

10 Tak słusznie M. Habdas, Określenie wartości przedsiębiorstwa a odpowiedzialność jego zbywcy w świetle art. 55(4) k.c., „Państwo i Prawo” 2003, nr 12, s. 55.

11 Wyrok SN z 4 kwietnia 2007 r., V CSK 18/07, OSP nr 9 z 2008.

12 Szerzej W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 60 i nast.

13 W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 60.

14 Z. Banaszczyk [w:] System Prawa Prywatnego. Tom I. Prawo Cywilne. Część ogólna, Warszawa 2007, s. 860.

15 J. Mojak [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis.

16 E. Gniewek [w:] Kodeks Cywilny. Komentarz (red. E. Gniewek), Legalis.

17 M. Pełczyński, Zbycie przedsiębiorstwa, C.H. Beck 2000, s. 136.

18 Z. Szczurek [w:] Z. Szczurek (red.) M. K. Chmielewska, G. Julke, Z. Knypl, M. Koenner, R. Kowalkowski, S. Kozik, H. Langa-Bieszki, Z. Merchel, J. Świeczkowski, J. Treder, G. Wróblewska-Wcisło, Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Currenda 2005, wyd. III, Lex.

19 Wyrok SN z 7 maja 1971 r., I PR 426/72, OSNCP nr 4 z 1972, poz. 67.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Instytut Transportu Samochodowego

Instytut Transportu Samochodowego prowadzi, koordynuje i popularyzuje badawczo-wdrożeniową działalność naukową w dziedzinie transportu samochodowego. ITS istnieje od 1952 roku i jest najstarszą tego typu jednostką badawczą w Polsce.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »