| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Zastaw na udziale w spółce jawnej

Zastaw na udziale w spółce jawnej

W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce.

W obecnym stanie prawnym należy odrzucić możliwość ustanowienia zastawu nie tylko na poszczególnych obowiązkach wspólnika, ale także na ogóle jego praw i obowiązków z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej22. Skoro przedmiotem zastawu mogą być jedynie aktywa, to - w braku szczególnej podstawy normatywnej - nie można zastawić kompleksu aktywów oraz pasywów. Podstawy takiej nie można uzyskać w drodze wykładni rozszerzającej art. 10 k.s.h., który - jak wspomniano - dotyczy przeniesienia ogółu praw i obowiązków oraz stanowi wyjątek od generalnej reguły niezbywalności uprawnień (i obowiązków) związanych z członkostwem w spółce jawnej.

Kolejnym argumentem przeciwko dopuszczalności zastawienia ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej jest kwestia egzekucji z tak określonego przedmiotu zastawu.

Należy zauważyć, że w prawie polskim egzekucja sądowa jest podstawowym sposobem wykonania praw zastawniczych (art. 312 k.c., art. 21 u.z.r.)23. Zaspokojenie z przedmiotu zastawu zwykłego i zastawu rejestrowego w drodze pozaegzekucyjnej stanowi wyjątek od tej reguły. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy ustawa i umowa zastawnicza zezwalają na takie rozwiązanie (art. 313 k.c., art. 21 i nast. u.z.r.). Co więcej, nowelizacja u.z.r. z 26 czerwca 2008 r. ostatecznie przesądziła, że od chwili zajęcia przedmiotu zastawu rejestrowego przez komornika lub inny organ egzekucyjny zastawnik nie może skorzystać z pozaegzekcyjnych trybów zaspokojenia roszczeń (art. 21a u.z.r.). Nowelizacja potwierdziła prymat egzekucji sądowej w ustawodawstwie polskim jako podstawowego sposobu realizacji prawa zastawniczego, którego to sposobu nie można wyłączyć w drodze czynności prawnej24.

Trzeba podkreślić, że przepisy egzekucyjne w ogóle nie przewidują możliwości wykonania zastawu w odniesieniu do ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej. Takiego przedmiotu nie można ani zająć, ani sprzedać w postępowaniu egzekucyjnym (zob. art. 62 § 1 k.s.h.)25. Konstrukcja zastawu na ogóle praw i obowiązków stanowiłaby fikcję materialnoprawną, skoro w Polsce nie obowiązuje formalnoprawna procedura realizacji takiego zabezpieczenia.

Nawet zakładając, że strony w umowie zastawu rejestrowego uzgadniają pozaegzekucyjny sposób zaspokojenia wierzytelności zastawnika z ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej (np. w drodze przejęcia takiego przedmiotu przez zastawnika), jest to - w mojej ocenie - niewystarczające, aby utrzymać wspomnianą umowę w mocy. Umowa o takiej treści prowadziłaby do definitywnego wyłączenia możliwości wykonania zastawu z wyżej określonego przedmiotu w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, a zatem do skutków sprzecznych z art. 21 u.z.r. Podzielam wyrażony w doktrynie pogląd, że przymiot zastawialności przysługuje jedynie takim przedmiotom, które generalnie są zdatne do egzekucji sądowej26. Skoro nie można przeprowadzić egzekucji z ogółu praw i obowiązków wspólnika z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej, to niedopuszczalne jest obciążenie tego ogółu zastawem.

reklama

Autor:

Źródło:

Prawo Spółek

Zdjęcia


Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

POLAUDIT Sp. z o. o.

Podatki, rachunkowość, audyt

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »