| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Zastaw na udziale w spółce jawnej

Zastaw na udziale w spółce jawnej

W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce.

Na wstępie zaznaczmy, iż pogląd, zgodnie z którym ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej nie może być przedmiotem zastawu, podziela wielu przedstawicieli doktryny: A. Kidyba („...niedopuszczalne jest obciążenie ogółu praw i obowiązków zastawem czy też użytkowaniem, ponieważ powoduje ono podział [rozdzielenie uprawnień i obowiązków] między podmioty uczestniczące w tej czynności”)12, G. Kozieł („Przeniesiony na inną osobę może być tylko >ogół< praw i obowiązków - art. 10 w związku z art. 55 k.s.h. Nie wydaje się zatem możliwe obciążenie tego ogółu (zespołu, kompleksu) zastawem czy użytkowaniem, prowadzącym do faktycznego rozszczepienia praw”)13, a także J. Widło („Wątpliwe jest, czy zastawowi rejestrowemu może podlegać >ogół praw i obowiązków< z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej handlowej, gdyż w rachubę wchodzą zarówno uprawnienia korporacyjne, które trudno wycenić, jak i przede wszystkim obowiązki, które nie mają zdolności zastawniczej”)14.

Punktem wyjścia do dalszych rozważań powinna być konstatacja, że członkostwo w spółce jawnej z zasady ma charakter osobisty. Ze względu na bliskie więzi między wspólnikami, konstrukcja tej spółki zgodna jest z założeniami, że jej skład osobowy generalnie jest stały i nie ulega zmianie15. Konstrukcja ta ma przede wszystkim chronić element zaufania między wspólnikami, którzy razem zakładają spółkę w celu prowadzenia przedsiębiorstwa i zazwyczaj sami nią zarządzają.

W k.s.h. nie zamieszczono wprawdzie przepisu, który byłby odpowiednikiem art. 109 § 1 k.h. („W stosunku do spółki spólnikowi nie wolno rozporządzać prawami, służącemi mu z tytułu należenia do niej, z wyjątkiem praw do świadczeń w pieniądzach lub innych rzeczach, przypadających mu w czasie trwania spółki jako udział w zysku, odsetki, zwrot wydatków, wynagrodzenie za prowadzenie spraw, oraz z tytułu podziału majątku po ustąpieniu spólnika lub rozwiązaniu spółki”), ale nie powinno ulegać wątpliwości, że nadal obowiązuje zasada, zgodnie z którą uprawnienia wynikające z członkostwa w spółce jawnej generalnie są niezbywalne16. Pośrednio potwierdza to brzmienie art. 55 k.s.h. „Jeżeli wspólnik zawrze inną umowę spółki lub przeniesie na osobę trzecią niektóre prawa z tytułu uczestnictwa w spółce, wówczas ani jego wspólnik, ani następca prawny nie stają się wspólnikami spółki jawnej, a w szczególności nie służy im uprawnienie do zasięgania informacji o stanie majątku i interesów tej spółki”, a także art. 62 § 1 k.s.h. „W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika może uzyskać zajęcie tylko tych praw służących wspólnikowi z tytułu udziału w spółce, którymi wspólnikowi wolno rozporządzać”. Przepisy te wskazują, że wspólnik nie może dokonać rozporządzenia w odniesieniu do wszystkich uprawnień, jakie przysługują mu w związku z członkostwem w spółce jawnej. Wolno mu rozporządzić tylko niektórymi prawami czysto majątkowymi, które przybierają postać roszczeń, np. roszczenia o wypłatę zysku za dany okres (art. 51-52 k.s.h.), roszczenia o zapłatę odsetek od udziału kapitałowego za pewien okres (art. 53 k.s.h.)17. Prawa te mogą być dopuszczone do obrotu, ponieważ z ich treści wynika, że nie są one ściśle związane z uczestnictwem w spółce jawnej.

reklama

Autor:

Źródło:

Prawo Spółek

Zdjęcia


Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 2017 Komentarz54.90 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Rafał Jankowski

Przedsiębiorca, Partner Zarządzający Cafe Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »