| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Zastaw na udziale w spółce jawnej

Zastaw na udziale w spółce jawnej

W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce.

Na wstępie zaznaczmy, iż pogląd, zgodnie z którym ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej nie może być przedmiotem zastawu, podziela wielu przedstawicieli doktryny: A. Kidyba („...niedopuszczalne jest obciążenie ogółu praw i obowiązków zastawem czy też użytkowaniem, ponieważ powoduje ono podział [rozdzielenie uprawnień i obowiązków] między podmioty uczestniczące w tej czynności”)12, G. Kozieł („Przeniesiony na inną osobę może być tylko >ogół< praw i obowiązków - art. 10 w związku z art. 55 k.s.h. Nie wydaje się zatem możliwe obciążenie tego ogółu (zespołu, kompleksu) zastawem czy użytkowaniem, prowadzącym do faktycznego rozszczepienia praw”)13, a także J. Widło („Wątpliwe jest, czy zastawowi rejestrowemu może podlegać >ogół praw i obowiązków< z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej handlowej, gdyż w rachubę wchodzą zarówno uprawnienia korporacyjne, które trudno wycenić, jak i przede wszystkim obowiązki, które nie mają zdolności zastawniczej”)14.

Punktem wyjścia do dalszych rozważań powinna być konstatacja, że członkostwo w spółce jawnej z zasady ma charakter osobisty. Ze względu na bliskie więzi między wspólnikami, konstrukcja tej spółki zgodna jest z założeniami, że jej skład osobowy generalnie jest stały i nie ulega zmianie15. Konstrukcja ta ma przede wszystkim chronić element zaufania między wspólnikami, którzy razem zakładają spółkę w celu prowadzenia przedsiębiorstwa i zazwyczaj sami nią zarządzają.

W k.s.h. nie zamieszczono wprawdzie przepisu, który byłby odpowiednikiem art. 109 § 1 k.h. („W stosunku do spółki spólnikowi nie wolno rozporządzać prawami, służącemi mu z tytułu należenia do niej, z wyjątkiem praw do świadczeń w pieniądzach lub innych rzeczach, przypadających mu w czasie trwania spółki jako udział w zysku, odsetki, zwrot wydatków, wynagrodzenie za prowadzenie spraw, oraz z tytułu podziału majątku po ustąpieniu spólnika lub rozwiązaniu spółki”), ale nie powinno ulegać wątpliwości, że nadal obowiązuje zasada, zgodnie z którą uprawnienia wynikające z członkostwa w spółce jawnej generalnie są niezbywalne16. Pośrednio potwierdza to brzmienie art. 55 k.s.h. „Jeżeli wspólnik zawrze inną umowę spółki lub przeniesie na osobę trzecią niektóre prawa z tytułu uczestnictwa w spółce, wówczas ani jego wspólnik, ani następca prawny nie stają się wspólnikami spółki jawnej, a w szczególności nie służy im uprawnienie do zasięgania informacji o stanie majątku i interesów tej spółki”, a także art. 62 § 1 k.s.h. „W czasie trwania spółki wierzyciel wspólnika może uzyskać zajęcie tylko tych praw służących wspólnikowi z tytułu udziału w spółce, którymi wspólnikowi wolno rozporządzać”. Przepisy te wskazują, że wspólnik nie może dokonać rozporządzenia w odniesieniu do wszystkich uprawnień, jakie przysługują mu w związku z członkostwem w spółce jawnej. Wolno mu rozporządzić tylko niektórymi prawami czysto majątkowymi, które przybierają postać roszczeń, np. roszczenia o wypłatę zysku za dany okres (art. 51-52 k.s.h.), roszczenia o zapłatę odsetek od udziału kapitałowego za pewien okres (art. 53 k.s.h.)17. Prawa te mogą być dopuszczone do obrotu, ponieważ z ich treści wynika, że nie są one ściśle związane z uczestnictwem w spółce jawnej.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

ŻAKIEWICZ ADWOKACI Kancelaria Prawa Karnego i Gospodarczego Sp. k.

Ekspert prawa karnego, karno-skarbowego oraz procedury karnej

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »