| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Zastaw na udziale w spółce jawnej

Zastaw na udziale w spółce jawnej

W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce.

Należy też podkreślić, że do wykładni umowy zastawu zastosowanie znajduje reguła favor contractus (art. 65 § 2 k.c.)35. Wyraża ona dyrektywę, aby w toku interpretacji oświadczeń woli przyjmować raczej takie znaczenie, które pozwala na utrzymanie czynności prawnej w mocy niż kwalifikowanie jej jako nieważnej. Dyrektywa ta pozwala na zawężenie wykładni językowej postanowień umowy zastawniczej, w których opisuje się przedmiot zastawu, tak aby ograniczyć ten przedmiot do składników majątkowych, jakim w prawie polskim przyznano przymiot tzw. zdolności zastawniczej.

Przeprowadzoną analizę można podsumować w kilku następujących punktach:

• Przedmiotem zastawu mogą być jedynie poszczególne uprawnienia wspólnika spółki jawnej, którymi może on rozporządzać. Dotyczy to takich uprawnień czysto majątkowych, jak roszczenie o wypłatę zysku za dany okres, zapłatę odsetek od udziału kapitałowego za pewien okres, wypłatę udziału w kwocie likwidacyjnej czy zwrot wydatków poniesionych w związku z prowadzeniem praw spółki.

• Nie można ustanowić zastawu na wszystkich prawach wspólnika wynikających z członkostwa w spółce jawnej. W skład takich praw wchodzą bowiem uprawnienia o charakterze organizacyjnym (art. prawo głosu, prawo do informacji), które chociaż mają charakter majątkowy, to nie są zbywalne (z wyjątkiem trybu określonego w art. 10 k.s.h.) ani nie podlegają obciążeniu zastawem. Nie można także objąć zastawem wszystkich uprawnień wspólnika o charakterze czysto majątkowym, wyłączając uprawnienia organizacyjne. Rozporządzenie takie byłoby sprzeczne z ogólnym zakazem rozszczepiania uprawnień spółkowych.

• Niedopuszczalne jest zastawienie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej. W prawie polskim obowiązki nie mają tzw. zdolności zastawniczej, a tak określony przedmiot zastawu jest niezdatny do egzekucji. Regulacja art. 10 k.s.h., który stanowi o „przeniesieniu” ogółu praw i obowiązków, ma charakter szczególny i nie powinna być w drodze wykładni rozszerzającej stosowana do zastawu.

• Umowa zastawnicza, na podstawie której - wbrew przepisom ustawy - obciąża się zastawem zbyt szeroko ujęty przedmiot (włączając w jego zakres np. obowiązki, uprawnienia organizacyjne), co do zasady, jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Postanowienia takiej umowy należy jednak interpretować z uwzględnieniem reguły favor contractus oraz normy wynikającej z art. 58 § 3 k.c.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Donata Hermann-Marciniak

Specjalistka z zakresu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Absolwentka Studiów Podyplomowych Kadry i Płace na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »