| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Zastaw na udziale w spółce jawnej

Zastaw na udziale w spółce jawnej

W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce.

Moim zdaniem, roszczenia takie można obciążyć jednym zastawem, ponieważ wypływają one z jednego stosunku prawnego (stosunku członkostwa w spółce jawnej) i stanowią elementy składowe jednej wierzytelności, jaka przysługuje wspólnikowi względem spółki jawnej. W konsekwencji, w przypadku zastawu rejestrowego powyższe roszczenia powinny być przypisane do kategorii D1 („wierzytelność” - zob. katalog stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 15 października 1997 r. w sprawie szczegółowej organizacji i sposobu prowadzenia rejestru zastawów - Dz.U. Nr 134, poz. 892). Skoro w istocie mamy do czynienia z wierzytelnością, taka kwalifikacja wydaje się najbardziej poprawna. W orzecznictwie sądowym najczęściej spotyka się jednak kwalifikację do kategorii D2 („inne prawo względne”)32. Wpis omawianego zastawu rejestrowego do rejestru zastawów w kategorii D2, w mojej ocenie, nie stanowi znaczącego uchybienia i nie prowadzi do nieskuteczności prawa zastawniczego.

W razie wykonania takiego zastawu (w tym w drodze przejęcia przedmiotu zastawu rejestrowego przez zastawnika) nabywca roszczeń nie staje się wspólnikiem i nie odpowiada za zobowiązania zastawcy związane z uczestnictwem w spółce jawnej ani za zobowiązania tej spółki (odmiennie niż przewidziano w art. 10 § 3 k.s.h.)33.

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że z zasady nieważne są umowy zastawnicze, na podstawie których ustanawia się zastaw zwykły albo zastaw rejestrowy na: „ogóle praw i obowiązków wspólnika w spółce jawnej”, „udziale w spółce jawnej”, „wszystkich prawach wspólnika w spółce jawnej”. Umowy takie są sprzeczne z przepisami k.s.h. (art. 58 § 1 k.c.).

W praktyce nierzadko obciąża się zastawem następujący przedmiot: „wszystkie prawa majątkowe wspólnika w spółce jawnej”. Moim zdaniem, taki opis przedmiotu zabezpieczenia jest nieprawidłowy. Majątkowy charakter mają również uprawnienia organizacyjne wspólnika (np. prawo głosu, prawo do prowadzenia spraw spółki)34. Są one jednak niezbywalne, a więc nie mogą zostać obciążone zastawem. Zastawić można jedynie niektóre, czysto majątkowe roszczenia wspólnika wobec spółki jawnej.

Umowa zastawnicza, w której - wbrew przepisom ustawy - strony ustanawiają zastaw na zbyt szeroko ujętym przedmiocie (włączając w jego zakres np. obowiązki, uprawnienia organizacyjne), co do zasady, jest nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Jeżeli nieważnością dotknięta jest tylko część umowy, pozostaje ona w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością umowa nie zostałaby zawarta (art. 58 § 3 k.c.).

reklama

Autor:

Źródło:

Prawo Spółek

Zdjęcia


Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych 2017 Komentarz54.90 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kamil Szlachcic

Analityk Kredytowy Salomon Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »