| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

W literaturze dużo miejsca poświęcono odpowiedzialności karnej członków zarządu spółki. Tymczasem odpowiedzialność prokurenta jest nie mniej istotna, jeśli zważy się, że prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a jej zakresu nie można ograniczyć wobec osób trzecich, chyba że przepis ustawy wyraźnie na to zezwala.

Okolicznością osobistą w rozumieniu art. 21 § 2 k.k. jest nie tylko okoliczność związana z osobistymi cechami sprawcy, ale także z pełnioną przez niego funkcją6. Tym samym fakt brania udziału w tworzeniu spółki handlowej, bycia członkiem jej zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorem należy uznać za okoliczność osobistą, o której mowa w art. 21 § 2. Z uwagi na fakt, że kontakty między organami spółki i innymi podmiotami, wymienionymi w art. 585 § 1 k.s.h., są w typowej spółce zjawiskiem normalnym, a prokurent - dla skutecznego wykonywania swych zadań - musi posiadać wiedzę w przedmiocie relacji wewnątrz spółki, wydaje się mało prawdopodobne, by prokurent nie widział, że osoba, z którą współdziała, pełni jedną z ról wymienionych w art. 585 § 1. O ile więc w przypadku jednosprawstwa prokurentowi nie można przypisać odpowiedzialności z art. 585 § 1, o tyle przy wielosprawstwie z udziałem prokurenta i choćby jednej z wymienionych w tym przepisie osób, odpowiedzialność prokurenta z art. 585 § 1 k.s.h. w zw. z art. 21 § 2 k.k. będzie regułą. Istotne przy tym jest, by współdziałająca z prokurentem przy wyrządzaniu spółce szkody osoba występowała w charakterze członka zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, była likwidatorem lub osobą biorąca udział w tworzeniu tej spółki handlowej. Jeśli osoba ta występuje prywatnie, w oderwaniu od roli jaką pełni w spółce, to ani jej, ani prokurentowi nie można przypisać odpowiedzialności z art. 585 § 1 k.s.h.. Przepis ten nie znajdzie więc zastosowania, gdy członek zarządu spółki - na polecenie prokurenta - dokona włamania do kasy spółki, kradnąc stamtąd pieniądze. Artykuł 585 § 1 znajdzie jednak zastosowanie, gdy ta sama osoba - na polecenie prokurenta - doprowadzi do bezprawnego przejęcia tej samej kwoty zgodnie z czynnością prawną, w której reprezentuje spółkę jako członek zarządu.

Przypisanie prokurentowi współsprawstwa, sprawstwa kierowniczego lub sprawstwa polecającego w odniesieniu do czynu z art. 585 § 1 powinno znaleźć wyraz w kwalifikacji prawnej, w której powołany zostanie art. 585 § 1 k.s.h. w zw. z art. 21 § 2 k.k. Kara wymierzona prokurentowi pociągniętemu do odpowiedzialności z art. 585 § 1 k.s.h. w zw. z art. 21 § 2 k.k. może zostać nadzwyczajnie złagodzona, co wynika z treści art. 22 § 3 k.k.

Prokurent może także odpowiadać w oparciu o art. 585 § 2 k.s.h. jako pomocnik lub podżegacz do czynu z art. 585 § 1. „Nakłanianie” do działania na szkodę spółki, o którym mowa w art. 585 § 2 k.k. odpowiada definicji podżegania z art. 18 § 2 k.k., zgodnie z którym odpowiada za podżeganie kto chcąc, by inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłania ją do tego. W art. 585 § 2 pominięto wprawdzie obecny w art. 18 § 2 k.k. element „chcenia” wskazujący na kierunkowość nastawienia podżegacza, jednak należy przyjąć, że zawiera się on w pojęciu nakłaniania. Nakłanianiem jest bowiem „oddziaływanie na wolę innej osoby w celu skłonienia jej do określonego działania lub zaniechania”7. Pojęcie nakłaniania zawiera więc w sobie wymóg kierunkowego nastawienia nakłaniającego, przesądzając o tym, że podżeganie może być zrealizowane jedynie z zamiarem bezpośrednim. Podżegacz ma nakłaniać osobę wymienioną w art. 585 § 1 do działania na szkodę spółki. Celem podżegacza musi być doprowadzenie do sytuacji, w której osoba wymieniona w art. 585 § 1 dopuści się bezprawnego zachowania polegającego na wyrządzeniu spółce szkody. W tym zakresie zachodzi różnica między treścią art. 585 § 1 i art. 585 § 2 k.s.h. Artykuł 585 § 1 stanowi, że szkoda ma zostać wyrządzona tej spółce, w której sprawca występuje w jednej z ról wymienionych w art. 585 § 1 („na jej szkodę”). Z art. 585 § 1 nie będzie odpowiadać m.in. członek zarządu spółki córki, który swym zachowaniem wyrządził szkodę spółce matce. Spółka, której wyrządzono szkodę, nie będzie bowiem spółką, w której członek zarządu pełni swoją funkcję. Artykuł 585 § 2 penalizuje nakłanianie do działania na szkodę spółki, bez określenia, o którą spółkę chodzi. Z powyższego wynika, że może to być spółka inna niż ta, z która związany jest podżegacz. Prokurent spółki córki, który nakłonił jedną ze związanych ze spółką matką osób wymienionych w art. 585 § 1 do wyrządzenia spółce matce szkody, będzie odpowiadać z art. 585 § 2, mimo że nie działa w strukturach spółki matki.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Agnieszka Sakowska

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »