| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

Odpowiedzialność karna prokurenta spółki za wyrządzenie jej szkody

W literaturze dużo miejsca poświęcono odpowiedzialności karnej członków zarządu spółki. Tymczasem odpowiedzialność prokurenta jest nie mniej istotna, jeśli zważy się, że prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a jej zakresu nie można ograniczyć wobec osób trzecich, chyba że przepis ustawy wyraźnie na to zezwala.

Wydaje się, że w taki sposób rozumie treść art. 296 k.k. Piotr Kardas, skoro stwierdza, że „art. 296 przydaje prawnokarną ochronę zaufaniu wynikającemu ze (...) stosunku prawnego upoważniającego do zajmowania się sprawami majątkowymi”2. Przyjmując tę celowościową wykładnię, należałoby dojść do wniosku, że prokurent może odpowiadać z art. 296 k.k. nie tylko wtedy, gdy do realizacji określonego zachowania jest obowiązany, ale także wtedy, gdy - nie mając takiego obowiązku - korzysta ze swych uprawnień w sposób realizujący znamiona art. 296 k.k. W takim ujęciu podstawą odpowiedzialności prokurenta będzie ustawa, a konkretnie art. 1091 § 1 k.c. określający zakres prokury. W razie zawarcia między mocodawcą a prokurentem umowy zobowiązującej prokurenta do określonego działania, podstawą taką będzie umowa. Druga możliwa interpretacja odwołuje się do wykładni literalnej, zgodnie z postulatem precyzyjności norm prawa karnego i zakazem rozszerzenia ich zakresu. Zgodnie z tą interpretacją, odpowiedzialność karną z art. 296 k.k. może ponosić tylko osoba obowiązana do zajmowania się sprawami majątkowymi innego podmiotu. Samo udzielnie prokury nie jest wystarczające dla pociągnięcia prokurenta do odpowiedzialności, chyba że łączy się ono z nałożeniem na prokurenta, w drodze umowy, obowiązku podjęcia określonych zachowań. W takiej sytuacji podstawą obowiązków prokurenta jest umowa zobowiązująca go do zajmowania się sprawami majątkowymi spółki. Jeśli brak jest takiej umowy, to prokurent nie może odpowiadać zgodnie z art. 296 k.k.

Zgodnie z art. 1091 k.c., prokura obejmuje umocowanie do wszelkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, co mieści się w znamieniu „zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą” spółki, która - będąc osobą prawną - odpowiada wymogom stawianym pokrzywdzonemu na gruncie art. 296 § 1 k.k. Podkreśla się, że jakkolwiek art. 296 usytuowany jest w rozdziale zatytułowanym „przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu”, to przedmiotem ochrony są wszelkie interesy majątkowe pokrzywdzonego, zarówno te, które wiążą się z prowadzoną przez niego działalnością gospodarcza, jak i te, które z działalnością tą nie są związane3. Dla oceny, czy prokurent zajmował się sprawami spółki w sposób należyty, konieczne będzie uwzględnienie okoliczności indywidualizujących konkretną sprawę, z wyznaczonym stosunkiem wewnętrznymi zakresem obowiązków prokurenta włącznie, a jednocześnie - odwołanie się do modelowego wzorca sumiennej i racjonalnie myślącej osoby, przy uwzględnieniu profesjonalnego charakteru obrotu gospodarczego oraz podwyższonej miary staranności, wynikającej ze szczególnego zaufania, jakie w prokurencie pokłada spółka. Czynność sprawcza z art. 296 k.k. polega na „wyrządzeniu znacznej szkody majątkowej”, a więc czynności o charakterze dokonanym. Samo sprowadzenie niebezpieczeństwa dla dobra prawnego nie jest wystarczające dla przyjęcia odpowiedzialności z art. 296 k.k. W art. 585 k.s.h. czynność sprawcza polega natomiast na „działaniu na szkodę spółki”, co nie jest jednoznaczne z wyrządzeniem jej szkody. Z uwagi na powyższe, czyn z art. 585 § 1 k.s.h. kwalifikowany jest jako jeden z czynów narażających dobro prawne na niebezpieczeństwo4. Artykuł 585 k.s.h. udziela więc ochrony interesom spółki na wcześniejszym etapie. Odpowiedzialność z art. 296 k.k. dotyczy wyłącznie szkody majątkowej, co expressis verbis wynika z treści przepisu. Artykuł 585 k.s.h. posługuje się pojęciem szkody, bez zawężania jej do szkód majątkowych, co może uzasadniać twierdzenie, że art. 585 k.s.h. obejmuje także szkodę niemajątkową. Zgodnie z zasadą pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 k.c.), wyprowadzoną na gruncie prawa cywilnego i stosowaną również na gruncie prawa karnego szkoda obejmuje zarówno stratę, jak i utracone korzyści. Jak wynika z treści art. 115 § 5, w zw. z art. 115 § 7 k.k. znaczną szkodą, majątkową jest szkoda której wartość w chwili popełnienia czynu zabronionego przekracza 200-krotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

tel./fax: +48 (22) 635 46 00

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »