| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Ograniczenia pełnienia funkcji członka organu spółki kapitałowej

Ograniczenia pełnienia funkcji członka organu spółki kapitałowej

Kto nie może pełnić funkcji członka organu spółki kapitałowej? Skazanie za które przestępstwa pociąga za sobą zakaz pełnienia tych funkcji? Czy możliwe jest zwolnienie skazanego od tego zakazu?

Skutki naruszenia zakazu z art. 18 § 2 k.s.h. nie ograniczają się jedynie do czynności procesowych, obejmują one również dokonywane w imieniu spółki czynności prawne (np. zawieranie umów). Z zasady, zgodnie z którą zarząd prowadzi sprawy spółki z o.o. i ją reprezentuje (art. 201 § 1 k.s.h.), wynika, że osoby fizyczne, które wchodzą w skład zarządu, muszą - dla skuteczności swoich czynności - posiadać zdolność do pełnienia funkcji. Jeżeli takiej zdolności nie posiadają, to nie mogą skutecznie reprezentować spółki. Osoby prawne dokonują bowiem czynności procesowych przez swoje organy uprawnione do działania w ich imieniu (art. 38 k.c.). Z tego powodu prezes jednoosobowego zarządu spółki z o.o. w okresie trwania zakazu, o którym mowa w art. 18 § 2 k.s.h., nie może skutecznie reprezentować spółki np. przy zawieraniu umowy. Umowy podpisane w imieniu spółki kapitałowej przez osoby działające z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 § 2 k.s.h., są zatem bezwzględnie nieważne i nie są wiążące dla tejże spółki kapitałowej. Dodatkowo osoba naruszająca zakaz z art. 18 § 2 k.s.h. naraża się na konsekwencje wynikające z art. 39 k.c. W myśl tego przepisu osoba fizyczna, która jako organ osoby prawnej zawarła umowę w jej imieniu, nie będąc jej organem, obowiązana jest do zwrotu tego, co otrzymała od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania.

W myśl art. 18 § 3 k.s.h. opisywany zakaz ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, jednak nie może zakończyć się wcześniej niż z upływem trzech lat od dnia zakończenia okresu odbywania kary, jeżeli skazany taką karę odbywał. Przez „okres odbywania kary” należy rozumieć zarówno orzeczoną karę bez warunkowego zawieszenia, jak i karę, której wykonanie zarządzono później (por. art. 75 k.k.). Okres zakazu trwa od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego do końca dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - do końca ostatniego dnia tego miesiąca (art. 112 k.c.).

Przykład

Wyrok skazujący członka zarządu uprawomocnił się 5 maja 2002 r. W takim przypadku koniec pięcioletniego okresu zakazu upłynął z końcem 5 maja 2007 r.

Warto zauważyć, iż terminy trwania zakazu pełnienia funkcji w spółce kapitałowej nie mają charakteru bezwzględnego. Zgodnie z art. 18 § 4 k.s.h. w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego skazany może złożyć wniosek do sądu, który wydał wyrok, o całkowite zwolnienie go z zakazu pełnienia funkcji w spółce handlowej lub o skrócenie czasu obowiązywania tego zakazu. W odniesieniu do tej instytucji należy zaakcentować dwa zagadnienia. Po pierwsze, możliwość zwolnienia z opisywanego zakazu (lub skrócenia czasu trwania zakazu) dotyczy wyłącznie osób skazanych za przestępstwo popełnione nieumyślnie. Sprawcy przestępstw umyślnych, które zostały wskazane w art. 18 § 2 k.s.h., nie mogą się więc ubiegać o zwolnienie z opisywanego zakazu lub skrócenie czasu trwania zakazu. Po drugie, sąd rozstrzyga o wniosku, wydając postanowienie. W odniesieniu do postępowania z art. 18 § 4 k.s.h. w orzecznictwie wskazuje się, iż jego celem jest usunięcie (w całości lub w części) automatycznych następstw skazania, wyrażających się w niemożności realizacji prawa uczestniczenia we władzach spółki handlowej. Wydane w przedmiocie złożonego wniosku postanowienie stanowi decyzję rozstrzygającą w kwestii tego prawa, gdyż albo to prawo w pełni przywraca (natychmiast lub w czasie krótszym niż przewidziany), albo odmawia jego przywrócenia. Orzeczenie wydane na podstawie art. 18 § 4 k.s.h. stanowi zatem decyzję procesową mającą istotny wpływ na sytuację prawną osoby skazanej. Stwierdzenie to doprowadziło Sąd Najwyższy do konkluzji, że postanowienie sądu wydane w przedmiocie wniosku złożonego na podstawie art. 18 § 4 k.s.h. podlega zaskarżeniu na podstawie art. 6 § 1 k.k.w., zgodnie ze standardami konstytucyjnymi, wynikającymi z art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (postanowienie SN z 25 października 2007 r., I KZP 33/07).

Mikołaj Barczak

radca prawny, OIRP w Bydgoszczy

 

Podstawa prawna:

• ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.),

• ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn.zm.).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Anna Nasiłowska

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »