| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.

Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.

Jakie są skutki zastrzeżenia prawa pierwokupu udziałów w spółce z o.o.? Czy umowa zawarta z naruszeniem takiego prawa jest bezskuteczna?

Prawo pierwokupu jest niezbywalne. Jeżeli jest kilku uprawnionych, a niektórzy z nich nie wykonają prawa pierwokupu, pozostali mogą wykonać je w całości.

W orzecznictwie podkreśla się jednak, iż ochrona uprawnionego z tytułu prawa pierwokupu, jaką przewidują przepisy art. 599-600 k.c., jest zdecydowanie niewystarczająca. Słabość tej ochrony przejawia się na dwa sposoby.

Po pierwsze, w orzecznictwie dominuje tendencja do ścisłego rozumienia prawa pierwokupu, to jest do ujmowania go jako uprawnienia związanego ściśle z umową sprzedaży. Oznacza to, że prawo pierwokupu - na podstawie wskazanych wyżej przepisów - nie chroni uprawnionego przed innym niż sprzedaż sposobem rozporządzenia udziałami przez wspólnika (np. przed darowizną udziałów). Wszelkie modyfikacje zakresu uprawnień z tytułu pierwokupu wymagają więc wyraźnych zapisów umownych. W orzecznictwie przyjmuje się, że zasada wolności umów nie sprzeciwia się umownemu zastrzeganiu przez strony uprawnienia do pierwszeństwa zakupienia lub innego sposobu nabycia praw (tu: udziałów w spółce z o.o.) na wypadek innej czynności niż sprzedaż. Uprawienie takie nie będzie jednak ani prawem pierwokupu, ani jego poszerzoną odmianą, lecz stosunkiem umownym samoistnym, swoistym prawem „pierwonabycia”, do którego - ewentualnie - tylko w drodze analogii można by stosować niektóre przepisy o prawie pierwokupu (tak uchwała SN z 16 lutego 1996 r., sygn. akt III CZP 10/96).

Po drugie - jak wskazano powyżej - przepisy wyraźnie ograniczają zakres roszczeń uprawnionego z tytułu prawa pierwokupu, w przypadku gdy zbywca sprzedał udziały bezwarunkowo osobie trzeciej albo jeżeli nie zawiadomił uprawnionego o sprzedaży bądź podał mu do wiadomości istotne postanowienia umowy sprzedaży niezgodnie z rzeczywistością. Uprawnionemu do pierwokupu udziałów w spółce z o.o. przysługuje wówczas tylko roszczenie odszkodowawcze. Oznacza to, że sama umowa sprzedaży - mimo że została zawarta z naruszeniem prawa pierwokupu - jest ważna i w pełni skuteczna. Roszczenie odszkodowawcze uprawnionego z prawa pierwokupu ogranicza się zaś do tzw. negatywnego interesu umownego. Jest to więc szkoda wynikła z niedojścia umowy do skutku. Szkoda ta obejmuje jedynie to, co strona miałaby, gdyby nie podejmowała działań zmierzających do zawarcia umowy, która ostatecznie nie doszła do skutku z powodu działań sprzedającego.

Wskazana wyżej słaba ochrona uprawnionego do prawa pierwokupu nie oznacza jednak, że jego interesy są całkowicie pozbawione ochrony. Wręcz przeciwnie, orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, iż regulacje zawarte w przepisach art. 596-602 k.c. nie wyczerpują wszystkich roszczeń, jakie przysługują uprawnionemu w sytuacji zawarcia przez zobowiązanego bezwarunkowej umowy sprzedaży, która czyni niemożliwym skorzystanie z prawa pierwokupu.

reklama

Polecamy artykuły

Autor:

Źródło:

Prawo Przedsiębiorcy

Zdjęcia


Personel i Zarządzanie 4/201730.03 zł

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

PB Online

Serwis badań internetowych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »