| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Spółki > Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.

Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.

Jakie są skutki zastrzeżenia prawa pierwokupu udziałów w spółce z o.o.? Czy umowa zawarta z naruszeniem takiego prawa jest bezskuteczna?

Prawo pierwokupu jest niezbywalne. Jeżeli jest kilku uprawnionych, a niektórzy z nich nie wykonają prawa pierwokupu, pozostali mogą wykonać je w całości.

W orzecznictwie podkreśla się jednak, iż ochrona uprawnionego z tytułu prawa pierwokupu, jaką przewidują przepisy art. 599-600 k.c., jest zdecydowanie niewystarczająca. Słabość tej ochrony przejawia się na dwa sposoby.

Po pierwsze, w orzecznictwie dominuje tendencja do ścisłego rozumienia prawa pierwokupu, to jest do ujmowania go jako uprawnienia związanego ściśle z umową sprzedaży. Oznacza to, że prawo pierwokupu - na podstawie wskazanych wyżej przepisów - nie chroni uprawnionego przed innym niż sprzedaż sposobem rozporządzenia udziałami przez wspólnika (np. przed darowizną udziałów). Wszelkie modyfikacje zakresu uprawnień z tytułu pierwokupu wymagają więc wyraźnych zapisów umownych. W orzecznictwie przyjmuje się, że zasada wolności umów nie sprzeciwia się umownemu zastrzeganiu przez strony uprawnienia do pierwszeństwa zakupienia lub innego sposobu nabycia praw (tu: udziałów w spółce z o.o.) na wypadek innej czynności niż sprzedaż. Uprawienie takie nie będzie jednak ani prawem pierwokupu, ani jego poszerzoną odmianą, lecz stosunkiem umownym samoistnym, swoistym prawem „pierwonabycia”, do którego - ewentualnie - tylko w drodze analogii można by stosować niektóre przepisy o prawie pierwokupu (tak uchwała SN z 16 lutego 1996 r., sygn. akt III CZP 10/96).

Po drugie - jak wskazano powyżej - przepisy wyraźnie ograniczają zakres roszczeń uprawnionego z tytułu prawa pierwokupu, w przypadku gdy zbywca sprzedał udziały bezwarunkowo osobie trzeciej albo jeżeli nie zawiadomił uprawnionego o sprzedaży bądź podał mu do wiadomości istotne postanowienia umowy sprzedaży niezgodnie z rzeczywistością. Uprawnionemu do pierwokupu udziałów w spółce z o.o. przysługuje wówczas tylko roszczenie odszkodowawcze. Oznacza to, że sama umowa sprzedaży - mimo że została zawarta z naruszeniem prawa pierwokupu - jest ważna i w pełni skuteczna. Roszczenie odszkodowawcze uprawnionego z prawa pierwokupu ogranicza się zaś do tzw. negatywnego interesu umownego. Jest to więc szkoda wynikła z niedojścia umowy do skutku. Szkoda ta obejmuje jedynie to, co strona miałaby, gdyby nie podejmowała działań zmierzających do zawarcia umowy, która ostatecznie nie doszła do skutku z powodu działań sprzedającego.

Wskazana wyżej słaba ochrona uprawnionego do prawa pierwokupu nie oznacza jednak, że jego interesy są całkowicie pozbawione ochrony. Wręcz przeciwnie, orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, iż regulacje zawarte w przepisach art. 596-602 k.c. nie wyczerpują wszystkich roszczeń, jakie przysługują uprawnionemu w sytuacji zawarcia przez zobowiązanego bezwarunkowej umowy sprzedaży, która czyni niemożliwym skorzystanie z prawa pierwokupu.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Liberty Direct

Liberty Direct to firma ubezpieczeniowa należąca do międzynarodowej Grupy Liberty Mutual Insurance, oferująca usługi dla Klientów indywidualnych oraz małych przedsiębiorstw.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od mojafirma.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK