| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Czy wprowadzić w firmie kodeks etyki?

Czy wprowadzić w firmie kodeks etyki?

Firmy, które zastanawiają się nad wprowadzeniem kodeksów etyki, stają przed dylematem nie tylko organizacyjnym, lecz wręcz moralnym. Czy firma ma prawo określać etyczne wzory zachowań? Czy wprowadzając zasady etyczne, nie łamie granic prywatności swoich pracowników. Dlatego kluczowe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o cel wprowadzania kodeksu etycznego.

Aby realizacja kodeksu etycznego była skuteczna, należy przeprowadzić cały proces budowania infrastruktury etycznej opartej na ciągłej i skutecznej komunikacji. Taki proces powinien składać się z następujących kroków:

• Określenie wartości firmy

• Przegląd organizacji pod kątem etycznym

• Przegląd polityk, dokumentów, regulacji funkcjonujących w organizacji

• Identyfikacja podstawowych zasad na drodze konsultacji z pracownikami

• Opracowanie dokumentu kodeksu etycznego wraz z komentarzami i wyjaśnieniami

• Opracowanie polityk wdrażających zasady kodeksu etycznego

• Zbudowanie infrastruktury etycznej, pozwalającej na zgłaszanie naruszeń przez pracowników

• Powołanie rzecznika lub rzeczników etyki

• Szkolenia dla pracowników

• Włączenie zasad kodeksu etyki do zakresu kontroli audytu wewnętrznego

• Ciągła komunikacja kodeksu etyki

Na poziomie teoretycznym wydaje się, że polscy pracownicy znają zasady etyki, natomiast liczba nieetycznych zachowań pokazuje, że firmy nie posiadają odpowiednich narzędzi i systemów promocji zachowań etycznych oraz nie wiedzą, jak zarządzać ryzykami etycznymi w przedsiębiorstwie. Grupa TP należy do tych firm, które dostrzegają korzyści wprowadzania kodeksu etycznego w szerszym kontekście budowania firmy odpowiedzialnej społecznie.

Jak twierdzi Tomasz Nowakowski, dyrektor wykonawczy Grupy TP ds. korporacyjnych, przewodniczący Komisji ds. Etyki: - Wysokie standardy etyczne, walka z korupcją, dbałość o transparentność działań są niezbędnym elementem budowania firmy społecznie odpowiedzialnej. Kodeks etyki Grupy TP wskazuje te normy i wartości, które są najbardziej pożądane i pozwalają najskuteczniej wspierać realizację zadań spółki oraz budowanie jak najlepszych relacji z otoczeniem. Wskazuje również te postawy i zachowania, które są najbardziej oczekiwane przez naszych akcjonariuszy, klientów oraz partnerów biznesowych.

Grupa TP zwraca uwagę również na ciągłe promowanie i wcielanie w życie firmy zasad kodeksu etycznego. Tomasz Nowakowski deklaruje: - Zależy nam, aby te wartości były podstawą wszystkich decyzji, jakie podejmujemy, częścią naszej kultury organizacyjnej, dlatego staramy się upowszechniać znajomość kodeksu wśród pracowników w jak najbardziej przyjaznej formie. W tym celu przeprowadziliśmy na przykład nowe interaktywne e-szkolenie „Etyka biznesowa w Grupie TP”, a poruszane w nim kwestie dotyczą m.in. niedyskryminacji, korupcji, konfliktu interesów. Sam kodeks to nie wszystko. Nad przestrzeganiem norm etycznych czuwa u nas Komisja ds. Etyki. Dodatkowo w regionach funkcjonują doradcy ds. etyki, a także system anonimowego zgłaszania zachowań nieetycznych.

Firmy, które do tej pory już wdrożyły kodeks etyki, zwracają, uwagę na kwestię komunikacji dokumentu wśród pracowników. Na pytanie, jak komunikować kodeks etyki, najprostsza odpowiedź brzmi - tak jak inne ważne dla firmy tematy - podpowiada Marzena Strzelczak, pełnomocnik zarządu ds. strategii zrównoważonego rozwoju PGNiG SA. - Warto korzystać z różnych narzędzi i kanałów komunikacji, nie bać się intranetu, szkoleń multimedialnych, ale nie zapominać też o roli spotkań bezpośrednich i kaskadowaniu informacji, uczyć na przykładach i poprzez przykłady.

Dla powodzenia wdrożenia kodeksu to szczególnie ważne, by właśnie bezpośredni przełożeni byli pierwszym wsparciem dla każdego pracownika w przypadku wątpliwości dotyczących zgodności pewnych zachowań z wartościami ważnymi dla firmy. Rzecz jasna, potrzebny jest rzecznik etyki oraz cały system wspierający wdrożenie i funkcjonowanie kodeksu w firmie, ale to oni powinni być wzorem zachowań i oparciem na co dzień dla swoich pracowników. Najistotniejsza jednak jest, moim zdaniem, komunikacja przed jego wprowadzeniem, na etapie uzgadniania wspólnych wartości. Jeśli wybrane wartości będą oderwane od tego, co faktycznie ważne dla zatrudnionych w firmie ludzi, tego, z czym się utożsamiają i co liczy się w ich codziennej rzeczywistości zawodowej, trudno liczyć na powodzenie w ich wdrażaniu. W przypadku Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa proces, który doprowadził do stworzenia kodeksu, trwał kilka lat, a w ostatnim etapie, podczas badania satysfakcji pracowników, pewną jego część poświęciliśmy tylko temu tematowi. Wartości, korporacyjne PGNiG zostały wskazane przez naszych pracowników. Równocześnie odpowiedzialność, partnerstwo, wiarygodność i jakość są głęboko związane z etosem górnika, wciąż żywym w naszej codzienności, mają więc oparcie w bogatej tradycji naszej firmy i szerzej, spółek Grupy Kapitałowej PGNiG - mówi Marzena Strzelczak.

 

Nieetyczne zachowania

Jak pokazują wyniki badania firmy Ernst & Young z maja 2011 roku, w 19 proc. polskich firm biorących udział w Europejskim Badaniu Nadużyć Gospodarczych dochodziło do nadużyć finansowych. Pod względem skali nadużyć finansowych w europejskich firmach Polska znalazła się na 7. miejscu. 1/3 badanych stwierdziła też narastanie tego problemu w ciągu ostatnich dwóch lat, czyli podczas spowolnienia gospodarczego. Mimo że zdecydowana większość (73 proc.) kadry zarządzającej jest przeciwna łapówkom i fałszowaniu wyników finansowych, to raport wskazuje, że jednocześnie: „13 proc. kierowników wyższego szczebla i 22 proc. pozostałych pracowników uważa, że uzasadnione jest oferowanie łapówek w zamian za nawiązanie bądź utrzymanie relacji biznesowych. 7 proc. kierowników wyższego szczebla popiera fałszowanie wyników finansowych jeśli te działania pomogłyby firmie, a połowa uważa, że zarządy będą „szły na skróty” aby osiągać zamierzone cele”2.

Natomiast, jak wynika z badań „Pulsu Biznesu” ponad połowa przedsiębiorstw ma problem z nieuczciwością swoich pracowników. 53 proc. badanych szefów firm uważa, że nieuczciwość pracowników jest przeszkodą w prowadzeniu biznesu. W ciągu pięciu ostatnich lat 51 proc. firm zostało okradzionych przez swoich pracowników. U 21 proc. badanych firm pracownicy fałszowali dokumenty a w 16 proc. przedsiębiorstw doszło do malwersacji finansowych3. Co więcej, 77 proc. przedsiębiorstw w ciągu ostatnich dwóch lat padło ofiarą nieuczciwych pracowników - wynika z badań towarzystwa ubezpieczeń Euler Hermes. Są to na ogół kradzieże czy niszczenie materiałów, oszustwa finansowe, kradzieże danych albo fałszerstwa. Euler Hermes przeprowadził badanie we współpracy z Uniwersytetem Szczecińskim wśród 165 przedsiębiorców. Wynika z nich, że prawie 80 proc. firm odnotowało stratę spowodowaną przez nieuczciwych pracowników mniejszą niż 50 tys. zł, a 15 proc. firm zanotowało stratę od 50 tys. do 100 tys. zł4.

 

Słowo etyka pochodzi od greckiego éthikós - zwyczajny; éthos - obyczaj, zwyczaj. Etyka to zespół norm i ocen moralnych charakterystycznych dla danej zbiorowości społecznej (np. grupy, klasy, warstwy, środowiska, organizacji). W kontekście etyki biznesu najbardziej adekwatnym rodzajem etyki jest definicja etyki społecznej.

Etykę społeczną można zdefiniować jako naukę filozoficzną, która zmierza do sformułowania podstawowych zasad i na nich opartych ocen i norm moralnych ważnych w sferze stosunków zachodzących między podmiotami społecznymi oraz działań podejmowanych przez te podmioty, nie zaś przez jednostki występujące w charakterze prywatnych osób5.

Robert Sroka

Szef projektów CSR w Accreo Taxand.

robert.sroka@taxand.pl

 

PRZYPISY

1 Promocja europejskiego projektu dla społecznej odpowiedzialności biznesu, Komisja Europejska. Zielona Księga: COM (2001), 366 wersja ostateczna.

2 Ernst & Young, „Europejskie Badanie Nadużyć Gospodarczych”, maj 2011 r.

3 Badanie „Pulsu Biznesu” na grupie 158 małych i średnich przedsiębiorstw, kwiecień 2011 r.

4 Euler Hermes, Nadużycia pracownicze 2010, styczeń 2011 r.

5 T. Ślipko, Zarys etyki szczegółowej, WAM, Kraków 2002.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Kujawska

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »