| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Składki osób prowadzących działalność gospodarczą

Składki osób prowadzących działalność gospodarczą

Prowadzenie działalności gospodarczej bądź współpraca przy niej może być jednym z kilku tytułów do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Osoby prowadzące działalność i osoby z nimi współpracujące, podlegające z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, muszą również płacić składkę wypadkową. Natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dla tych osób dobrowolne.

W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (tj. okresie niepodlegania ubezpieczeniom z tego tytułu) osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych:

• podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na zasadach obowiązujących dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą,

• do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych mogą przystąpić w dowolnym momencie w okresie niepodlegania ubezpieczeniom w związku z zawieszeniem wykonywania działalności,

- objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony,

- ustanie dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych następuje od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tych ubezpieczeń, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony albo od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na te ubezpieczenia albo od dnia ustania tytułu podlegania tym ubezpieczeniom,

• nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu.

Osoby współpracujące przy prowadzeniu działalności podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia współpracy przy działalności do dnia zakończenia tej współpracy.

Dla rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń społecznych osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą i posiadających inne tytuły do ubezpieczeń istotne jest m.in. zakwalifikowanie czynności wykonywanych przez tę osobę dla celów podatkowych. Dlatego też, uznanie przez organ podatkowy, że czynności wykonywane w ramach danej umowy są dla celów podatkowych czynnościami wykonywanymi w ramach stosunku pracy (nie są czynnościami wykonywanymi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej) oznacza, że osoba wykonująca tylko taką umowę powinna podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik. Natomiast w sytuacji, gdy osoba wykonująca taką umowę, wykonuje także czynności w ramach pozarolniczej działalności, następuje zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych. Wówczas podlega ona obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.

Podobnie w przypadku uznania przez organ podatkowy, że czynności wykonywane w ramach umowy zlecenia są dla celów podatkowych działalnością wykonywaną osobiście (nie są czynnościami wykonywanymi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej). Osoba wykonująca tylko umowę zlecenia podlega wówczas obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca. Natomiast w sytuacji, gdy osoba wykonująca taką umowę wykonuje również czynności w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej - następuje zbieg tytułów. Jednocześnie należy pamiętać, że po uznaniu przez organ podatkowy, że czynności wykonywane w ramach umowy są dla celów podatkowych działalnością wykonywaną osobiście (nie są czynnościami wykonywanymi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej), w sytuacjach budzących wątpliwości co do rodzaju umowy (umowa zlecenia lub umowa o dzieło) obowiązek ubezpieczeń społecznych (lub jego brak) ustala się w oparciu o treść umowy oraz warunki świadczenia pracy i wypłaty wynagrodzenia.

Od 1 listopada 2005 r. zmienione zostały m.in. zasady ustalania obowiązku ubezpieczeń społecznych osób prowadzących pozarolniczą działalność i będących jednocześnie zleceniobiorcami.

Jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub osoba z nią współpracująca pozostaje równocześnie w stosunku pracy, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu stosunku pracy. Począwszy od 1 stycznia 2003 r. w sytuacji zaistnienia zbiegu tytułów ubezpieczeń istotne jest, czy podstawa wymiaru z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa, równa lub wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2011 r. 1386 zł brutto). W przypadku gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub współpracująca pozostaje jednocześnie w dwóch stosunkach pracy, należy zsumować podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu stosunków pracy. Jeżeli łącznie wynoszą one przynajmniej tyle, ile wynosi minimalne wynagrodzenie określone dla danego roku pracy, osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub współpracująca podlega z tego tytułu dobrowolnie ubezpieczeniom społecznym.

PRZYKŁAD

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w jednym zakładzie pracy na 1/2 etatu i z tego tytułu jej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 693 zł. Osoba ta jest równocześnie zatrudniona na kolejne pół etatu na podstawie umowy o pracę w innym zakładzie pracy z wynagrodzeniem miesięcznym 720 zł. Ponieważ łącznie z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy osiągnie w 2011 r. wynagrodzenie w kwocie 1413 zł, z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej podlega ubezpieczeniom społecznym dobrowolnie.

PRZYKŁAD

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność jest w 2011 r. zatrudniona na podstawie umowy o pracę na 1/2 etatu. Jest to jej pierwszy rok pracy i z tego tytułu jej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 554,40 zł. Ponieważ z tytułu umowy o pracę osiąga w 2011 r. wynagrodzenie niższe niż minimalne wynagrodzenie dla osoby zatrudnionej w pierwszym roku pracy, z tytułu pozarolniczej działalności podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (minimalne wynagrodzenie za pracę dla osoby w pierwszym roku zatrudnienia wynosi 1108,80 zł).

W różnych przedziałach czasowych rożnie kształtowały się zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu zbiegu umowy zlecenia z prowadzeniem pozarolniczej działalności. Obecnie obowiązek ubezpieczeń społecznych rodzi każda zawarta umowa zlecenia, niezależnie od okresu, na jaki została zawarta. Obowiązek ubezpieczeń społecznych - obok umów zlecenia i umów agencyjnych - rodzą także umowy o świadczenie usług (niezależnie od okresu, na jaki zostały zawarte), do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

PRZYKŁAD

Osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność w dniu 1 maja 2011 r. zawarła umowę zlecenia na 15 dni. Ponieważ pierwszym tytułem do ubezpieczeń społecznych była współpraca przy prowadzeniu działalności, z tego tytułu osoba ta podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Z tytułu zawartej umowy zlecenia ubezpieczeniom społecznym może podlegać, ale tylko dobrowolnie, na swój wniosek. Osoba ta mogła oczywiście zmienić tytuł ubezpieczeń i przez 15 dni podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu zawartej umowy zlecenia, a dobrowolnie - z tytułu współpracy z osobą prowadzącą działalność.

ZAPAMIĘTAJ

W sytuacji gdy umowa zlecenia, umowa agencyjna lub umowa o świadczenie usług jest wykonywana w ramach działalności lub współpracy przy prowadzeniu działalności, a jej przedmiot jest taki sam jak przedmiot działalności, osoba podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu działalności.

Zasada ta ma zastosowanie np. wobec osoby prowadzącej pozarolniczą działalność w postaci firmy budowlanej, która świadczy usługę - usługi budowlane na rzecz różnych zleceniodawców. Tak więc, aby umowa zlecenia, umowa agencyjna lub inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, mogła być traktowana jako wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, warunkiem jest, aby przychód uzyskiwany z tej umowy był opodatkowany jako przychód z działalności gospodarczej.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mariusz Stelmaszczyk

Adwokat

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »