| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Ulga na złe długi

Ulga na złe długi

Przedsiębiorca może odzyskać VAT z niezapłaconej przez kontrahenta faktury korzystając ze zmodyfikowanej w grudniu 2008 r. ulgi na „złe długi”. Regulacja ta uprawnia podatnika, po spełnieniu określonych w niej warunków, do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku związane z nieściągalnymi wierzytelnościami.

Liczne wątpliwości podatników odnoszące się do tej ulgi dotyczą m.in. możliwości korzystania przez wierzycieli z ulgi w razie ogłoszenia upadłości dłużnika oraz po otrzymaniu odszkodowania od ubezpieczyciela.

Konstrukcja ulgi na „złe długi” została wprowadzona do ustawy o podatku od towarów i usług 1 czerwca 2005 r. i miała zastosowanie do wierzytelności powstałych po tym dniu.

Zasady korzystania z ulgi na „złe długi” zostały znowelizowane 1 grudnia 2008 r. Od tego czasu przedsiębiorcy korzystają z ulgi obejmującej wierzytelności wykazane w deklaracjach podatkowych jako obrót opodatkowany i podatek należny, które nie zostały uregulowane przez dłużników w ciągu 180 dni, licząc od upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze, tj. wierzytelności uprawdopodobnione.

Za nieściągalną, w rozumieniu przepisów o VAT, uważa się każdą wierzytelność, która nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności.

Podatnik, który uprawdopodobni nieściągalność wierzytelności, może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju.

Ulga pozwala odzyskać od urzędu skarbowego wpłacony VAT po wystawieniu faktury, która nie została uregulowana przez kontrahenta.

Celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie podatnikowi skorygowania VAT należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, tak aby podatnik nie był obciążony tym podatkiem, w sytuacji gdy rozliczył podatek z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczenia usług, a odbiorca nie uiścił za nie zapłaty.

Przeszkodą do skorzystania z ulgi jest najczęściej zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej przez dłużnika, który przestaje być zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym po wyrejestrowaniu się.

Przedsiębiorca musi spełnić poniższe warunki, jeśli zamierza skorzystać z możliwości korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług (art. 89a ust. 2 ustawy):

1) dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

2) wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,

3) wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,

4) wierzytelności nie zostały zbyte,

5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,

6) wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Korekta podatku może także obejmować część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Podatnik w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty podatku należnego jest obowiązany zawiadomić dłużnika o tej czynności za pośrednictwem poczty za zwrotnym poświadczeniem odbioru i przesłać kopię zawiadomienia do właściwego dla podatnika urzędu skarbowego. Nieodebrane zawiadomienie może być uznane za doręczone adresatowi z upływem terminu określonego w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.). Przepisy te stanowią, że jeżeli organ podatkowy nie może doręczyć pisma podatnikowi, jest ono przechowywane przez okres 14 dni w urzędzie pocztowym lub w urzędzie gminy/miasta, w zależności od sposobu doręczenia. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tych miejscach. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie to umieszcza się w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na jego posesję. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dnia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął powyższy termin, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia.

W przypadku gdy po dokonaniu korekty dłużnik uregulował należność, podatnik jest obowiązany zwiększyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W razie częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Po otrzymaniu zawiadomienia i nieuregulowaniu należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia podatnik (dłużnik) jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku - do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego. W przypadku częściowego uregulowania należności korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności.

Należy wskazać, że na początku funkcjonowania przepisów dotyczących omawianej ulgi, do skorygowania podatku wystarczyło zawiadomienie dłużnika. Po nowelizacji przedsiębiorca musi posiadać potwierdzenia odbioru zawiadomienia przez dłużnika. Jeśli dłużnik nie potwierdzi odbioru zawiadomienia, wierzyciel nie może skorzystać z ulgi. Przyjęcie zawiadomienia przez dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego skutkuje powstaniem po jego stronie obowiązku pomniejszenia podatku naliczonego lub zwiększenia podatku należnego w przypadku, gdy nie ureguluje należności w ciągu 14 dni.

Przepisy dotyczące ulgi na „złe długi” nie są spójne. Artykuł 89a ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że z ulgi można skorzystać, jeśli dłużnik nie jest w stanie upadłości lub likwidacji w momencie dokonania transakcji, tj. w momencie dostawy towarów lub świadczenia usług. Punkt 3 tego ustępu wprowadza natomiast wymóg, aby wierzyciel i dłużnik byli podatnikami VAT czynnymi także na dzień dokonania korekty, czyli na dzień uruchomienia ulgi na „złe długi”.

W przypadku niedokonania zapłaty wierzytelności przez dłużnika wierzyciel ma prawo do zmniejszenia podatku należnego, a dłużnik ma obowiązek dokonać korekty naliczonego VAT zgodnie z ustawą o VAT.

Z kolei ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze określa skutki ogłoszenia upadłości co do zobowiązań upadłego w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. Artykuł 87 tej ustawy stanowi, że od dnia ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu do dnia uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o umorzeniu postępowania upadły albo zarządca nie mogą spełniać świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem.

A zatem przepisy tych dwóch ustaw są ze sobą sprzeczne. W związku z tym cześć podatników obawia się - zupełnie niesłusznie - skorzystać z ulgi na „złe długi”.

PRZYKŁAD

Firma wysłała do dłużnika zawiadomienie o zamiarze dokonania korekty podatku należnego zawartego w niezapłaconych należnościach. Dłużnik potwierdził odbiór zawiadomienia. Po kilku dniach firma otrzymała od syndyka masy upadłości informację, że została ogłoszona upadłość dłużnika. W tej sytuacji firma odstąpiła od korekty podatku należnego i dokonała zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości. Czy firma może skorzystać z ulgi za „złe długi” w sytuacji, gdy w momencie dokonywania dostawy dłużnik nie był w trakcie upadłości, lecz ogłoszono ją później?

W opisanej sytuacji zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT dla dokonania korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów wobec uprawdopodobnionej nieściągalności wierzytelności, w tym również warunek zawarty w art. 89a ust. 2 pkt 3. Dłużnik, wobec którego ogłoszono upadłość, nie podlega automatycznemu wyrejestrowaniu jako podatnik VAT. Ustanowiony przez sąd syndyk nadal nalicza podatek, składa deklaracje i może w imieniu dłużnika odprowadzić VAT. Firma musi dokonać korekty zgłoszonej do masy upadłości wierzytelności o kwotę korygowanego VAT. Potwierdzenie korekty należy przesłać razem z zawiadomieniem o dokonanej korekcie VAT.

Reasumując, należy stwierdzić, że firma może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług w odniesieniu do wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, w przypadku gdy w momencie dokonania dostawy dłużnik nie był w trakcie upadłości, a upadłość ogłoszono w terminie późniejszym, pod warunkiem że zostały spełnione łącznie wszystkie warunki wymienione w art. 89a ust. 2 ustawy.

Zgodnie z interpretacją organów podatkowych przedsiębiorca (wierzyciel) może zastosować ulgę na „złe długi” także w sytuacji, gdy wobec dłużnika wszczęto postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu po sprzedaży towaru lub wykonaniu usługi.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Diana Renata Bożek

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »