| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Sprzedaż firmy a zaległości podatkowe

Sprzedaż firmy a zaległości podatkowe

Nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł o nich wiedzieć.


Planując przekazanie swojego biznesu następcom (np. w formie darowizny lub sprzedaży) taka transakcja może przynieść nowym właścicielom nie lada „niespodziankę” w postaci odpowiedzialności za zaległości podatkowe. W przypadku małych przedsiębiorstw przekazanie przedsiębiorstwa odbywać się będzie często między rodzicami a ich dziećmi lub innymi członkami rodziny. W takiej sytuacji obie strony mają interes - nie tylko w wymiarze finansowym, ale także osobistym - w tym, aby wiedzieć o odpowiedzialności za ewentualne zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności, w tym za zaległości podatkowe związane z przedsiębiorstwem.

Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - dalej o.p., zawierają regulację dotyczącą odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości podatkowe zbywcy, które mogą znaleźć zastosowanie w takich przypadkach.

Zgodnie z treścią art. 112 § 1 o.p. nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł o nich wiedzieć. Odpowiedzialność nabywcy w wyżej przedstawionym zakresie jest niezależna od sposobu nabycia, a także od okoliczności odpłatności bądź nieodpłatności nabycia. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z 16 czerwca 2009 r. (sygn. I FSK 374/08) NSA stwierdził, że: „Ustawodawca posługując się w art. 112 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) ogólnymi pojęciami takimi, jak: 'nabywca', 'zbywca', 'nabycie', 'zbycie' nie utożsamia odpowiedzialności podatkowej wynikającej z tego przepisu z konkretną umową cywilnoprawną. Odpowiedzialność ta zarysowana jest szeroko i do jej zaistnienia może dojść w konsekwencji dokonania rozmaitych czynności prawnych, np. umów kupna-sprzedaży, darowizny, zamiany, jeżeli w ich rezultacie następuje przeniesienie własności określonych w art. 112 § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej składników majątkowych z podatnika, czyli zbywcy, na inną osobę, czyli nabywcę”.

Odpowiedzialność nabywcy wynika więc z nabycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a nie ze sposobu nabycia (z wyjątkiem nabycia w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym, bowiem w tych przypadkach nie stosuje się przepisów dotyczących odpowiedzialności nabywcy).

Jeśli chodzi o zakres odpowiedzialności, to w pierwszej kolejności wskazać należy, że jest ona ograniczona do wartości nabytego przedsiębiorstwa. Tę kwestię wprost reguluje art. 112 § 3 o.p., zgodnie z którym zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Kolejne ograniczenie odpowiedzialności nabywcy wynika z art. 112 § 4 o.p. Zgodnie z treścią tego przepisu zakres odpowiedzialności nabywcy nie obejmuje:

1) należności wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1 o.p. (podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów);

2) odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz oprocentowania, o którym mowa w art. 107 § 2 pkt 3 (niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek), powstałych po dniu nabycia.

Powyżej zaprezentowane ograniczenia odpowiedzialności wynikające z art. 112 § 4 o.p. nie mają zastosowania w odniesieniu do nabywców będących małżonkami lub członkami rodziny w rozumieniu art. 111 § 3 o.p. (art. 112 § 5 o.p.).

Szczególne ograniczenie odpowiedzialności nabywcy zostało przewidziane w art. 112 § 6 o.p. Zgodnie z treścią tego przepisu nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w specjalnym zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g o.p. Otrzymanie takiego zaświadczenia odbywa się na wniosek nabywcy lub zbywającego. Zgodnie z art. 306g § 1 o.p. organy podatkowe w zakresie, o którym mowa w art. 112 § 1, wydają zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego:

1) na wniosek zbywającego;

2) na wniosek nabywcy, za zgodą zbywającego.

W wydanym zaświadczeniu organ podatkowy określa wysokość zaległości podatkowych zbywającego na dzień wydania zaświadczenia. Nabywca odpowiada wyłącznie za zaległości podatkowe wykazane w zaświadczeniu. Wyjątkiem od tej zasady jest odpowiedzialność nabywcy za zaległości podatkowe powstałe po dniu wydania zaświadczenia, a przed dniem nabycia przedsiębiorstwa, jeżeli od dnia wydania zaświadczenia do dnia nabycia przedsiębiorstwa upłynęło 30 dni (art. 112 § 7 o.p.).

Poza wyżej wskazanym sposobem ograniczenia ryzyka poniesienia odpowiedzialności za zaległość podatkową nabywcy - o ile zbywca wyrazi na to zgodę - można przeprowadzić badania sposobu dokonywania dotychczasowych rozliczeń. Przeprowadzenie takiego badania w małych przedsiębiorstwach uzasadnione jest nie tylko planowaną zmianą właściciela, ale może okazać się pomocne dla znalezienia oszczędności i uzyskania ewentualnego zwrotu nienależnie zapłaconych podatków.

Mikołaj Jabłoński

prawnik,Skoczyński Wachowiak Strykowski Kancelaria Prawna Sp. k.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Czopik

Rajdowy Mistrz Polski, właściciel Szkoły Bezpiecznej Jazdy SBJ

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »