| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Faktury w formacie PDF

Faktury w formacie PDF

Faktury VAT dokumentują transakcje opodatkowane VAT i stanowią jeden z warunków odliczenia podatku naliczonego. Postęp techniczny i technologiczny wprowadził do obrotu gospodarczego ich elektroniczną wersję.


Niezależnie od roli faktur dla całokształtu obowiązków i uprawnień podatników VAT, ważne są również kwestie techniczne związane z ich wystawianiem, przesyłaniem oraz przechowywaniem.

Obowiązująca w polskim systemie prawnym regulacja dotycząca faktur elektronicznych została oparta na przepisach Dyrektywy 2006/112/WE. Zgodnie z art. 232, faktury VAT mogą być przesłane w formie papierowej lub, z zastrzeżeniem akceptacji odbiorcy, mogą zostać przesłane lub udostępnione drogą elektroniczną.

Faktury przesyłane lub udostępniane drogą elektroniczną muszą być akceptowane przez państwa członkowskie UE, pod warunkiem że ich autentyczność pochodzenia i integralność treści zagwarantowano przy użyciu zaawansowanego podpisu elektronicznego lub za pomocą elektronicznej wymiany danych (EDI).

Z przepisów Dyrektywy 112/06 wynika uprawnienie państw członkowskich do przyjęcia innych metod wysyłania i udostępniania faktur elektronicznych. Ponadto, państwa członkowskie mogą w przypadku faktur wystawianych przy użyciu zaawansowanego podpisu wymagać, aby był on oparty na kwalifikowanym certyfikacie i został sporządzony za pomocą bezpiecznego urządzenia do składania podpisów (w rozumieniu art. 2 ust. 6 i 10 Dyrektywy 1999/93 z 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych).

Istotny z punktu widzenia funkcjonowania systemu faktur elektronicznych jest również przepis art. 234 Dyrektywy 112/06, zgodnie z którym państwa członkowskie nie mogą nakładać na podatników dostarczających towary lub świadczących usługi na ich terytorium żadnych innych obowiązków ani formalności związanych z przesyłaniem lub udostępnianiem faktur drogą elektroniczną.

Dla funkcjonowania systemu faktur elektronicznych w Polsce kluczową regulację stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania ich organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej.

Zgodnie z przepisami § 4 wspomnianego rozporządzenia, faktury mogą być wystawiane, przesyłane i przechowywane w formie elektronicznej, pod warunkiem że autentyczność ich pochodzenia i integralność treści będą zagwarantowane:

1) bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 z późn. zm.), weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub

2) poprzez wymianę danych elektronicznych (EDI), zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych, jeżeli zawarta umowa dotycząca tej wymiany, przewiduje stosowanie procedur gwarantujących autentyczność pochodzenia faktury i integralność danych.

Jak wynika z powyższej regulacji, polski ustawodawca skorzystał z możliwości wprowadzenia wymogu stosowania bezpiecznego podpisu elektronicznego, weryfikowanego przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu.

Faktury mogą być wystawiane i przesyłane w formie elektronicznej, pod warunkiem uprzedniej akceptacji tej formy przez odbiorcę. Akceptacja może być wyrażona w formie pisemnej lub elektronicznej. Przy czym przy zastosowaniu drugiej opcji powinna być ona opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym lub nastąpić poprzez wymianę danych elektronicznych (EDI), zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych.

Oprócz wskazanych wyżej regulacji, rozporządzenie MF z 14 lipca 2005 r. normuje również kwestie dotyczące elektronicznych faktur korygujących oraz duplikatów faktur, a także zasady przechowywania i udostępniania e-faktur organom podatkowym lub organom kontroli skarbowej.

W praktyce obrotu gospodarczego wątpliwości budzi kwestia zakresu zastosowania przepisów rozporządzenia MF z 14 lipca 2005 r. Chodzi przede wszystkim o uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy znajdują one zastosowanie jedynie do sytuacji, w której podatnik VAT dokonujący czynności opodatkowanych zarówno sporządza, jak i przesyła nabywcy faktury w formie elektronicznej, które następnie są przechowywane przez obie strony w tej samej formie (bez przenoszenia ich treści na dokument w formie papierowej). W praktyce można bowiem spotkać się z sytuacjami, w ramach których podatnik sporządza i przesyła faktury w formie niepapierowej, ale są one przez obie strony transakcji drukowane i przechowywane w formie papierowej, a nie elektronicznej. Czy przepisy rozporządzenia MF mają zastosowanie również do tych sytuacji?

W dotychczasowym orzecznictwie dominował pogląd, zgodnie z którym faktura powinna być sporządzona przez wystawcę na papierze, względnie przygotowana w formie elektronicznej w sposób określony w przepisach rozporządzenia MF. Tak zinterpretował przepisy WSA w Warszawie w wyroku z 19 października 2007 r. (III SA/Wa 1341/07):

„Nie jest możliwe przyjęcie dualizmu - wystawianie dla kontrahenta faktury i pobieranie jej przez zainteresowanego poprzez system elektroniczny, a następnie drukowanie jej przez obie zainteresowane strony na materiałach piśmiennych i traktowanie jej jako dokumentu na piśmie. Sprzeciwiają się takiej koncepcji przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 lipca 2005 r. i ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym, jak też prawa unijnego”.

Wyżej wskazane orzeczenie było niekorzystne dla podatników VAT. Zastosowanie się do tez w nim sformułowanych prowadziło do sytuacji, w których podatnicy posiadający „zakupową” fakturę VAT przesłaną w formie elektronicznej, ale następnie wydrukowanej i przechowywanej już w formie papierowej, teoretycznie nie posiadali prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z takiej faktury.

Wyżej zaprezentowany sposób interpretacji ustawy o VAT oraz rozporządzenia MF z 14 lipca 2005 r. został ostatnio zakwestionowany przez NSA. W wyroku z 20 maja 2010 r. (sygn. I FSK 1444/09) NSA zwrócił uwagę na okoliczność, że w obrocie gospodarczym konieczne jest rozróżnienie dwóch sytuacji:

1) sytuacje, w których podatnik VAT dokonujący czynności opodatkowanych zarówno sporządza i przesyła nabywcy faktury w formie elektronicznej, które następnie są przechowywane przez obie strony w tej samej formie (bez przenoszenia ich treści na dokument w formie papierowej);

2) sytuacje, w ramach których podatnik sporządza i przesyła faktury w formie niepapierowej, ale są one przy tym - przez obie strony transakcji - drukowane i przechowywane w formie papierowej, a nie elektronicznej.

Analiza prawna dokonana w przedmiotowym orzeczeniu dotyczyła drugiej z wyżej wskazanych sytuacji, przy czym w uzasadnieniu wyroku NSA zwrócił uwagę na fakt, że rozporządzenie MF w sprawie faktur elektronicznych ma zastosowanie jedynie do pierwszej z wyżej wskazanych kategorii sytuacji.

Zdaniem sądu wynika to przede wszystkim z treści § 6 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym faktury przesłane w formie elektronicznej powinny być przechowywane przez ich wystawcę oraz odbiorcę w formie elektronicznej w formacie, w którym zostały przesłane, w sposób gwarantujący autentyczność ich pochodzenia i integralność ich treści, jak również ich czytelność przez cały okres ich przechowywania.

W uzasadnieniu do wyroku NSA podkreślił, że w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT brak jest wskazań co do ewentualnej konieczności wystawiania przez podatników VAT faktur w formie papierowej, literalne brzmienie tego przepisu nie stoi na przeszkodzie twierdzeniu, że faktury mogą być wystawiane również w formie innej niż papierowa. Ponadto zdaniem NSA, posługiwanie się takimi fakturami, drukowanymi przez strony transakcji na papierze i w tej formie przechowywanymi, nie zmniejsza bezpieczeństwa obrotu prawnego w porównaniu z sytuacją, w której faktury od samego początku mają postać papierową i w takiej formie są przekazywane nabywcy. Za uzasadnione należy natomiast uznać takie rozumienie przepisów prawnych, zgodnie z którym faktury przechowywane wyłącznie w formie elektronicznej powinny być dodatkowo zabezpieczone w celu zagwarantowania autentyczności ich pochodzenia oraz integralności treści.

Zaprezentowane stanowisko NSA rzutuje nie tylko na kwestie techniczne związane z wystawianiem, przesyłaniem i przechowywaniem faktur VAT. Pośrednio bowiem wpływa na zagadnienie możliwości odliczenia podatku naliczonego przez podatnika z faktur zakupowych otrzymanych w formie niepapierowej, wydrukowanych następnie przez nabywcę po ich otrzymaniu w formie papierowej. Przyjęcie sposobu interpretacji przepisów zaprezentowane prze NSA pozwala na odliczenie podatku naliczonego wynikającego z takich właśnie faktur.

Wyrok NSA wydaje się przełomowy - przynajmniej dla części podatników. Ze względów praktycznych można spodziewać się, że również część organów podatkowych dostosuje się do tez w nim sformułowanych.

Mikołaj Jabłoński

prawnik, Skoczyński Wachowiak Strykowski Kancelaria Prawna Sp. k.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

AchieveGlobal

Firma szkoleniowa

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »