| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Zawieszenie przepisów prawa pracy

Zawieszenie przepisów prawa pracy

Jeżeli pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników, może zawrzeć z pracownikami porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia niż te wynikające z umów o pracę.

Istotą porozumienia jest czasowe zawieszenie tych praw i obowiązków pracownika i pracodawcy, które kształtują sytuację pracownika korzystniej niż miałoby to miejsce, gdyby stosunek pracy był regulowany jedynie przez akty powszechnie obowiązujące. Niezależnie od tego, czy porozumienie będzie dotyczyć wewnętrznych źródeł prawa pracy, układów zbiorowych czy umów o pracę, zawieszeniu podlegać będą tylko te prawa i obowiązki pracownika, które w stosunku do przepisów mających rangę ustawową dawały pracownikowi różne dodatkowe uprawnienia. Należą do nich np. prywatna opieka medyczna, samochód służbowy, bonusy świąteczne, premie, nagrody jubileuszowe itp.

Przepisy można zawiesić w całości lub częściowo. Jeżeli sytuacja zakładu pracy pozwala na częściowe zawieszenie, można postanowić o częściowym wypłacaniu świadczeń należnych pracownikom. W porozumieniu powinien być wyraźnie wskazany okres, na jaki przepisy zostały zawieszone.

Zawieszenie uprawnień pracowniczych na mocy porozumienia następuje automatycznie, czyli bez potrzeby dokonywania wypowiedzeń zmieniających. Przez okres wskazany w porozumieniu nie stosuje się z mocy prawa warunków umów o pracę i innych aktów (stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy), wynikających z układu ponadzakładowego oraz z układu zakładowego.

Zawieszenie stosowania postanowień wskazanych w porozumieniu dotyczy także:

• pracownika korzystającego w okresie przedemerytalnym z ochrony przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy,

• kobiet w ciąży.

Powyższe wynika z faktu, że pogorszenie warunków zatrudnienia mające na celu poprawę sytuacji pracodawcy dotyka solidarnie wszystkich pracowników. Unormowanie to stanowi zatem wyjątek od zasady, że niekorzystne dla pracownika zmiany układu zbiorowego wprowadzane są do treści stosunku pracy tylko w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Dotyczy to jednak tylko tych postanowień umów o pracę, które wynikały z zawieszonego układu zbiorowego. Istnieje również taka możliwość, że zawieszone przepisy wewnętrznych aktów prawa pracy będą odnosiły skutek jedynie do określonej podmiotowo grupy pracowników.

Zawieszenie układu zbiorowego pracy nie ma znaczenia dla postanowień umów o pracę, przewidujących uprawnienia pracownika, które nie wynikają z układu zbiorowego pracy lub przekraczają poziom uprawnień przewidzianych w układzie. Wobec takich postanowień pracodawca musi zastosować wypowiedzenie zmieniające lub zawrzeć z pracownikami porozumienia modyfikujące ich warunki pracy lub płacy.

Należy wskazać, że podpisanie porozumienia nie wyklucza możliwości dokonania późniejszych zwolnień z przyczyn ekonomicznych.

Podstawa prawna:

• art. 91, 39 w zw. z art. 42 § 1, art. 239 § 1, art. 2419 § 1 zd. drugie, art. 24113 i 24127 § 3 Kodeksu pracy,

• wyroki Sądu Najwyższego z:

- 27 października 2004 r. (I PK 627/03, OSNP 2005/12/168),

- 3 marca 2005 r. (I PK 191/04, OSNP 2005/21/335).

Należy pamiętać, że w zależności od rodzaju układu, którego dotyczy porozumienie zawieszające, podlega ono zgłoszeniu do rejestru układów zakładowych lub rejestru układów ponadzakładowych. Ponadto informację o zawarciu porozumienia zawieszającego stosowanie układu ponadzakładowego należy przekazać stronom tego układu. Ma to istotne znaczenie szczególnie wtedy, gdy pracodawca porozumiał się co do zawieszenia układu ponadzakładowego z organizacjami zakładowymi, nie zaś organizacjami ponadzakładowymi, które są stronami zawieszonego układu.

Wszystkie porozumienia dotyczące zawieszenia przepisów prawa pracy należy zgłosić inspektorowi pracy właściwemu dla siedziby zakładu pracy.

Podstawa prawna:

• art. 91 § 4, art. 24111 § 1 w zw. z art. 24127 § 2 Kodeksu pracy.

Gdy porozumienie zostanie zawarte, wskazane w nim warunki przestają czasowo obowiązywać. Tym samym nie trzeba dodatkowo negocjować z pracownikami zmiany poszczególnych umów o pracę ani wręczać pracownikom wypowiedzeń zmieniających. Zamiast tego działa porozumienie zbiorowe.

Po upływie okresu obowiązywania porozumienia zawieszone warunki zatrudnienia ulegają automatycznemu odwieszeniu. Treść stosunków pracy jest ponownie kształtowana przez zawieszone przepisy, bez potrzeby dokonywania w tym zakresie jakichkolwiek czynności prawnych. Należy również pamiętać, że skoro w okresie zawieszenia stosowania układu nie obowiązują jego postanowienia przewidujące prawo do określonych świadczeń, to pracownicy nie nabywają do nich prawa. Dlatego też, po upływie okresu zawieszenia stosowania układu, pracownicy nie mogą dochodzić ich wypłaty. Dopiero po przywróceniu obowiązywania układu następuje sytuacja podobna jak w dniu jego wejścia w życie. Układ może więc zawierać regulacje o tym, że po jego odwieszeniu pracownicy otrzymają niewypłacone świadczenia. Takie postanowienie zależy jednak tylko od dobrej woli szefa, bo skutek zawieszenia jest taki, że pracownicy tracą prawo (a właściwie tego prawa nie nabywają) do takich świadczeń.

Przykładowe orzeczenie Sądu Najwyższego:

• Pracownik, który w okresie zawieszenia układu spełnił warunki uprawniające do świadczenia przewidzianego w zakładowym układzie zbiorowym pracy, nie nabywa prawa do nagrody jubileuszowej, chyba że co innego wynika z postanowień układu lub porozumienia o zawieszeniu jego stosowania (uchwała SN z 9 kwietnia 2008 r., II PZP 6/08, Biul. SN 2008/4/27).

Podstawa prawna:

• art. 91 § 3 w zw. z art. 24127 § 3 Kodeksu pracy.

Maria Umińska-Żak 

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marlena Skiba

Dyrektor Zarządzający w firmie Usługi Doradcze Smart Solutions

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »