| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Zasada walutowości wynagrodzenia

Zasada walutowości wynagrodzenia

Znowelizowane przepisy pozwalają pracodawcy na wypłacenie wynagrodzenia w walucie innej niż polski złoty. Działanie takie może jednak przysporzyć wielu kłopotów, np. z prawidłowym obliczaniem składek na ubezpieczenia społeczne i chorobowe.


Od 24 stycznia 2009 r., tj. od dnia, kiedy weszły w życie przepisy nowelizujące art. 358 k.c., wynagrodzenie za pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej może być określane i wypłacane w walucie obcej. Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej.

Przed dniem wejścia w życie wymienionego wyżej przepisu obowiązywała zasada walutowości, zgodnie z którą zobowiązania pieniężne na obszarze Polski mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim, a jedynie w wyjątkowych przypadkach określanych m.in. w ustawie z 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (DzU nr 141, poz. 1178) wynagrodzenie mogło być wypłacane w walucie obcej.

Wprowadzone regulacje miały na celu zapewnienie większej swobody i elastyczności w kształtowaniu warunków wynagrodzenia za pracę przez strony stosunku pracy i zostały przygotowane w ramach „Pakietu na rzecz przedsiębiorczości”. Są one szczególnie korzystne dla pracodawców mających ekonomiczne powiązania z podmiotami zagranicznymi, będących eksporterami, oraz pracowników będących obcokrajowcami.

Jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia w walucie obcej (art. 358 § 1 k.c.).

Zgodnie z art. 300 k.p. w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Należy wskazać, że zarówno Kodeks pracy, jak i inne przepisy prawa pracy nie regulują kwestii dotyczącej waluty, w jakiej ma być wypłacane wynagrodzenie. Artykuł 86 § 2 k.p. określa jedynie, że wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej, nie wskazuje jednak na rodzaj waluty. Również z przeprowadzonej analizy obowiązujących zasad prawa pracy nie wynika, że jakakolwiek z nich byłaby sprzeczna z zastosowaniem art. 358 k.c. do stosunków pracy.

Oznacza to, że nie ma obecnie przeszkód, aby pracodawca ustalił pracownikowi wynagrodzenie za pracę w obcej walucie oraz w takiej walucie je wypłacał. Należy podkreślić, że przy określaniu i wypłacaniu wynagrodzenia w walucie obcej nie będzie miało znaczenia miejsce wykonywania pracy oraz rodzaj zawartej umowy o pracę czy rodzaj łączącego strony stosunku pracy. Możliwość ustalenia i wypłacania wynagrodzenia w obcej walucie dotyczy również umów-zleceń i umów o dzieło.

Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna stanowi inaczej (art. 358 § 2 k.c.). W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia, w którym zapłata jest dokonana.

WAŻNE!

Wartość waluty obcej określa się według kursu ogłaszanego przez NBP. Oznacza to, że nie jest możliwe ustalenie wynagrodzenia w walucie, której kurs nie jest ogłaszany przez NBP, czyli w walucie niewymienialnej.

Istnieje też możliwość, że strony stosunku pracy umówią się, iż wynagrodzenie będzie ustalone w umowie o pracę np. w euro, ale wypłacane - jako równowartość wynagrodzenia w euro - w złotych. W takim przypadku, jeżeli strony umowy o pracę nie umówią się inaczej, do ustalania kursu przeliczenia stosuje się wartość waluty według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia, czyli w dniu wypłaty.

Natomiast jeżeli wynagrodzenie ma być wypłacane w obcej walucie, to w umowie o pracę należy w sposób konkretny określić również oprócz ustalenia wynagrodzenia w obcej walucie obowiązek wypłaty wynagrodzenia w danej walucie.

Przykłady

Pracodawca ustalił z pracownikiem, że jego miesięczne wynagrodzenie będzie wynosiło 500 euro, ale będzie wypłacane w polskich złotych. Stosowne zapisy znalazły się również w umowie o pracę. Natomiast w umowie o pracę drugiego pracownika znalazł się zapis, że wynagrodzenie zasadnicze będzie wypłacane pracownikowi w pieniądzu polskim, a premia miesięczna będzie wypłacana w euro. Z uwagi na fakt, że w umowie pierwszego pracownika nie przewidziano sposobu ustalenia kursu euro na potrzeby wyliczenia wynagrodzenia, to wartość waluty obcej ustala się według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia, w którym następuje wypłata wynagrodzenia. W przypadku gdyby pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia w terminie, pracownik może żądać jego wypłaty w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia, w którym zapłata jest dokonana.

***

Po uzgodnieniach z pracownikiem pracodawca w umowie o pracę ustalił jego wynagrodzenie w walucie obcej. Jednak po kilku miesiącach stwierdził, że jest to dla niego niekorzystne i chciałby znowu wypłacać wynagrodzenie w złotówkach. Może to zrobić w dwojaki sposób: albo zawierając z pracownikiem porozumienie zmieniające (jeżeli pracownik na tę zmianę wyraża zgodę), albo składając pracownikowi wypowiedzenie zmieniające warunki płacy na podstawie art. 42 k.p.

Mimo że ustalanie wynagrodzenia za pracę w walucie obcej jest prawnie dopuszczalne, może jednak stwarzać określone problemy dla pracodawców. Chodzi tutaj o kwestię, w jaki sposób ustalać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne czy zaliczki na podatek dochodowy od kwot ustalonych w obcej walucie.

Joanna Pysiewicz-Jężak 

Podstawa prawna:

• art. 86 § 2, art. 300 Kodeksu pracy,

• art. 358 Kodeksu cywilnego,

• ustawa z 23 października 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo dewizowe (DzU nr 228, poz. 1506).

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Wydawnictwo Septem

Septem (literatura poradnikowa) - To literatura poradnikowa dla wszystkich - począwszy od pasjonatów odczuwających nieustanny głód wiedzy po wszystkich poszukujących w książce dobrej rady i interesującej rozrywki.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od mojafirma.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK