| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Poręczenie i zastaw jako zabezpieczenie kontraktu

Poręczenie i zastaw jako zabezpieczenie kontraktu

W czasach kryzysu niezwykle ważne w stosunkach z kontrahentami jest odpowiednie zabezpieczenie zawieranych umów. Wiele firm zaczyna bowiem mieć problemy z terminowym regulowaniem płatności, a takie zatory płatnicze mogą bezpośrednio wpłynąć na kondycję naszego przedsiębiorstwa. Dlatego warto dobrze zabezpieczyć się przed ryzykiem niewypłacalności lub po prostu złej woli kontrahenta.

Jak stanowi art. 340 § 3 k.s.h. w spółce akcyjnej zastawnik może wykonywać prawo głosu z akcji imiennej lub świadectwa tymczasowego, na której ustanowiono zastaw, jeżeli przewiduje to czynność prawna ustanawiająca ograniczone prawo rzeczowe oraz gdy w księdze akcyjnej dokonano wzmianki o jego ustanowieniu i o upoważnieniu do wykonywania prawa głosu. Jeżeli jednak akcje są dopuszczone do publicznego obrotu, a ustanowiono na nich ograniczone prawo rzeczowe i akcje są zdematerializowane, zastawnikowi nie przysługuje prawo głosu.

PRZYKŁAD

Antoni H. podpisał ze Stefanem W. umowę zastawu na 1200 akcjach spółki. W takiej sytuacji zastawnikowi przysługują wszelkie inkorporowane w akcji prawa majątkowe. Do pożytków, które zastawnik będzie mógł pobierać i zaliczać na poczet wierzytelności, należy np. dywidenda. Jeżeli zaś chodzi o prawa organizacyjne, to zastawnik, po spełnieniu pewnych warunków, może wykonywać z akcji będących przedmiotem zastawu prawo głosu (a więc i uczestniczyć w obradach walnego zgromadzenia akcjonariuszy). Jeżeli jednak akcje są zdematerializowane i dopuszczone do publicznego obrotu, prawo głosu będzie nadal przysługiwało właścicielowi.

Nowocześniejszą wersją zastawu jest zastaw rejestrowy. Jest on również zabezpieczeniem o charakterze rzeczowym, a zatem obciąża rzecz niezależnie od przekształceń własnościowych (do wyjątków należy np. konfuzja, czyli przejście przedmiotu zastawu na własność zastawnika). Do ustanowienia zastawu rejestrowego są wymagane umowa o ustanowienie tego zastawu (umowa zastawnicza) między osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz wpis do rejestru zastawów. Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o zastawie rejestrowym3 wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym podlega zaspokojeniu z przedmiotu tego zastawu z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zaletą w obrocie gospodarczym jest fakt, że zabezpiecza się wierzytelności wyrażone w polskiej lub obcej walucie i to zarówno już istniejące, jak i przyszłe lub warunkowe. Niewątpliwą zaletą w zestawieniu z zastawem zwykłym jest ta, że rzeczy obciążone zastawem rejestrowym, a także papiery wartościowe lub inne dokumenty dotyczące praw obciążonych takim zastawem mogą być pozostawione w posiadaniu zastawcy lub osoby trzeciej wskazanej w umowie o ustanowienie zastawu, jeżeli wyraziła ona na to zgodę. Jeżeli zastawca może korzystać z rzeczy, powinien dbać o zachowanie jej w stanie nie gorszym niż wynikający z prawidłowego utrzymania, a w wyznaczonym terminie obowiązany jest umożliwić zbadanie stanu przedmiotu zastawu. W wypadku niezgodnego z umową zbycia rzeczy zastawnik może żądać natychmiastowego zaspokojenia wierzytelności. Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw rejestrowy obejmuje przysługujące zastawcy roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub obniżenia wartości rzeczy.

Zgodnie z art. 25 ustawy bezpośrednio przed podjęciem czynności mających na celu zaspokojenie zastawnika z przedmiotu zastawu rejestrowego zastawnik powinien na piśmie zawiadomić zastawcę o zamierzonym podjęciu działań zmierzających do zaspokojenia jego roszczeń wynikających z zastawu rejestrowego. Natomiast zastawca może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia zaspokoić zastawnika bądź wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że wierzytelność nie istnieje albo nie jest wymagalna w całości lub w części. Jeżeli przedmiotem zastawu rejestrowego jest zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący całość gospodarczą, a wierzytelność zabezpieczona stała się wymagalna, zastawnik może w pisemnym zawiadomieniu żądać od zastawcy zabezpieczenia roszczeń przez przeprowadzenie spisu z natury składników majątkowych przedmiotu zastawu rejestrowego, w sposób określony przez strony umowy zastawniczej.

Przejęcie przedmiotu zastawu na własność

Umowa może przewidywać zaspokojenie wierzyciela przez przejęcie przez niego rzeczy na własność, jeżeli:

• zastaw rejestrowy ustanowiony został na instrumentach finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub na innym rachunku w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi4,

• przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy występujące powszechnie w obrocie towarowym,

• przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy, wierzytelności i prawa lub zbiory rzeczy lub praw stanowiące całość gospodarczą, a strony w umowie zastawniczej ściśle oznaczyły wartość przedmiotu zastawu albo określiły sposób ustalenia jego wartości dla zaspokojenia zastawnika,

• przedmiotem zastawu rejestrowego jest wierzytelność z rachunku bankowego.

Adam Malinowski - radca prawny

 

1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

2 Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

3 Ustawa z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz.U. nr 149, poz. 703 z późn. zm.).

4 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. nr 183, poz. 1538 z późn. zm.).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Inventage

Inventage jest międzynarodową firmą specjalizującą się w optymalizacji kosztów

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »