| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Poręczenie i zastaw jako zabezpieczenie kontraktu

Poręczenie i zastaw jako zabezpieczenie kontraktu

W czasach kryzysu niezwykle ważne w stosunkach z kontrahentami jest odpowiednie zabezpieczenie zawieranych umów. Wiele firm zaczyna bowiem mieć problemy z terminowym regulowaniem płatności, a takie zatory płatnicze mogą bezpośrednio wpłynąć na kondycję naszego przedsiębiorstwa. Dlatego warto dobrze zabezpieczyć się przed ryzykiem niewypłacalności lub po prostu złej woli kontrahenta.

Poręczenie wekslowe (aval) umieszcza się na wekslu albo na przedłużku i oznacza wyrazem „poręczam” lub innym zwrotem równoznacznym (ręczę,per aval); podpisuje je poręczyciel. Sam podpis na przedniej stronie weksla uważa się za udzielenie poręczenia, wyjąwszy gdy jest to podpis wystawcy lub trasata. Poręczenie powinno wskazywać, za kogo je dano (w braku takiej wskazówki uważa się, że udzielono go za wystawcę). Artykuł 32 prawa wekslowego statuuje zasadę, zgodnie z którą poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Zobowiązanie poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej. Co do zasady poręczenie nie może być ograniczone do określonej daty ani skutecznie cofnięte (nawet gdy dotyczy ono weksla niezupełnego). Jak wskazał SN w uchwale z 29 listopada 2005 r. (sygn. akt III CZP 107/05, Pr.Bankowe z 2006 r. nr 4, poz. 9): zastrzeżenie, według którego poręczenie wekslowe jest ograniczone terminem końcowym, jest bezskuteczne; nie powoduje ono nieważności tego poręczenia. Jest to zatem niezwykle proste i skuteczne zabezpieczenie.

Wybór między poręczeniem wekslowym a cywilnoprawnym jest jasny. Jeśli wierzyciel ma taką możliwość, powinien dążyć do wystawienia weksla i zabezpieczenia go dodatkowo awalem. Niekiedy będzie to oczywiście nadmierna ostrożność, ale z drugiej strony zwłaszcza duże kontrakty wymagają odpowiedniego rozważenia. Przy poręczeniu wekslowym jedynym ryzykiem, jakie ponosi wierzyciel, jest jego nieważność z powodu np. wady oświadczenia woli lub wady weksla, co jednak odnosi się w równej mierze do wszelkich innych zobowiązań. Przy poręczeniu cywilnoprawnym trzeba ponadto uważać na rozbudowane zarzuty, jakimi dysponuje dłużnik. Wszelkie wekslowe zabezpieczenia mają poza tym tę podstawową zaletę, że ich realizację można znacznie przyspieszyć, po prostu sprzedając weksel. W ten sposób wierzyciel od razu otrzymuje do ręki, jeśli nie całą wierzytelność, to przynajmniej jej znaczną część.

Do niedawna popularnym zabezpieczeniem był zastaw, który jednak obecnie nie spełnia już zbyt dobrze swej funkcji z powodu przestarzałej i skomplikowanej regulacji i konkurencji z zastawem rejestrowym. Zastaw może stanowić pewną alternatywę w zestawieniu z omówionymi już formami zabezpieczenia, jednak dość ułomną i stąd godną polecenia tylko przy mniejszych sprawach i możliwości przejęcia rzeczy w posiadanie. Jest on bowiem kłopotliwy z powodu konieczności zabrania i przechowywania rzeczy i sprawdza się np. w lombardach, które jednak również okres swej świetności mają za sobą. Szerzący się na rynkach kryzys finansowy może jednak przyczynić się do odrodzenia wskazanej instytucji.

Zaletą zastawu jest rzeczowy charakter, który oznacza, że zbycie rzeczy nie prowadzi do wygaśnięcia zastawu, który obciąża rzecz w zasadzie bez względu na stosunki własnościowe. Jak stanowi art. 306 k.c., w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne. Zastaw można ustanowić także w celu zabezpieczenia wierzytelności przyszłej lub warunkowej. Do ustanowienia zabezpieczenia potrzebna jest umowa między właścicielem (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą strony się zgodziły. Już sam przepis o konieczności wydania rzeczy jest mocno krępujący w warunkach obrotu wolnorynkowego. Dalsze regulacje wyglądają niewiele nowocześniej.

Zapamiętaj

Jeżeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest już obciążona innym prawem rzeczowym, zastaw powstały później ma pierwszeństwo przed prawem powstałym wcześniej, chyba że zastawnik działał w złej wierze. Będą to jednak sporadyczne wypadki.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Adrian Meclik

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »