| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Temat Dnia > Jak rozliczyć się z rodziną zmarłego pracownika

Jak rozliczyć się z rodziną zmarłego pracownika

Na pracodawcy ciąży wiele obowiązków związanych ze śmiercią jego pracownika. Część z nich jest analogiczna do czynności związanych z rozwiązaniem stosunku pracy. Dodatkowo pracodawca musi wypłacić osobom uprawnionym odprawę pośmiertną.

Wysokość odprawy pośmiertnej

Wysokość odprawy pośmiertnej jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy (zakładowy staż pracy) i wynosi:

• jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,

• trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,

• sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.

W szczególnych przypadkach do okresu zatrudnienia, od którego zależy wysokość odprawy pośmiertnej, wlicza się także staż pracy w poprzedniej firmie. Ma to miejsce w sytuacji przejęcia zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę na podstawie art. 231 Kodeksu pracy.

Odprawa pośmiertna jest ustalana według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że składniki stałe wynagrodzenia należy wliczać z miesiąca nabycia prawa do odprawy, a zmienne z trzech miesięcy poprzedzających ten miesiąc (§ 2 pkt 1 ust. 8 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy).

Składniki wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za okresy dłuższe niż miesiąc wypłacone w okresie 12 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku uwzględnia się w średniej wysokości. Przy obliczaniu należnej odprawy nie wlicza się np. jednorazowych wypłat za spełnienie określonego zadania, nagród jubileuszowych, ekwiwalentu za urlop itp.

Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych między wszystkich uprawnionych członków rodziny. Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty (art. 93 § 6 Kodeksu pracy).

PRZYKŁAD

Janina K. była zatrudniona od ponad 20 lat w zakładach mięsnych „WĘDLINA” S.A. Otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 3000 zł. Mąż Janiny K. wystąpił po śmierci żony do jej zakładu pracy o wypłatę odprawy pośmiertnej. Ze stażu pracy wynika, że mąż Janiny K. powinien otrzymać odprawę w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia żony, tj. 18 000 zł. Ponieważ jest on jedynym uprawnionym do otrzymania odprawy pośmiertnej (dwoje jego dzieci są już dorosłe i mają własne rodziny), pracodawca Janiny K. wypłaci mu połowę tej kwoty, tj. 9000 zł.

Odprawa pośmiertna jest świadczeniem obligatoryjnym, od wypłaty którego pracodawca może się zwolnić tylko w ściśle określonej sytuacji. Pracodawca może bowiem nie wypłacać rodzinie zmarłego pracownika odprawy pośmiertnej, gdy zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę ubezpieczenia pracownika na życie, opłacał składki, a wypłacone odszkodowanie będzie w wysokości co najmniej równej lub wyższej niż kwota odprawy pośmiertnej. Jeśli kwota odszkodowania okaże się niższa, pracodawca ma obowiązek wypłacić różnicę.

W sytuacji gdy pracodawca ubezpiecza pracownika, ale składki na ubezpieczenie, za zgodą pracownika, są potrącane z wynagrodzenia pracownika, pracodawca ma obowiązek wypłacić rodzinie zmarłego pracownika odprawę pośmiertną.

Należy również pamiętać, że odprawa pośmiertna przysługuje niezależnie od zasiłku pogrzebowego wypłacanego przez ZUS.

Podatek i składki od odprawy pośmiertnej

Odprawy pośmiertne są zwolnione z podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o pdof). W związku z tym wypłaty odprawy pośmiertnej nie ujmuje się w deklaracji PIT-11.

Od odprawy nie pobiera się także składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, ponieważ nie stanowi ona przychodu ze stosunku pracy ani żadnego tytułu objętego obowiązkiem ubezpieczeń (§ 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Warto przypomnieć, że pracodawca w związku ze śmiercią swojego pracownika ma oprócz wspomnianych wyżej obowiązków również i te związane ze zwykłym rozwiązaniem stosunku pracy. Powinien pamiętać o wyrejestrowaniu pracownika z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na deklaracji ZUS ZWUA z kodem przyczyny - 500 oraz wystawić świadectwo pracy i wpiąć je do akt osobowych zmarłego pracownika (część C). Dokument ten pracodawca ma obowiązek wydać na wniosek członka rodziny lub następcy prawnego po zmarłym.

• art. 231, art. 631 § 1 i § 2, art. 87, art. 93, art. 1551 Kodeksu pracy,

• art. 65-67, art. 70 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.),

• § 16-18 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.),

• art. 18, art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),

• art. 65 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),

• § 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.),

• § 2 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289).

Dorota Brzeszczak-Zagrodzka

specjalista ds. kadr i płac

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bartosz Struzik

Dyrektor Zarządzający internetowego serwisu pracy MonsterPolska.pl, polskiego oddziału międzynarodowej grupy Monster.com.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »