Stanowisko co do skutków przekroczenia terminu na poinformowanie pracowników o nieutworzeniu zfśs i niewypłacaniu świadczenia urlopowego nie jest jednolite. Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy, jeśli pracodawca nie dotrzyma tego terminu, powinien przez cały rok wypłacać świadczenia urlopowe lub naliczać fundusz socjalny. W przeciwnym razie może się narazić na mandat inspektora pracy lub karę grzywny w postępowaniu przed sądem grodzkim.

Innego zdania są sądy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za takie opóźnienie grozi grzywna, ale pracodawca nie ma w tym przypadku obowiązku wypłaty świadczeń urlopowych (wyrok z 1 marca 2007 r., I OSK 814/06). Natomiast Sąd Okręgowy w Warszawie stanął na stanowisku, że termin na powiadomienie pracowników o nieutworzeniu funduszu lub niewypłacaniu świadczenia urlopowego jest terminem instrukcyjnym, a jego przekroczenie nie powoduje obowiązku wypłaty świadczeń. Za takie postępowanie zdanim sądu pracodawcy nie grozi też kara grzywny.

Należy jednak przyjąć, że brak takiej informacji dla pracowników oznacza, że pracodawca w danym roku, na zasadzie wyboru, albo tworzy fundusz, albo wypłaca świadczenie urlopowe.

Fragment pisma do pracowników o rezygnacji z działalności socjalnej przez pracodawcę, u którego nie obowiązują przepisy wewnątrzzakładowe

"Na podstawie art. 3 ust. 3a ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.) informuję, że w 2009 r. nie tworzę zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz nie wypłacam świadczeń urlopowych, o których mowa w tej ustawie."

Fragment pisma do pracowników o rezygnacji z tworzenia funduszu i zmniejszeniu wysokości świadczenia urlopowego przez pracodawcę, u którego nie obowiązują przepisy wewnątrzzakładowe

Na podstawie art. 3 ust. 3a ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.) informuję, że w 2009 r. nie tworzę zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Na 2009 r. ustalam świadczenie urlopowe w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, stanowiącego ustawową podstawę naliczania odpisu na zfśs w 2009 r.

Dla przejrzystości przepisów i zgodnie z zasadą pewności regulacji prawnych nie polecam wprowadzania zmian w uprawnieniach socjalnych pracowników w trakcie roku kalendarzowego. Najlepiej przygotować odpowiednie regulacje w danym roku i wprowadzić je z mocą obowiązującą od 1 stycznia następnego roku.

Wykorzystanie środków zfśs zgromadzonych z lat poprzednich

Nawet w przypadku rezygnacji z funduszu jego niewykorzystane środki z lat poprzednich zgromadzone na rachunku bankowym należy do końca wykorzystać zgodnie z przeznaczeniem, tzn. na działalność socjalną według zasad określonych w regulaminie funduszu. Fundusz socjalny jest bowiem funduszem specjalnym, a zgromadzone na nim środki finansowe nie mogą być wydatkowane na inne cele niż organizowanie przez pracodawcę działalności socjalnej na rzecz osób uprawnionych oraz dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych (art. 1 ust. 1 ustawy o zfśs).