| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Praca i ubezpieczenia > Odprawa przy zwolnieniach grupowych

Odprawa przy zwolnieniach grupowych

Pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników ma obowiązek wypłacić odprawę, jeżeli rozwiązuje z którymkolwiek z nich umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Nie ma znaczenia, czy zwolnienie odbywa się w trybie indywidualnym czy grupowym.


Obowiązek wypłaty odprawy w związku z rozwiązaniem stosunku pracy ma każdy pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników, a zwolnienie (czy też porozumienie stron) następuje w związku z sytuacją leżącą po stronie zakładu pracy.

Wysokość odprawy jest uzależniona od zakładowego stażu pracy i wynosi równowartość:

• 1-miesięcznego wynagrodzenia - w razie zatrudnienia przez mniej niż 2 lata,

• 2-miesięcznego wynagrodzenia - gdy pracownik jest zatrudniony od 2 do 8 lat w danym zakładzie pracy,

• 3-miesięcznego wynagrodzenia - gdy zakładowy staż pracy wynosi powyżej 8 lat.

Wysokość odprawy należy ustalać według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, z małymi modyfikacjami. Jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00), ustalając wysokość odprawy, nie należy wykonywać działań przewidzianych w § 18-19 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Powinno się ustalić jedynie podstawę odprawy (tak jak podstawę ekwiwalentu) i pomnożyć przez właściwą liczbę miesięcy, np. 3 w przypadku odprawy w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia.

Przykłady

Pracownik jest wynagradzany stałą stawką miesięczną w wysokości 4590 zł. Dodatkowo przysługują mu miesięczne prowizje. W lutym 2010 r. zakład podpisał z pracownikiem porozumienie stron, z którego wynikało, że umowa rozwiąże się 31 marca, a jej przyczyną jest likwidacja części zakładu. Staż pracy pracownika w danym zakładzie wynosił 2 lata i 4 miesiące. Należy mu się więc odprawa w wysokości 2-miesięcznego wynagrodzenia. Prowizje pracownika z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozwiązania umowy wynosiły: za grudzień 2009 r. - 1200 zł, za styczeń - 1300 zł i za luty - 1050 zł.

Odprawę trzeba wyliczyć w następujący sposób:

4590 zł - wynagrodzenie zasadnicze,

1200 zł + 1300 zł + 1050 zł = 3550 zł - prowizje za ostatnie 3 miesiące,

3550 zł : 3 = 1183,34 zł - średnia miesięczna prowizja,

4590 zł + 1183,34 zł = 5773,34 x 2 = 11 546,68 zł.

Pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości 11 546,68 zł.

***

Pracownik otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości 15 zł za godzinę. Do tego przysługują mu prowizje uzależnione od obrotu działu. Pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Umowa rozwiąże się 30 kwietnia 2010 r. Zakładowy staż pracy pracownika wynosi 9 lat. Do podstawy wymiaru przyjmujemy wynagrodzenie w średniej wysokości z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy, czyli za styczeń, luty i marzec 2010 r.

Wynagrodzenie w pierwszych miesiącach 2010 r. wyniosło:

• styczeń - 2400 zł,

• luty - 2400 zł,

• marzec - 2760 zł.

Premie za te miesiące wynosiły łącznie 1872 zł.

Podstawę wymiaru odprawy wyliczamy następująco:

• 7560 zł (suma wynagrodzenia za styczeń, luty i marzec 2010 r.) : 3 = 2520 zł,

• 1872 zł (suma premii) : 3 = 624 zł,

• 2520 zł + 624 zł = 3144 zł.

Kwota należnej pracownikowi odprawy to 9432 zł (3144 zł x 3 miesiące).

Odprawa pieniężna wypłacana przy zwolnieniach grupowych

WAŻNE!

Wysokość odprawy z tytułu zwolnień grupowych nie jest jednak nieograniczona. Maksymalna jej wysokość może bowiem wynosić równowartość 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w roku rozwiązania stosunku pracy (w art. 8 ust. 4 ustawy).

Umowa na czas określony powinna rozwiązać się z dniem określonym w jej treści. Co do zasady umów takich wypowiedzieć nie wolno. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy umowa zawierana jest na okres co najmniej 6 miesięcy i strony w jej treści przewidziały możliwość rozwiązania umowy za 2-tygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.). Przy wypowiedzeniu takiej umowy pracodawca nie musi podawać przyczyny jej rozwiązania. Jednak ustawa o zwolnieniach grupowych daje możliwość rozwiązania umowy terminowej za 2-tygodniowym wypowiedzeniem, nawet jeżeli jest ona krótsza niż 6 miesięcy lub nie ma stosownej klauzuli. Warunkiem jest jednak, aby takie wypowiedzenie było związane z przyczynami leżącymi po stronie zakładu pracy. Wtedy, mimo że pracodawca nie ma obowiązku podawania przyczyny wypowiedzenia, musi wypłacić stosowną odprawę.

Rozwiązanie umowy może nastąpić nie tylko przez wypowiedzenie definitywne czy porozumienie stron. Stosunek pracy może się także rozwiązać w wyniku nieprzyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy (wypowiedzenie zmieniające). Ustawa o zwolnieniach grupowych przewiduje, że jedyną przyczyną zwolnienia ma być sytuacja zakładu pracy. Przy wypowiedzeniu zmieniającym i nieprzyjęciu przez pracownika nowych warunków powyższa przesłanka nie jest spełniona, w związku z tym należałoby stwierdzić, że w takiej sytuacji pracownik nie ma prawa do odprawy. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 listopada 1990 r. stwierdza, że okoliczność, iż rozwiązanie stosunku pracy następuje w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie do oceny, czy przyczyny z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy. Jeżeli bowiem pracownikowi zaproponowano odpowiednią pracę, to odmowa jej przyjęcia może być w pewnym wypadku potraktowana jako współprzyczyna rozwiązania stosunku pracy. Będzie tak wtedy, gdy z uwagi na interes pracownika i zakładu pracy oraz rodzaj i charakter zaproponowanej pracy w zasadzie można oczekiwać, że pracownik powinien przyjąć zaoferowane mu nowe warunki. Oznacza to, że zarówno odmowa przyjęcia nowych warunków pracy noszących znamiona szykany, jak i nieprzyjęcie warunków wyraźnie z jakiegoś powodu niedogodnych dla pracownika nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy (I PR 335/90).

Julia Bartoszek

Podstawa prawna:

• art. 33, 42 Kodeksu pracy,

• ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU z 2003 r. nr 90, poz. 844 ze zm.),

• rozporządzenie MPiPS z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.),

• orzeczenia Sądu Najwyższego z:

- 9 maja 2000 r. (III ZP 12/00, OSNP 2000/22/806),

- 9 listopada 1990 r. (I PR 335/90, OSP 1991/9/212).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marek Jurkiewicz

General Manager serwisu infoPraca (Grupo Intercom).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »