| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Praca i ubezpieczenia > Weksel w prawie pracy

Weksel w prawie pracy

Przepisy Kodeksu pracy nie wyłączają możliwości zabezpieczenia wekslowego roszczeń zakładu pracy przeciwko pracownikowi o wynagrodzenie z tytułu szkody w mieniu powierzonym pracownikowi. 

Jak wskazano powyżej, zakres stosowania Prawa wekslowego w stosunkach prawa pracy ukształtowało w głównej mierze orzecznictwo Sądu Najwyższego.

W szczególności należy wskazać, że weksel, co do zasady, może zabezpieczać roszczenia pracodawcy z tytułu wyrządzenia szkody pracowniczej.

W powyższym zakresie dopuszczalny jest weksel w relacjach między pracodawcą a pracownikiem za mienie jemu powierzone (art. 124 i nast. k.p.), jak również przy zwykłej szkodzie pracowniczej.

Jednocześnie należy podkreślić, że nie jest dopuszczalna zmiana zasad odpowiedzialności określonych w Kodeksie pracy za pomocą weksla, w tym znaczeniu, że nie jest dopuszczalne zastosowanie weksla wprowadzającego nieograniczoną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez pracownika z winy nieumyślnej, w przypadku gdy zgodnie z art. 119 k.p. pracownik odpowiada do wysokości 3-krotnego wynagrodzenia i do wysokości wyrządzonej szkody.

Nie wszystkie jednak roszczenia pracodawcy mogą być zabezpieczone wekslem. Należy wskazać, że ze względu na funkcje ochronne przepisów prawa pracy zabezpieczenie niektórych roszczeń pracodawcy może być nieważne z mocy prawa. Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1998 r. stwierdził bowiem, że nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie weksla gwarancyjnego (wyrok SN z 19 marca 1998 r., I PKN 560/97, OSNP 1999/5/160). Sąd ten wskazał, że Kodeks pracy zawiera wyczerpującą regulację zabezpieczającą interesy pracodawców w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy przez pracownika (art. 611 k.p. oraz art. 612 k.p.), co powoduje, że pracodawcy nie przysługują żadne inne roszczenia odszkodowawcze, w tym dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 300 k.p.). Brak jest więc podstaw prawnych do stosowania poręczeń cywilnych w postaci weksli gwarancyjnych in blanco, skoro o odszkodowaniu z art. 611 k.p. orzeka sąd pracy jedynie w razie udowodnienia przez pracodawcę poniesionej szkody oraz jej wysokości, która w żadnym razie nie może przekroczyć wynikającego z art. 612 § 1 k.p. górnego limitu obowiązku odszkodowawczego (nie może on przewyższać wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy - wynagrodzenia za okres 2 tygodni).

Należy wskazać, że zobowiązanie wekslowe ma charakter abstrakcyjny i w szczególności dochodzenie należności z weksla in blanco może się opierać wyłącznie na fakcie jego podpisania, bez wskazania kwoty, na jaką weksel ten może zostać przez pracodawcę wypełniony. Odwrócona jest więc zasada odpowiedzialności pracownika przewidziana w stosunkach pracy, która w przypadku odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy oparta jest na zasadzie winy (art. 114 k.p.). Rozłożenie ciężaru dowodu w Prawie wekslowym i Kodeksie pracy jest odmienne. W przypadku odpowiedzialności materialnej na zasadach ogólnych to pracodawca musi udowodnić pracownikowi zawinione niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 116 k.p.).

Okres przedawnienia, o którym była mowa powyżej, w przypadku roszczeń ze stosunku prawa pracy zabezpieczonych wekslem jest, co do zasady, dłuższy niż jednoroczny okres przedawnienia przewidziany w Kodeksie pracy.

Ze względu na swój abstrakcyjny charakter zobowiązanie odzwierciedlone w wekslu ma własny byt prawny, niezależny od rzeczywistej relacji prawnej między wierzycielem wekslowym a dłużnikiem wekslowym. Istnienie zobowiązania wekslowego nie jest zatem uzależnione od przyczyny wystawienia weksla. W przypadku weksla in blanco do powstania skutecznego zobowiązania wekslowego wystawcy weksla nie jest również konieczne zawarcie między pracownikiem a pracodawcą deklaracji wekslowej.

Edyta Niemyska

aplikant radcowski z kancelarii prawnej

„Leśnodorski, Ślusarek i Wspólnicy” Sp. k.

 

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Karolina Sikorska-Kowal

Starszy Specjalista ds. projektów HR w Grupie Tempo

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »