RADA

To, jaki wymiar czasu pracy będzie obowiązywał Państwa pracowników, zależy od tego jak Państwo sporządzili harmonogram dla nich. Jeżeli w danym tygodniu dla części pracowników zatrudnionych w równoważnym czasie pracy jako dzień wolny, wynikający z 5-dniowego tygodnia pracy, został wyznaczony wtorek (1 listopada) lub odpowiednio piątek (11 listopada), a dla innych wyznaczony został inny dzień, np. środa, to Państwa pracownicy będą mieć w listopadzie różne wymiary czasu pracy. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Od 1 stycznia 2011 r. obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym ustala się:

• mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni (rozumianych jako 7 kolejnych dni, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego) przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie

• dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.

Ustalony w powyższy sposób wymiar czasu pracy zostaje obniżony o święta przypadające w danym okresie rozliczeniowym w innych dniach niż:

• niedziela (bez względu na to, czy pracownik w niedziele wykonuje pracę, czy też nie), oraz

• dzień wolny wynikający z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy (tzw. W5), wynikający z obowiązującego rozkładu czasu pracy (jest to dzień wolny od pracy ustalony w sposób stały u danego pracodawcy; nie jest to dzień tożsamy z dniem wolnym wynikającym z harmonogramu czasu pracy. Rozkładu czasu pracy nie należy utożsamiać z harmonogramem czasu pracy. Rozkład to stałe dni pracy i stałe dni wolne od pracy, które wynikają z regulaminu pracy. Harmonogram może natomiast wprowadzać dni wolne w różnych dniach tygodnia.

WAŻNE!

Święto przypadające w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy nie obniża wymiaru czasu pracy, jeśli pokrywa się z dniem harmonogramowo wolnym od pracy.

W celu ustalenia wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych w równoważnym systemie czasu pracy pracodawca może umownie przyjąć, jaki dzień będzie wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Wówczas w harmonogramie może zaplanować pracownikom inne dni wolne z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy (W5) niż dzień przyjęty na potrzeby obliczania wymiaru czasu pracy. Jednak licząc wymiar czasu pracy, pracodawca będzie brał pod uwagę, że dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy jest dzień z góry ustalony w firmie. Taki sposób ustalania wymiaru czasu pracy stanowi dla pracodawcy ułatwienie i powoduje, że pracownicy pracujący w różnych rozkładach czasu pracy będę mieli jednolite wymiary czasu pracy.

W przedstawionej sytuacji, jeżeli ustalili Państwo jako dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy np. sobotę, to w listopadzie br. należy zaplanować pracownikom 160 godz. pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony w firmie X w równoważnym systemie czasu pracy. Wykonuje swoje obowiązki od poniedziałku do piątku. Pracodawca jako dzień wolny wynikający z rozkładu czasu pracy wyznaczył sobotę.

W przedstawionej powyżej sytuacji zarówno święto 1, jak i 11 listopada obniża wymiar czasu pracy pracowników. Żadne z nich nie przypada bowiem w niedzielę ani w dniu wolnym W5, który wynika z rozkładu czasu pracy. Wymiar czasu pracy obowiązujący tego pracownika w listopadzie 2011 r. wyniesie 160 godz., co wynika z obliczenia:

• 40 godz. x 4 tygodnie + 8 godz. x 2 dni "wystające" (chodzi o 29 i 30 listopada) - 8 godz. x 2 święta przypadające w innych dniach niż niedziela oraz dzień wolny W5 wynikający z rozkładu czasu pracy = 160 godz.

Jeżeli natomiast ustalili Państwo, że dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia jest piątek lub odpowiednio wtorek, to w listopadzie br. pracownicy powinni przepracować 168 godzin.

PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony w firmie X w równoważnym systemie czasu pracy. Wykonuje swoje obowiązki od poniedziałku do piątku. Pracodawca jako dzień wolny wynikający z rozkładu czasu pracy wyznaczył piątek.

W przedstawionej powyżej sytuacji jedynie święto 1 listopada obniży wymiar czasu pracy pracownika (nie przypada ono bowiem w niedzielę ani w dniu wolnym W5, który wynika z rozkładu czasu pracy). Wymiaru nie obniży natomiast święto 11 listopada, które przypada w piątek, czyli w dniu wolnym W5.

Wymiar czasu pracy obowiązujący tego pracownika w listopadzie 2011 r. wyniesie 168 godz., co wynika z obliczenia:

• 40 godz. x 4 tygodnie + 8 godz. x 2 dni "wystające" (chodzi o 29 i 30 listopada) - 8 godz. x 1 święto przypadające w innym dniu niż niedziela oraz dzień wolny W5 wynikający z rozkładu czasu pracy = 168 godz.

Jeżeli nie ustalili Państwo jednego stałego dnia wolnego wynikającego z rozkładu czasu pracy i w każdym tygodniu będzie to inny dzień, może się okazać, że żadne z listopadowych świąt nie obniży czasu pracy Państwa pracownikom i będą oni mieli do przepracowania 176 godz.

PRZYKŁAD

Pracownik jest zatrudniony w równoważnym systemie czasu pracy (w systemie pracy zmianowej). Pracodawca wyznacza mu odrębny harmonogram czasu pracy na dany miesiąc. Grafik pracownika na listopad 2011 r. wygląda następująco:

N - niedziela wolna od pracy

W - dzień wolny wynikający z 5-dniowego tygodnia pracy

W efekcie pracodawca - wyznaczając dzień wolny wynikający z 5-dniowego tygodnia pracy na 1 i 11 listopada - nie musi oddawać pracownikowi innych dni wolnych w tym miesiącu. Dni wolne pokrywają się bowiem ze świętami i w tej sytuacji obliczenie wymiaru czasu pracy będzie następujące:

(40 godzin x 4 tygodnie) + 8 godz. x 2 dni "wystające" = 176 godz.

Wpływ świąt na wymiar czasu pracy niepełnoetatowców

Wymiar czasu pracy pracowników niepełnoetatowych powinni Państwo ustalić w taki sam sposób, w jaki ustala się wymiar pełnoetatowców, z tym że należy go proporcjonalnie zmniejszyć do wielkości etatu.

PRZYKŁAD

Wymiar czasu pracy w listopadzie 2011 r. obowiązujący pracownika zatrudnionego na 1/2 etatu w równoważnym systemie czasu pracy wykonującego swoje obowiązki od poniedziałku do piątku należy ustalić w następujący sposób:

• 1/2 x [40 godz. x 4 tygodnie + 8 godz. x 2 dni "wystające" przypadające od poniedziałku do piątku (chodzi o 29 i 30 listopada) - 8 godz. x 2 święta przypadające w innych dniach niż niedziela oraz dzień wolny W5 wynikający z rozkładu czasu pracy] = 80 godz.

Oba święta listopadowe obniżają wymiar czasu pracy pracowników.

• art. 130 § 1-2¹, art. 150 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 144, poz. 855

Monika Wacikowska

specjalista w zakresie prawa pracy