Moja firma - biznes, finanse, spółki - INFOR.PL

 

Typowym rodzajem umów, z którym możemy spotkać się na rynku międzynarodowym, to tzw. umowy ramowe, kreujące stałe zasady współpracy pomiędzy przedsiębiorcami. Taki rodzaj umów w sposób kompleksowy opisuje cały proces handlowy (tryb składania i realizacji zamówień) oraz uprzedza większość możliwych problemów, które mogłyby zaistnieć w wyniku realizacji zobowiązania. Umowy ramowe ze względu zarówno na swoją szczegółowość, jak i dużą objętość, są zazwyczaj zaopatrzone w tzw. słowniczek, który uwzględnia definicje pojęć używanych przez strony, jakkolwiek nie jest to regułą.

Aby jednak zawrzeć jakąkolwiek umowę, musimy najpierw dojść z drugą stroną do porozumienia co do jej zasadniczych elementów - a w szczególności przedmiotu kontaktu, terminów, wynagrodzenia. Jednakże na ostateczny kształt naszego zobowiązania oraz opłacalności całego przedsięwzięcia mają często wpływ także inne elementy umowy. Mogą one ułatwić nam np. dochodzenie roszczeń od nierzetelnego kontrahenta. Do tych dodatkowych postanowień należą zapisy odnoszące się m.in. do kar umownych, które powinny być ustanowione w sposób nienaruszający równości stron i ekiwalentności ich świadczeń, zobowiązanie kontrahenta do ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, uzyskania gwarancji bankowej, podania się egzekucji, wystawienia weksla itd.

Redagowanie treści umowy musi być wynikiem kompromisu pomiędzy maksymalną szczegółowością jej zapisów, a dążeniem do uzyskania zakładanych efektów przy użyciu prostych i zrozumiałych dla stron środków. Bardzo rozbudowana i przeładowana kazualnymi zapisami umowa może bowiem zagubić ostateczny sens porozumienia zawierających ją stron, utrudniać i przedłużać proces negocjacyjny. Należy bowiem pamiętać, iż mimo że ustalenie szczegółowego sposobu realizacji postanowień umownych (terminów i sposobów dostaw, trybu składania i rozpatrywania reklamacji, kar umownych) dowodzi naszej zapobiegliwości, to rozbudowanie ponad przyjętą, w danych okolicznościach, miarę treści kontraktu może stanowić czynnik, który zamiast minimalizować liczbę konfliktowych sytuacji, może je tworzyć. Zapisy umowne powinny dążyć do prostoty, która jednak w sposób optymalny w danych okolicznościach chroni nasze interesy.

Dodatkowe klauzule, które możemy zawrzeć w projektowanej umowie, to także klauzula siły wyższej i klauzula hardship. W zależności od złożoności umowy, jak również wartości wzajemnych świadczeń stron, wskazane zapisy mają czasami kluczowe znaczenie przy rozłożeniu ciężaru ryzyka związanego z projektowanym przedsięwzięciem. Zasadniczo pojęcie siły wyższej obejmuje zewnętrzne, nieuchronne i nieprzewidziane zdarzenia, które uniemożliwiają wykonanie zobowiązania. Natomiast termin ów jest czasem definiowany przez strony również jako zdarzenie, powodujące iż wykonanie zobowiązania staje się dla stron zbyt uciążliwe, przez co klauzule siły wyższej zbliżają się w swym zakresie do klauzul hardship - wyjątkowo trudnych okoliczności.

Przedsiębiorcy, dla których ujawnienie informacji zawartych w kontrakcie lub nawet w jego projekcie mogłoby pociągnąć za sobą negatywne skutki finansowe, często zawierają w umowie klauzule odnoszące się do obowiązku tajemnicy handlowej oraz poufności prowadzonych negocjacji. Ta ostatnia formuła często znajduje zastosowanie w tzw. listach intencyjnych. List intencyjny stał się bowiem w ostatnich latach popularną formą nawiązania kontaktów pomiędzy kontrahentami, która jednak ze swej definicji nie oznacza deklaracji ostatecznej woli podjęcia współpracy i nie tworzy między nimi żadnych zobowiązań. Nie wolno jednak zapominać, że nielojalne postępowanie wobec kontrahenta w trakcie negocjacji może wiązać się z odpowiedzialnością odszkodowawczą.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do możliwości realizacji umowy przez drugą jej stronę warto spróbować uzyskać gwarancję ubezpieczeniową, bankową, przedpłatę czy doprowadzić do otwarcia rachunku bankowego escrow. Często stosowanymi środkami zabezpieczenia zapłaty są również ubezpieczenia wierzytelności, które w przypadku gdy dłużnik nie płaci, a nawet w sytuacji jego upadłości, pozwalają na odzyskanie znacznej części należności.