Poradniki
Obowiązki pracodawcy związane ze zwolnieniem pracownika z pracy
Finansowe obowiązki pracodawcy
Rozwiązanie stosunku pracy skutkuje powstaniem zobowiązań finasowych po stronie pracodawcy. Dotyczą one nie tylko rozliczenia się z należności za wykonaną pracę, ale także wypłaty szczególnych świadczeń, do których pracownik jest uprawniony w związku z zakończeniem zatrudnienia.
Świadczenia przysługujące pracownikowi w ostatniej fazie zatrudnienia nazywane są na ogół odprawą lub ekwiwalentem. W praktyce najczęściej pracodawca wypłaca odchodzącym pracownikom odprawę pieniężną, odprawę emerytalną lub rentową oraz ekwiwalent za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy. Przesłanką nabycia prawa do tych świadczeń jest właśnie rozwiązanie stosunku pracy. Przepisy prawa pracy określają jednakże dodatkowe warunki, które muszą być spełnione, aby pracownik otrzymał konkretne świadczenie.
Odprawy dla pracownika
Dość powszechnym świadczeniem wypłacanym
pracownikom są różnego rodzaju odprawy. Zwykle obowiązek taki
spoczywa na pracodawcy właśnie na koniec zatrudnienia
pracownika.
Odprawa w terminologii prawa pracy to dodatkowe
świadczenie ze stosunku pracy, które zwykle towarzyszy zakończeniu
zatrudnienia. Charakter prawny tego rodzaju świadczeń nie jest
jednolity. Zróżnicowane są także przesłanki nabywania prawa do
poszczególnych odpraw. Z uwagi zaś na różne rodzaje odpraw każda z
nich służy realizacji określonych celów.
Z reguły odprawa stanowi rodzaj rekompensaty
mającej złagodzić pracownikowi (wyjątkowo także członkowi jego
najbliższej rodziny w przypadku odprawy pośmiertnej) skutki pewnych
zdarzeń, które wiążą się ze zmianą w życiu zawodowym. Na ogół
dotyczy to utraty pracy, przejścia na zaopatrzenie emerytalne lub
uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Odprawa może być zarówno świadczeniem o charakterze
powszechnym, jak i przysługiwać tylko niektórym kategoriom
pracowników. Toteż uprawnienia do odpraw wynikają nie tylko z
kodeksu pracy, ale także z innych przepisów prawa i licznych
pragmatyk służbowych. Źródłem uregulowania tego rodzaju świadczeń
mogą być także zakładowe przepisy płacowe (w szczególności układy
zbiorowe pracy i regulaminy wynagradzania).
WYSOKOŚĆ ODPRAWY PRZY ZWOLNIENIACH
GRUPOWYCH
Pracodawca wypłaca:
- jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik
przepracował u danego pracodawcy mniej niż dwa lata,
- dwumiesięczne wynagrodzenie, jeżeli staż
zakładowy wynosi co najmniej dwa lata, jednak nie więcej niż osiem
lat,
- trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik
przepracował u danego pracodawcy ponad osiem lat.
Rodzaje odpraw
W praktyce ostatnich lat najbardziej typowym
świadczeniem wypłacanym na koniec zatrudnienia stała się odprawa
pieniężna z tytułu utraty pracy. Wypłacana jest ona pracownikom
zwalnianym z przyczyn ich niedotyczących. Innym rodzajem tego
świadczenia jest odprawa emerytalna lub rentowa. Pracownik uzyskuje
do niej prawo, jeżeli przechodzi na emeryturę lub jeśli uzyskał
prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Poza świadczeniami, do których pracownik nabywa
uprawnienia na podstawie przepisów prawa pracy, może on uzyskać
również prawo do odpraw fakultatywnych przyznawanych ma mocy aktów
zakładowych. Mogą to być różnego rodzaju odprawy dodatkowe
wypłacane w związku z ustaniem zatrudnienia. Dodatkowe odprawy
przewidują niekiedy układy zbiorowe pracy w związku ze zwolnieniami
grupowymi. Odrębną kategorię stanowią tzw. odprawy na zachętę,
wypłacane pracownikom przechodzącym na świadczenia
emerytalne.
Dla uzupełnienia należy dodać, że kodeksowy katalog
odpraw obejmuje także odprawę przysługującą pracownikowi, który nie
pozostawał w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym, i odprawę
pośmiertną. Poza tym na mocy przepisów odrębnych pracodawca wypłaca
odprawę pracownikom powołanym do służby wojskowej. Ze względu
jednak na określony zakres omawianej tematyki, odprawy te nie będą
tu omawiane.
RODZAJE ODPRAW
PIENIĘŻNYCH
W związku z ustaniem zatrudnienia
pracodawca wypłaca najczęściej:
- odprawę pieniężną, jeżeli pracownik podlega
ustawie o zwolnieniach grupowych, a jego zwolnienie nastąpiło z
przyczyn w niej określonych,
- odprawą rentową lub emerytalną, jeżeli rozstanie
się z pracownikiem następuje w związku z jego przejściem na
emeryturę lub rentę,
- odprawę dodatkową, jeżeli przepisy zakładowe
przewidują takie świadczenia dla zwalnianych pracowników.
- Finansowe obowiązki pracodawcy
- Inne obowiązki pracodawcy
- Czy należy się odprawa emerytalna mimo dyscyplinarnego rozwiązania umowy?
- Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za zgubione dokumenty pracownika
- Ustawy i rozporządzenia
- Kontrola PIP w firmie
- Zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej
- Jak zgłosić pracownika do ubezpieczeń
- Umowa przedwstępna w praktyce
- Składki ZUS w działalności przedsiębiorcy
- Faktury VAT w 2011 r.
- Jak zdobyć środki na założenie i działalność firmy
- Jak rozliczać i płacić za pracę w godzinach nadliczbowych
- Zawieszenie i wznowienie działalności gospodarczej
- VAT 2011: podwyższenie stawek podatku
- Jak przekształcić spółkę cywilną
- Jak złożyć pozew w e-sądzie
- Zakup samochodu do firmy
- Spółki prawa handlowego
- Kredyty dla przedsiębiorcy
- Jak założyć firmę za pieniądze z urzędu pracy
- Jak zawierać ugody przed sądem pracy
- Pakiet antykryzysowy w praktyce prawa pracy
- Dokształcanie pracowników
- Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym




