Infor.pl Moja firma

Ustalanie prawa do zasiłków, ich wysokości, a także wypłata świadczeń z ubezpieczeń społecznych należą do pracodawcy bądź ZUS. Kryterium wyznaczającym płatnika zasiłków na cały kolejny rok kalendarzowy jest liczba osób zgłoszonych przez pracodawcę do ubezpieczenia chorobowego 30 listopada bieżącego roku.

WAŻNE!

Płatnik składek, który 30 listopada nie zgłasza nikogo do ubezpieczenia chorobowego, ustala liczbę ubezpieczonych według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonał takiego zgłoszenia.

Osobom zatrudnionym u płatnika, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, zasiłki wypłaca bezpośrednio ZUS. Do pracodawcy należy jedynie złożenie w ZUS zaświadczenia (ZUS Z-3 lub ZUS Z-3a) zawierającego zestawienie składników przychodu stanowiących podstawę wymiaru zasiłku oraz przekazanie dostarczonych przez ubezpieczonego zaświadczeń lekarskich lub innych dokumentów niezbędnych do wypłaty zasiłku.

Jeśli 30 listopada 2007 r. pracodawca będzie zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, w 2008 r. będzie miał obowiązek obliczania i wypłaty należnych zatrudnionym osobom zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, wyrównawczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego. Zasiłki te powinien wypłacać w przyjętym w firmie terminie wypłaty wynagrodzeń.

Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych - czy jest ich więcej niż 20 osób, czy też mniej - pracodawca bierze pod uwagę zarówno osoby, za które opłaca obowiązkowo składkę na ubezpieczenie chorobowe, jak i te, które przystąpiły do tego ubezpieczenia dobrowolnie. Obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają:

- pracownicy,

- członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

- osoby odbywające służbę zastępczą.

Natomiast dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym mogą być objęci, na swój wniosek, chałupnicy, zleceniobiorcy lub osoby świadczące usługi na podstawie innych umów, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia - pod warunkiem że z tytułu pracy na podstawie tych umów podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

W liczbie ubezpieczonych, która decyduje o obowiązkach pracodawcy związanych z wypłatą zasiłków, uwzględnia się osoby zatrudnione w zakładzie pracy, które są:

- pracownikami - w tym także młodocianymi (uczniami),

- osobami ubezpieczonymi dobrowolnie, tj. zleceniobiorcami, osobami wykonującymi pracę nakładczą, ich współpracownikami itd.

Jeśli pracodawcą jest osoba prowadząca działalność gospodarczą, która przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ją również uwzględnia się w liczbie ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego, mimo że przedsiębiorcy zawsze otrzymują zasiłki z ZUS. Do tej liczby wlicza się także osobę współpracującą przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, jeśli podlega ona dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

W obliczeniach pomija się natomiast osoby przebywające na urlopach wychowawczych oraz bezpłatnych, ze względu na niepodleganie w tych okresach ubezpieczeniu chorobowemu (pod warunkiem że przebywają na tych urlopach przez cały miesiąc).

PRZYKŁAD

Spółka "Mango" zatrudnia: 16 pracowników, 2 pracowników młodocianych, 2 zleceniobiorców, dla których zlecenie jest jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń i którzy finansują dobrowolnie składkę chorobową, 1 zleceniobiorcę, który podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu ze względu na zatrudnienie w innej firmie na pełny etat. Dodatkowo pracodawca opłaca za siebie i syna jako osobę współpracującą dobrowolnie składkę na ubezpieczenie chorobowe.

Pracownicy (16) + młodociani (2) + zleceniobiorcy opłacający składki na ZUS z tytułu zlecenia (2) + pracodawca i jego syn (2) = 22.

Jeśli stan zatrudnienia nie zmieni się do 30 listopada 2007 r., w tym dniu firma będzie zgłaszała do ubezpieczenia chorobowego 22 ubezpieczonych. W takim przypadku będzie płatnikiem zasiłków przez cały 2008 r.

Szczególną uwagę należy zwrócić wówczas, gdy pracownik choruje na przełomie roku. Wynika to z faktu, że za pierwsze 33 dni choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną w każdym roku kalendarzowym pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego na podstawie Kodeksu pracy, które finansuje pracodawca. Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje począwszy od 34. dnia niezdolności do pracy.

Gdy niedyspozycja pracownika przypada na przełomie roku, tzn. zwolnienie lekarskie obejmuje część grudnia i stycznia kolejnego roku, można wyróżnić dwie sytuacje, z którymi pracodawca może się spotkać:

- pracownik nie przekroczył jeszcze limitu 33 dni i na przełomie roku przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe,

- pracownik łącznie chorował w roku dłużej niż 33 dni i ZUS rozpoczął w starym roku wypłatę zasiłku chorobowego.

W pierwszym przypadku, gdy nieprzerwane zwolnienie lekarskie przypada na przełom roku, a 31 grudnia pracownik pobiera jeszcze wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, to od 1 stycznia następnego roku pracownikowi nadal wypłaca się wynagrodzenie chorobowe - ale okres 33 dni, za który się je wypłaca, należy liczyć od nowa.

PRZYKŁAD

Pracownica zachorowała 21 grudnia 2007 r. Dostarczyła zwolnienie lekarskie na okres od 21 grudnia br. do 13 stycznia 2008 r. Ponieważ w 2007 r. chorowała łącznie tylko 12 dni, 31 grudnia 2007 r. będzie miała nadal prawo do wynagrodzenia chorobowego (łącznie wykorzysta 24 dni zwolnienia lekarskiego). Od 1 stycznia 2008 r. pracownica będzie miała prawo do wynagrodzenia chorobowego w wymiarze 33 dni.

PRZYKŁAD

Pracownik w 2007 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim 52 dni. Kolejne zwolnienie dostarczył na okres od 27 grudnia 2007 r. do 15 stycznia 2008 r. Za wszystkie dni choroby otrzyma zasiłek z ZUS, ponieważ 31 grudnia 2007 r. ma prawo do zasiłku chorobowego (z powodu wykorzystania 33 dni wypłaty wynagrodzenia chorobowego). Jeżeli choroba będzie trwała nadal i pracownik przyniesie kolejne zwolnienie na okres od 16 stycznia 2008 r., to ZUS dalej będzie płacił mu zasiłek chorobowy. Gdy w orzeczonej niezdolności do pracy wystąpi przerwa, np. kolejne zwolnienie zostanie wydane na okres od 18 stycznia 2008 r., pracownik będzie miał prawo do wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę w wymiarze nowego limitu 33 dni.

Jeżeli w 2007 r. pracodawca nie jest uprawniony do wypłaty zasiłków, a przed końcem roku ZUS zacznie wypłacać zasiłek osobie zatrudnionej w firmie i zasiłek ten będzie przysługiwał 31 grudnia, to od 1 stycznia 2008 r. wypłatę zasiłku będzie kontynuował ZUS - nawet jeśli w 2008 r. zakład pracy będzie płatnikiem zasiłków należnych zatrudnionym osobom. Pracodawca będzie ustalał prawo do zasiłków, ich wysokość oraz będzie dokonywał ich wypłaty w stosunku do osób, które nabędą prawo do zasiłków po przerwie lub dopiero w nowym roku.

PRZYKŁAD

Pracownica od 11 listopada 2007 r. przebywa na urlopie macierzyńskim. Zasiłek macierzyński wypłaca jej ZUS. Zakład pracy stał się płatnikiem zasiłków należnych zatrudnionym osobom od 1 stycznia 2008 r., bo 30 listopada br. zgłaszał do ubezpieczenia chorobowego 26 osób. Mimo to wypłatę zasiłku macierzyńskiego należnego pracownicy będzie kontynuował ZUS. Zakład pracy będzie zobowiązany do wypłacania pracownicy świadczeń za czas niezdolności do pracy, jeśli w 2008 r. po przerwie pracownica nabędzie prawo do nowego świadczenia.