| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej

Zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej

Zatrudnienie cywilnoprawne jest formą zatrudnienia osób fizycznych na podstawie innych niż umowa o pracę umów. Wśród najczęściej spotykanych należy wskazać na umowę zlecenia, umowę o dzieło czy też kontrakt menedżerski. Taka opcja zatrudnienia ma sporo plusów, zwłaszcza dziś, w dobie poszukiwania oszczędności – jest ona bowiem postrzegana jako sposób na zmniejszenie kosztów w firmie, gdyż cywilnoprawne formy zatrudnienia są tańsze dla pracodawców niż tradycyjne stosunki pracy.

Obowiązki stron umowy zlecenia

Do podstawowych obowiązków podmiotu zlecającego pracę w ramach umowy zlecenia należą m.in.:
• zapłata wynagrodzenia za wykonaną pracę (nie dotyczy to umów zlecenia, które są bezpłatne),
• zwrócenie wydatków zleceniobiorcy, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia,
• zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w zakładzie pracy lub w innym wyznaczonym miejscu,
• skierowanie na szkolenie bhp, jeśli przemawia za tym rodzaj wykonywanej pracy, a także warunki, w jakich ta praca jest świadczona,
• skierowanie na badania wstępne oraz na inne badania profilaktyczne, jeżeli wymaga tego charakter pracy,
• zgłoszenie przyjmującego zlecenie na formularzu ZUS ZUA w terminie 7 dni do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego lub na ZZA (tylko do ubezpieczenia zdrowotnego), jeśli umowa zlecenia stanowi tytuł do objęcia nimi zleceniobiorcy,
• wyrejestrowanie z powyższych ubezpieczeń w terminie 7 dni,
• odprowadzanie do ZUS naliczonych składek oraz do urzędu skarbowego pobranych zaliczek na podatek dochodowy.
Do obowiązków zleceniobiorcy należą w szczególności:
• wykonanie z należytą starannością umówionych czynności na rzecz dającego zlecenie,
• stosowanie się do wskazówek zleceniodawcy (zleceniobiorca może bez uprzedniej zgody dającego zlecenie odstąpić od wskazanego przez niego sposobu wykonania zlecenia, jeżeli nie ma możności uzyskania jego zgody, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że zleceniodawca zgodziłby się na zmianę, gdyby wiedział o istniejącym stanie rzeczy),
• udzielanie zleceniodawcy potrzebnych wiadomości o przebiegu procesu realizacji zlecenia (naruszenie tego obowiązku stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania),
• poinformowanie zleceniodawcy o powierzeniu wykonania zlecenia osobie trzeciej (gdy taką możliwość przewidują postanowienia umowy zlecenia – wynika to ze zwyczaju lub gdy zleceniobiorca jest do tego zmuszony okolicznościami),
• przestrzeganie zasad bhp,
• wydanie wszystkiego, co przy wykonaniu zlecenia uzyskał dla zleceniodawcy (np. przekazanie rzeczy, dokumentów).
Tabela 1. Najważniejsze różnice między umową o pracę a umową zlecenia

Umowa o pracę
Umowa zlecenia
Umowa o pracę może być zawarta tylko z osobą fizyczną.
Stronami umowy zlecenia mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Duża zależność pracownika od pracodawcy.
Brak lub mały stopień zależności zleceniobiorcy od zleceniodawcy.
Stosunek podporządkowania łączący strony umowy
Umowa zlecenia nie stwarza stosunku podporządkowania.
Umowa o pracę zawsze jest odpłatna. Minimalna wysokość wynagrodzenia, jego forma częstotliwość wypłaty oraz zasady ochrony przed potrąceniami są określone przepisami prawa pracy. Pracownik ma prawo do świadczeń gwarancyjnych w postaci wynagrodzenia za przestój, za urlop wypoczynkowy, za czas choroby.
Umowa zlecenia może być odpłatna lub nieodpłatna. Zleceniobiorca nie ma prawa do świadczeń gwarancyjnych.
Pracownik musi świadczyć pracę osobiście i wykonywać polecenia pracodawcy.
Umowę zlecenia mogą wykonywać inne osoby wskazane przez zleceniobiorcę, o ile nie zabrania tego umowa.
Pracownik w trakcie wykonywania pracy podlega stałemu nadzorowi ze strony pracodawcy (lub osoby przez niego upoważnionej).
Zleceniobiorca powinien jedynie stosować się do wskazówek dającego zlecenie.
Zakres obowiązków pracownika może być zmieniany w trakcie wykonywania pracy.
Zmiana zlecenia, a nawet wskazówek co do jego realizacji, może być podstawą do wypowiedzenia umowy zlecenia.
Umowa o pracę jest umową regulowaną przez kodeks pracy i inne akty z zakresu prawa pracy.
Umowa zlecenia jest regulowana przez kodeks cywilny.
Umowa o pracę musi być zawarta w formie pisemnej.
Umowa zlecenia może zostać zawarta w dowolny sposób, w tym np. ustnie, a nawet w sposób dorozumiany.
Osoba wykonująca umowę o pracę zawsze podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
Zleceniobiorca nie zawsze podlega ubezpieczeniom społecznym.
Pracodawca musi prowadzić dokumentację pracowniczą.
Zleceniodawca nie ma obowiązku prowadzenia dokumentacji osobowej, poza dokumentami wymaganymi do celów podatkowych i ubezpieczeniowych.
Okres pracy na podstawie umowy o pracę zawsze zalicza się do stażu pracy, od którego zależą np. uprawnienia urlopowe, wysokość odpraw itp.
Okresu pracy na podstawie umowy zlecenia nie wlicza się do stażu pracy, chyba że regulacje wewnątrzzakładowe stanowią inaczej.
Zawarcie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia nie rodzi żadnych negatywnych konsekwencji dla zlecającego.
Zawarcie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika.
Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę musi być wypłacane co najmniej raz w miesiącu, w stałym i uzgodnionym z góry terminie.
Wynagrodzenie za wykonanie zlecenia, co do zasady, jest wypłacane po wykonaniu zlecenia (albo w innym terminie określonym przez strony w umowie).
Tryb i terminy wypowiedzenia umowy o pracę są ściśle określone w kodeksie pracy.
Umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdym momencie.
Roszczenia ze stosunku pracy są dochodzone przed sądem pracy.
Roszczenia ze stosunku cywilnoprawnego są dochodzone przed sądem cywilnym.

CO NA TO SĄD?
Przy ocenie charakteru stosunku prawnego łączącego strony (umowa o pracę; umowa zlecenia) należy uwzględniać specyfikę funkcjonowania podmiotu zatrudniającego. Umowa zlecenia z reguły określa rodzaj wykonywanych czynności i w zasadzie nie może polegać na pozostawaniu w dyspozycji zlecającego i wykonywaniu stosownie do jego potrzeb czynności zlecanych na bieżąco.
Wyrok SN z 15 października 1999 r. sygn. akt I PKN 307/99, OSNP z 2001 r. nr 7, poz. 214

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marta Padała

Instruktorka nauki jazdy kat.B z uprawnieniami egzaminatora

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »