| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Składki ZUS w działalności przedsiębiorcy

Składki ZUS w działalności przedsiębiorcy

Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z ponoszeniem przez przedsiębiorców wielu kosztów, przy czym część z nich wynika z pewnych zobowiązań względem państwa. Jak wiadomo, bardzo ważnymi obowiązkami, które muszą wypełniać podmioty gospodarcze, są, obok rozliczeń z fiskusem, zobowiązania względem ZUS-u. Przedsiębiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu. Osoby takie obowiązkowo podlegają również ubezpieczeniu zdrowotnemu. Natomiast ubezpieczenie chorobowe dla przedsiębiorców jest dobrowolne. Niektóre osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej mogą skorzystać z ulgi w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne. Ulga polega na tym, że przez okres pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej można opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od zadeklarowanej kwoty, jednak nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niekorzystających z ulgi w opłacaniu składek stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy.

Zobacz aktualne stawki ZUS >>>

Autorzy: Joanna Stolarska, Wojciech Adamski, Joanna Kalinowska Opracował Przemysław Mańko Publikacja: Poradnik Gazety Prawnej nr 27 z dnia 2011-07-19

Od tej zasady istnieją dwa wyjątki:

1) gdy zgłoszenie na ZUS ZUA przedsiębiorca składa razem ze zgłoszeniem do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, w ustawowym terminie siedmiu dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń – tj. od dnia rozpoczęcia działalności lub od dnia, w którym działalność zaczęła być dla niego tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych; np. po rozwiązaniu stosunku pracy (art. 14 ust. 1 i 1a ustawy systemowej). Wówczas objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku, mimo że wniosek wpłynął w terminie późniejszym.

Kamil K. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od 1 czerwca 2011 r. Płatnik dokonał zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, wypadkowego, obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dokument ZUS ZUA wpłynął do ZUS 6 czerwca. Ponieważ przedsiębiorca zgłosił się do ubezpieczeń w terminie siedmiu dni od rozpoczęcia działalności, podlega ubezpieczeniu chorobowemu od 1 czerwca 2011 r.

2) gdy przedsiębiorca terminowo i w pełnej wysokości opłaca składki na ubezpieczenia – w tym również na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Wówczas ZUS stosuje zasadę tzw. wniosku dorozumianego – uznaje, że skoro ubezpieczony opłaca składkę na ubezpieczenie chorobowe, to znaczy, że chce mu podlegać. Uznaje wówczas, że przedsiębiorca podlega temu ubezpieczeniu od pierwszego dnia miesiąca, za który terminowo opłacił składkę na to ubezpieczenie. Przedsiębiorca musi jednak potwierdzić chęć podlegania temu ubezpieczeniu, składając prawidłowe zgłoszenie na dokumencie ZUS ZUA.

Opłacanie i rozliczanie dobrowolnych składek

Ewelina M. prowadzi działalność od 1 czerwca 2011 r. Na dokumencie ZUS ZUA, który złożyła w ZUS 6 czerwca, nie zaznaczyła wniosku o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Jednak od początku składkę na to ubezpieczenie uwzględnia w swoich rozliczeniach z ZUS i opłaca je w pełnej wysokości oraz w ustawowym terminie. Pierwszym miesiącem, za który terminowo opłaciła składki na ubezpieczenia, jest czerwiec. ZUS uzna jej podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu na zasadzie tzw. dorozumienia od 1 czerwca 2011 r., jeżeli Ewelina M. potwierdzi chęć podlegania ubezpieczeniu przez złożenie prawidłowego dokumentu ZUS ZUA, z datą zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 czerwca 2011 r.

Przedsiębiorca w każdej chwili może zrezygnować z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wyłączenie z ubezpieczenia następuje od dnia wskazanego we wniosku (na druku wyrejestrowania z ubezpieczeń ZUS ZWUA), nie wcześniej jednak niż od dnia złożenia tego wniosku. Jeśli jednak przedsiębiorcy zależy na tym, by podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, powinien opłacać składki terminowo i w pełnej wysokości. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który składka na ubezpieczenie chorobowe:

• została opłacona w pełnej wysokości, ale po terminie,

• nie została opłacona.

Jeżeli przedsiębiorca pobierał zasiłek na początku miesiąca, za który nie opłacił składki chorobowej, to ZUS wyłącza go z ubezpieczenia chorobowego od dnia następnego po dniu, za który zasiłek przysługuje. Przedsiębiorca, który opłacił składkę na ubezpieczenie chorobowe po terminie, lecz w pełnej wysokości, może skierować do ZUS wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składki po terminie. Gdy ZUS przychyli się do tej prośby, zostaje zachowana ciągłość ubezpieczenia chorobowego. Jeśli ZUS odmówi, ubezpieczenie ustaje od pierwszego dnia miesiąca, za który składki zostały opłacone po terminie. Gdy przedsiębiorca opłaci składkę na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w terminie, ale w zaniżonej wysokości, to nadal podlega temu ubezpieczeniu, jeśli kwota miesięcznej niedopłaty składek na ubezpieczenia społeczne nie przekracza kwoty zwolnionej z odsetek za zwłokę, tj. 6,60 zł. W sytuacji gdy składki nie zostaną opłacone w pełnej wysokości, ale niedopłata nie przekracza 6,60 zł, warto uregulować zadłużenie, mimo że nie następuje utrata prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Nieuregulowanie tych składek może być podstawą do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek. W takim przypadku składki należy jednak opłacić bez odsetek.

Krzysztof S. prowadzi działalność od trzech lat, ale do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego przystąpił od 1 sierpnia 2010 r. Składki na ubezpieczenia społeczne (w tym na ubezpieczenie chorobowe) za marzec i kwiecień 2011 r. opłacił w zaniżonej wysokości, jednak niedopłata za poszczególne miesiące wyniosła 6,40 zł i 5,34 zł. Ponieważ niedopłata za każdy miesiąc nie przekroczyła 6,60 zł, ZUS nie ma podstaw, by wyłączyć Krzysztofa S. z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W związku z tym Krzysztof S. nieprzerwanie podlega ubezpieczeniu chorobowemu od sierpnia 2010 r. i w razie niezdolności do pracy uzyska prawo do zasiłku chorobowego.

Tabela 1. Ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia działalności

Jeżeli niedopłata przekracza 6,60 zł, przedsiębiorca, którego ZUS wyłączył z ubezpieczenia chorobowego, może się zwrócić do ZUS o przywrócenie ciągłości podlegania temu ubezpieczeniu. Jest szansa, że ZUS rozpatrzy taki wniosek pozytywnie. Najpierw jednak płatnik powinien uregulować swoje zadłużenie wraz z odsetkami za zwłokę. Odsetki za zwłokę w opłacaniu składek opłacane są na zasadach określonych w art. 53–58 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2011 r. nr 106, poz. 622). Również ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych jednoznacznie wskazuje, że odsetek za zwłokę nie należy naliczać, jeżeli ich wartość nie przekraczałaby 6,60 zł (art. 23 ust. 1a ustawy systemowej).

Często przedsiębiorca, który – prowadząc działalność – opłacił składki po terminie lub w niepełnej wysokości, nie ma świadomości, że jego ubezpieczenie chorobowe ustało. W związku z tym w dalszym ciągu opłaca za kolejne miesiące składkę na ubezpieczenie chorobowe (rozliczając ją jednocześnie w dokumentach ubezpieczeniowych). W takiej sytuacji ZUS przyjmuje w sposób dorozumiany, że osoba prowadząca działalność ponownie przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od miesiąca, za który opłaciła składkę na ubezpieczenie chorobowe w terminie i w pełnej wysokości. W takiej sytuacji przedsiębiorca ma dwie drogi:

• może złożyć wniosek do ZUS o zgodę na przywrócenie terminu płatności składki, a tym samym przywrócenie ciągłości ubezpieczenia chorobowego,

• może się ponownie zgłosić do ubezpieczenia chorobowego na druku ZUS ZUA od pierwszego dnia miesiąca, za który opłacił składkę chorobową terminowo (od którego ZUS w sposób dorozumiany uznał, że podlega ubezpieczeniu chorobowemu); przed złożeniem zgłoszenia na ZUS ZUA przedsiębiorca powinien się wyrejestrować z obowiązkowych ubezpieczeń na ZUS ZWUA od pierwszego dnia miesiąca, za który opłacił składkę na ubezpieczenie chorobowe po terminie; ponadto musi odpowiednio skorygować dokumenty rozliczeniowe, uwzględniając naprzemienne okresy podlegania i niepodlegania temu ubezpieczeniu. Ponieważ przedsiębiorca opłacił składkę na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc/miesiące, w których faktycznie ubezpieczeniu temu nie podlegał (ze względu na wpłatę po terminie), może powstać nadpłata składek. ZUS z urzędu zaliczy nadpłatę na poczet przyszłych płatności. Płatnik może jednak wystąpić do ZUS z wnioskiem o wypłatę tej nadwyżki w gotówce (art. 24 ust. 6a ustawy systemowej).

Składki ZUS pracodawcy i pracownika 2015

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Najda Consulting

Realizacja projektów inwestycyjnych dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »