| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak rozliczać i płacić za pracę w godzinach nadliczbowych

Jak rozliczać i płacić za pracę w godzinach nadliczbowych

W wielu zakładach pracy zdarzają się nadgodziny, za które pracodawca nie chce płacić, tłumacząc się brakiem polecenia czy też zadaniowym czasem pracy personelu. Taka praktyka jest niedopuszczalna i na wypadek kontroli Państwowej Inspekcji Pracy może zakończyć się grzywną dla pracodawcy, a nawet znaleźć swój finał w sądzie. Praca nadliczbowa musi być bowiem odpowiednio wyliczana i wynagradzana – pracownikowi należy się dodatek lub dodatkowy dzień wolny.

Dzień wolny na wniosek i za pracę weekendową

W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy. W powyższych przypadkach pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

Z kolei w przypadkach, o których mowa w art. 15110 pkt 1–9 k.p. (są to wypadki dozwolonej pracy w niedzielę i święto), pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikowi inny dzień wolny:

• w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli,

• w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego (podstawowy okres wynosi 4 miesiące).

Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w ciągu 6 dni dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje do końca okresu rozliczeniowego wolny dzień, a w razie braku możliwości udzielenia wolnego w tym terminie – dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w niedzielę. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie dnia wolnego w zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje taki sam dodatek za każdą godzinę pracy w święto. Problematyczna w praktyce była natomiast wysokość dodatków i ich wzajemny stosunek (np. gdy niedziela jest jednocześnie świętem). Nie są to oczywiście przypadki częste, choć łatwo przy nich o konflikty, zwłaszcza że zazwyczaj dotyczą dużej grupy osób. Wątpliwości w tym zakresie rozwiał SN w uchwale z 15 lutego 2006 r. (sygn. akt II PZP 11/05, OSNP z 2006 r. nr 11–12, poz. 170), w której czytamy: w razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111 § 2 lub § 3 k.p. Trzeba bowiem podkreślić, ze w przepisach nie ma podstaw do wypłaty dodatkowego 200% wynagrodzenia za pracę w niedzielę lub święto, za którą pracownik nie uzyskał innego dnia wolnego. Ewentualne ustanowienie uprawnień do uzyskania dwóch dodatków musiałoby mieć wyraźną podstawę w przepisach. Oznacza to, że w razie nieudzielenia innego dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto, pracownikowi za każdą godzinę takiego zatrudnienia przysługuje tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111 § 2 i § 3 k.p.

Nadgodziny w podróży

Sporo problemów może przysporzyć rozliczanie nadgodzin w podróży. Sprawa nie jest prosta z tej przyczyny, że w praktyce trudno jest odróżnić pojęcie „podróży służbowej” od „czasu pracy”. Jak wskazał SN w wyroku z 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt II PK 265/04, OSNP z 2006 r. nr 5–6, poz. 76): czas dojazdu i powrotu z miejscowości stanowiącej cel pracowniczej podróży służbowej oraz czas pobytu w tej miejscowości nie są pozostawaniem do dyspozycji pracodawcy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 k.p.), lecz w zakresie przypadającym na godziny normalnego rozkładu czasu pracy podlegają wliczeniu do jego normy (nie mogą być od niej odliczone), natomiast w zakresie wykraczającym poza rozkładowy czas pracy mają w sferze regulacji czasu pracy i prawa do wynagrodzenia doniosłość o tyle, o ile uszczuplają limit gwarantowanego pracownikowi czasu odpoczynku. Co prawda prawo stanowi wyraźnie, jak kształtuje się maksymalna tygodniowa i dzienna norma czasu pracy, a wszelkie jej przekroczenie (mówimy o pełnym etacie i zwykłym systemie czasu pracy) musimy kwalifikować jako nadgodziny, to jednak inaczej ocenimy wypadek podróży służbowej. Czas pracy stanowi kategorię, która ma dwojakie znaczenie. Jest bowiem zarówno miernikiem pozostawania w dyspozycji pracodawcy, jak również miarą zakresu świadczenia pracy, decydującą o uprawnieniu do wynagrodzenia i innych świadczeń. Zgodnie z art. 128 k.p. czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy, przy czym wynagrodzenie przysługuje w zasadzie tylko za pracę wykonaną (art. 80 k.p.), a za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy tak stanowią. Analiza regulacji prowadzi do wniosku, że pozostawanie w dyspozycji pracodawcy nie rodzi samo przez się obowiązku zapłaty. Wprawdzie można przyjąć, że podróż służbowa jest formą szeroko rozumianego „pozostawania w dyspozycji”, lecz nie wymaga ona przebywania (fizycznej obecności) w zakładzie pracy lub innym miejscu, które jest wyznaczone do wykonywania pracy. Co za tym idzie, nie przysługuje również wynagrodzenie za nadgodziny.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Vindicat sp. z o.o.

Vindicat to ogólnopolska firma windykacyjna realizująca usługi odzyskiwania należności. Jesteśmy również pionierem w tworzeniu rozwiązań informatycznych, umożliwiających samodzielne odzyskiwanie długów przez wierzycieli. VCAT.pl to internetowa platforma skutecznej windykacji należności

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »