| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Wszystko o umowach w obrocie gospodarczym

Być może niewielu przedsiębiorców myśli o tym na co dzień, lecz wykonywanie umów jest dla ich firm niemal ciągłą działalnością. Umowy stanowią podstawę prawną dla większości wykonywanych przez nich czynności, a często decydują o powodzeniu współpracy z kontrahentem czy nawet o opłacalności biznesu. Niektóre z rodzajów umów zawieranych przez przedsiębiorców są dedykowane wyłącznie obrotowi gospodarczemu, ale większość z nich to umowy typowe, które zawierane są powszechnie. Dlatego też wiedza o umowach gospodarczych przyda się zarówno właścicielom firm, jak też przyszłym przedsiębiorcom. Uzyskując świadomość co do znaczenia konkretnych typów umów, można znacząco ograniczyć ryzyko występowania sytuacji kryzysowych.

Kto może zawrzeć umowę

Strony umowy faktoringu są przedsiębiorcami, z czego jedna zwana faktorem świadczy typowe usługi finansowe, natomiast druga zwana faktorantem to przedsiębiorca trudniący się zazwyczaj sprzedażą towarów lub świadczeniem usług. Uczestnikiem transakcji jest także dłużnik faktoranta, lecz nie jest on stroną umowy faktoringu. W wykonaniu umowy faktoringu dochodzi bowiem do zmiany wierzyciela, natomiast dłużnik pozostaje ten sam.
Na podstawie umowy faktoringu faktor nabywa od faktoranta jego wierzytelność do dłużnika o zapłatę ceny za towar lub usługę, w zamian za co faktor pobiera wynagrodzenie. Wynagrodzenie to może być pobierane w różnym czasie: bądź niezwłocznie po powstaniu wierzytelności i scedowaniu jej na faktora, w dniu wymagalności wierzytelności, po otrzymaniu zapłaty od dłużnika, bądź też w innym ustalonym terminie. Finansowanie przedsiębiorców z wykorzystaniem faktoringu nie należy do katalogu czynności bankowych w rozumieniu prawa bankowego, co oznacza, że tego rodzaju pośrednictwo finansowe może być świadczone także przez podmioty inne niż banki.

Typy faktoringu

W związku z brakiem jednolitej regulacji w obrocie można wyodrębnić kilka typów umów faktoringowych:
faktoring niepełny, w którym faktor nabywa wierzytelności, ale nie przejmuje ryzyka związanego z niewypłacalnością dłużnika. W konsekwencji, jeśli dłużnik nie spłaci długu, musi go pokryć faktorant;
faktoring pełny, w którym wraz z cesją wierzytelności na faktora przechodzi ryzyko niewypłacalności dłużnika. Jeśli więc dłużnik nie będzie w stanie spłacić zadłużenia, to faktor nie będzie miał prawa regresu wobec faktoranta;
faktoring mieszany – jest to połączenie faktoringu pełnego i niepełnego. Faktor wraz z cesją wierzytelności przejmuje ryzyko niewypłacalności dłużnika, ale tylko do pewnej kwoty. Odpowiedzialność natomiast za pozostałą część wierzytelności w dalszym ciągu spoczywa na faktorancie. W faktoringu mieszanym odpowiedzialność jest zatem rozłożona pomiędzy faktora i faktoranta.
Faktoring może mieć charakter jednorazowy, jednak z reguły jest usługą stałą świadczoną na podstawie umowy zawartej na czas nieoznaczony. Na jej podstawie faktorant przelewa na faktora swoje wierzytelności wynikające z zawartych umów sprzedaży, potwierdzonych najczęściej fakturami VAT, w zamian za co otrzymuje od faktora zaliczkę w wysokości z reguły 80% wartości brutto faktury. Ściągnięciem należności od dłużnika zajmuje się potem firma faktoringowa. Jeżeli wierzytelność z tytułu przekazanej faktury zostanie spłacona przez dłużnika faktoringowego, to faktor wypłaca faktorantowi pozostałą wartość faktury.
Teoretycznie nie istnieją ograniczenia co do tego, jaki przedsiębiorca może uzyskać usługę faktoringową, jednak w interesie faktorów jest, by przedsiębiorca ten prowadził swój biznes w taki sposób, aby mógł przekazywać faktorowi bezsporne i niewymagalne wierzytelności, w stosunku do których umowa z dłużnikiem nie wyłącza prawa do dokonywania przelewu (cesji). Faktorant powinien wykazywać stabilne obroty i stosować wobec odbiorców odroczone terminy płatności. Sprzedaż faktoranta musi być odpowiednio udokumentowana poprzez umowy i faktury sprzedaży. Najczęściej faktorantami są producenci wyrobów masowych, dokonujący prostej sprzedaży towarów lub usług.
W transakcjach krajowych z reguły stosuje się w faktoring niepełny, czyli dający faktorowi roszczenie do faktoranta w razie gdyby jego dłużnik nie spłacił wierzytelności wobec firmy faktoringowej. Ponieważ ryzyko działalności gospodarczej wzrasta przy dokonywaniu transakcji z zagranicą, dlatego w przypadku transakcji eksportowych faktorzy częściej przejmują na siebie ryzyko niewypłacalności odbiorcy i zawierają umowę faktoringu pełnego. Przy faktoringu eksportowym konieczne jest ubezpieczenie transakcji, dlatego po stronie faktora do umowy dochodzi jeszcze ubezpieczyciel. To, czy przedmiotem umowy będzie faktoring pełny, czy niepełny, zależy od decyzji ubezpieczyciela dotyczącej przyznania limitu dla odbiorcy zagranicznego. Faktor pośredniczy w przekazaniu wniosku faktoranta o ubezpieczenie, negocjując następnie z ubezpieczycielem wysokość limitu i składki przyznanych faktorantowi.
ZGODNIE Z PRAWEM
Art. 509 k.c.
§ 1. Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.
§ 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mariusz Urawski

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »