| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Przekształcanie spółek handlowych

Przekształcanie spółek handlowych

Spółki handlowe są dzisiaj najważniejszą formą organizacji przedsiębiorców i sprawdzoną metodą na zarządzanie firmami. Wielu z przedsiębiorców coraz częściej prowadzi działalność w ramach spółki jawnej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki partnerskiej czy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wybór określonej formy prawnej nie jest ostateczny. Oznacza to, że przedsiębiorca może ją zmienić w dowolnym czasie, zachowując odpowiednie procedury umożliwiające przekształcenie spółki jednego rodzaju w inny rodzaj. Zainteresowani mają do wyboru sześć rodzajów spółek handlowych, z których każda ma swoje plusy i minusy.

Prawna istota przekształcenia

Spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej. Ustawodawca przyjął więc jako rozwiązanie prawne zasadę kontynuacji bytu prawnego przekształcającej się spółki. W związku z tym, z punktu widzenia konstrukcji prawnej, spółka przekształcona i spółka przekształcana to ten sam podmiot, choć prawne zasady jego działania ulegają zmianie4. Spółka działająca w nowej formie prawnej nie wstępuje więc w prawa i obowiązki spółki działającej w formie poprzedniej, gdyż te cały czas jej dotyczą. Z punktu widzenia uprawnień i zobowiązań cywilnoprawnych przekształcającej się spółki przekształcenie pozostaje więc czynnością neutralną. Spółka przekształcona, co do zasady, utrzymuje dotychczasowe brzmienie firmy, zmieniając jedynie jej człon wskazujący na rodzaj posiadanej formy prawnej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby w toku niezbędnych w procedurze przekształcenia zmian umowy spółki lub statutu dokonać jednocześnie zmiany nazwy przedsiębiorcy. Jeśli zmiana brzmienia firmy dokonywana w związku z przekształceniem miałaby polegać także na zmianie określenia indywidualizującego przedsiębiorcę, a nie tylko na zmianie dodatkowego oznaczenia wskazującego na rodzaj formy prawnej spółki, to spółka przekształcona ma obowiązek podawania w nawiasie dawnej firmy obok nowej firmy z dodaniem wyrazu „dawniej”, przez okres co najmniej roku od dnia przekształcenia.
Przekształcenie jest zatem konstrukcyjnie innym rozwiązaniem niż pozostałe wymienione wyżej metody restrukturyzacji spółek, czyli połączenia i podziały, w których zastosowano tzw. zasadę sukcesji generalnej – mamy do czynienia z dwoma podmiotami, z których jeden wstępuje w ogół praw i obowiązków drugiego. Uczestników obrotu gospodarczego nie powinien mylić fakt, że wraz z wpisem spółki przekształconej otrzymuje ona nowy numer wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pojawienie się nowego numeru w rejestrze wynika ze sposobu prowadzenia rejestru przedsiębiorców. Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 168, poz. 1186 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 18, poz. 97) przewiduje, że w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym dla danej spółki ujmuje się w osobnej pozycji dane o przekształceniu tej spółki, w inny typ spółki, a także dane o ewentualnym powstaniu spółki na skutek przekształcenia z innego typu spółki. W razie przekształcenia formy prawnej spółki nie dochodzi zatem do wykreślenia danych spółki w poprzedniej formie i wpisania danych spółki przekształconej, lecz dotychczasowa pozycja rejestru zostaje zamknięta, a dla spółki przekształconej sąd rejestrowy otwiera nowy numer wpisu. Swego rodzaju potwierdzeniem jednopodmiotowości spółki przekształcanej i przekształconej na gruncie innych rejestrów publicznych jest fakt, że pomimo przekształcenia formy prawnej, spółka handlowa zachowuje dotychczasowe numery NIP i REGON. W sposób wyraźny stanowi o tym zarówno art. 12 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników z dnia 13 października 1995 r. (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 269, poz. 2681 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 18, poz. 97), jak też § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz.U. nr 69, poz. 763 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 168, poz. 1041). Także w sferze publicznoprawnej, w zakresie obowiązków i praw spółki wobec instytucji państwa, przekształcenie nie zmienia tożsamości podmiotowej spółki. Bardzo wyraźnie określa to art. 553 § 2 k.s.h. stwierdzając, że jeśli nic innego nie wynika ze szczególnych przepisów lub nakazów władz publicznych, to spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem. Jak z tego wynika, przekształcenie zasadniczo nie zmienia sytuacji administracyjno­prawnej spółki. Także regulacja podatkowych następstw przekształcenia nie pozostawia wątpliwości na temat tego, jak należy traktować przekształcenie spółek. Zgodnie bowiem z przepisem art. 93a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 18, poz. 97) spółka handlowa „powstała” na skutek przekształcenia innej spółki handlowej „wstępuje” we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej spółki. Pomimo iż użyte przez ustawodawcę określenia wskazują na posłużenie się przez niego konstrukcją sukcesji generalnej, czyli następstwa prawnego jednego podmiotu po drugim, a nie zasadą kontynuacji, to jednak na gruncie prawa podatkowego rozróżnienie to nie ma żadnego znaczenia i obie instytucje prawne są ze sobą utożsamiane. Należy zatem przyjąć, że także w prawie podatkowym przekształcenie spółki samo z siebie nie zmieni jej sytuacji prawnej. Z przekształceniem spółki kapitałowej mającej niepodzielone zyski w spółkę osobową może być natomiast związane powstanie obowiązku podatkowego wspólników tej spółki na gruncie podatków dochodowych (patrz przypis nr 3).
Ponadto należy podkreślić, że przekształcenie wiąże się z kontynuacją składu osobowego wspólników. Po dokonaniu przekształcenia nie zachodzi żadna potrzeba składania dodatkowych oświadczeń o uczestniczeniu w spółce przekształconej. Oświadczenia tego rodzaju wymagane są w trakcie procedury przekształceniowej. Dojście przekształcenia do skutku powoduje natomiast, że wspólnicy spółki przekształcanej z mocy prawa stają sie wspólnikami spółki przekształconej.
Na uwagę zasługuje też fakt, że pomimo rozbudowanej procedury przekształceniowej, spółka przekształcana staje się spółką przekształconą w jednej chwili, tj. w chwili wpisu spółki przekształconej do właściwego dla spółek handlowych rejestru, którym jest rejestr przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Dniem przekształcenia jest więc dzień wprowadzenia danych spółki przekształconej do Krajowego Rejestru Sądowego. Niezależnie więc od tego, że uczestniczący w przekształceniu wspólnicy już wcześniej wyrażają zgodę na brzmienie umowy lub statutu spółki przekształconej, a nawet wybierają zarządy przekształconych spółek kapitałowych, to nie dochodzi do powstania żadnych struktur organizacyjnych spółki w nowej formie prawnej. W szczególności w przypadku przekształcenia w spółkę kapitałową nie dochodzi do powstania spółki kapitałowej w organizacji. Następstwem powstania spółki przekształconej po wpisie do rejestru jest wykreślenie z tego rejestru spółki przekształcanej, co jest dokonywane przez sąd rejestrowy z urzędu.

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mateusz Kobyliński

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »