| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Związki zawodowe w firmie

Związki zawodowe w firmie

Jeżeli pracodawca w zakładzie pracy, w którym działają związki zawodowe, nie wykonuje wobec nich swoich obowiązków, może to skutkować problemami z utrzymaniem dyscypliny pracy w zakładzie, a w niektórych przypadkach nawet odpowiedzialnością karną osób zarządzających zakładem.

Uprawnienia związkowe przy zwolnieniach grupowych

Przepisy ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.; zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych) zobowiązuje pracodawcę planującego zwolnienie grupowe do przeprowadzenia konsultacji z działającymi w zakładzie pracy związkami zawodowymi lub w przypadku ich braku z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Przedstawiciele pracowników przejmują w tym zakresie większość uprawnień związku zawodowego (z wyjątkiem uprawnienia do zawarcia porozumienia z art. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych).
Konsultacje powinny dotyczyć wszelkich aspektów zwolnienia, w szczególności zaś ich celem powinno być rozważenie możliwości jego uniknięcia lub zmniejszenia. Strony powinny zająć się również sprawami pracowniczymi związanymi ze zwolnieniem (np. możliwością przekwalifikowania lub przeszkolenia zawodowego oraz uzyskania innego zatrudnienia przez zwalniane osoby).
Konsultacje i negocjacje dotyczące listy pracowników przeznaczonych do zwolnień prowadzone są na podstawie pisemnej informacji przekazanej przez pracodawcę, dotyczącej m.in.:
• przyczyn zwolnienia grupowego,
• liczby zatrudnionych i grup zawodowych, do których należą,
• grup zawodowych pracowników objętych zamiarem zwolnienia,
• okresu, w ciągu którego nastąpi zwolnienie,
• proponowanych przez niego kryteriów doboru pracowników do zwolnienia,
• kolejności dokonywania zwolnień, propozycji rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym zwolnieniem (jeżeli obejmują świadczenia pieniężne, musi zostać dodatkowo zawarty sposób ustalenia ich wysokości).
Ustawa o zwolnieniach grupowych nie wskazuje ściśle terminu, w jakim informacje te powinny zostać przekazane. Wszelkie informacje pracodawca przekazuje zakładowym organizacjom związkowym lub przedstawicielom pracowników w terminie umożliwiającym tym organizacjom zgłoszenie w ramach konsultacji propozycji dotyczących spraw określonych w powyższym katalogu.
Pracodawca i organizacje związkowe działające w zakładzie pracy powinni zawrzeć w ciągu 20 dni od zawiadomienia o planowanym zwolnieniu grupowym porozumienie, które określa jego zasady oraz obowiązki pracodawcy w zakresie innych spraw pracowniczych z tym związanych.
WAŻNE!
Porozumienie w sprawie zwolnień grupowych należy do źródeł prawa pracy - jest jednym z aktów prawa pracy (art. 9 § 1 k.p.) o charakterze wewnątrzzakładowym, tj. obowiązującym u konkretnego pracodawcy.
Każde postanowienie porozumienia, które jest obiektywnie mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy i innych ustaw, jak również rozporządzeń dotyczących tej problematyki oraz układów zbiorowych pracy, nie obowiązuje. W jego miejsce należy stosować odpowiednie postanowienia wynikające z tych aktów.
Porozumienie powinno zawierać uzgodnienia dotyczące:
• grup zawodowych pracowników objętych zamiarem zwolnienia,
• okresu, w ciągu którego nastąpi zwolnienie,
• kryteriów doboru pracowników do zwolnienia,
• kolejności dokonywania zwolnień,
• rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym zwolnieniem (m.in. świadczeń pieniężnych dla pracowników).
Naruszenie szczególnego trybu zwolnień przewidzianego dla zwolnień grupowych (współpraca ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników, dokonywanie zwolnień zgodnie z zawartym porozumieniem lub wydanym przez pracodawcę regulaminem) powoduje powstanie po stronie pracownika roszczeń przewidzianych Kodeksie pracy.
Pracodawca przed przystąpieniem do zwolnień grupowych powinien:
• skonsultować zamiar zwolnienia grupowego z reprezentantami pracowników (związkiem zawodowym lub przedstawicielami pracowników),
• przekazać przedstawicielom załogi i do miejscowego powiatowego urzędu pracy informacje określone w art. 2 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych, tj. w szczególności o: przyczynach zamierzonego grupowego zwolnienia, liczbie zatrudnionych przeznaczonych do zwolnienia, okresie, w ciągu którego nastąpi takie zwolnienie itd.,
• zawrzeć porozumienie z zakładową organizacją związkową lub ustalić samodzielnie zasady postępowania w trakcie zwolnień w regulaminie (konsultując jego treść z przedstawicielami pracowników),
• zawiadomić powiatowy urząd pracy o poczynionych ustaleniach (tj. zwłaszcza o treści porozumienia lub regulaminu).
Przykład
Pracodawca dokonał niedawno zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników. W związku z tym zawarł stosowne porozumienie ze związkiem zawodowym, które określało m.in. kolejność zwolnień. Jeden z pracowników (zatrudniony na czas nieokreślony) został jednak zwolniony wcześniej niż osoby z jego działu (wcześniej niż planowano to w porozumieniu). Czy może to być podstawą roszczenia o orzeczenie niezgodności z prawem wypowiedzenia umowy o pracę (wszystko poza tym w wypowiedzeniu było prawidłowe)?
Ustalony w porozumieniu zawartym ze związkami zawodowymi tryb dokonywania zwolnienia grupowego, obejmujący m.in. kolejność dokonywania wypowiedzeń, wiąże pracodawcę, a wypowiedzenie dokonane sprzecznie z porozumieniem może być podstawą wystąpienia przez pracownika z roszczeniem o odszkodowanie.
Pracodawca nie ma obowiązku przeprowadzenia od początku procedury grupowych zwolnień z pracy, jeżeli po jej wszczęciu powstała nowa zakładowa organizacja związkowa, ale powinien respektować jej ustawowe uprawnienia w sprawach dotyczących zbiorowych praw lub interesów reprezentowanych pracowników (wyrok SN z 6 października 2005 r., II PK 63/05, OSNP 2006/15-16/240).

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

R. Olszewski, J. Tokarski i Wspólnicy

Kancelaria Prawnicza

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »