| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Nowe zasady kontroli podatkowej

Nowe zasady kontroli podatkowej

Wykonywanie działalności gospodarczej przez przedsiębiorców nierozerwalnie jest związane z płaceniem różnego rodzaju danin publicznoprawnych. Nic więc dziwnego, iż jest to grupa podmiotów, która jest obiektem zainteresowania organów podatkowych i organów kontroli skarbowej. Reguły przeprowadzania kontroli podatkowej u przedsiębiorcy w ostatnim czasie uległy istotnym zmianom. Znajomość tej materii jest bardzo istotna, ponieważ przeprowadzenie czynności kontrolnych z natury związane jest z wnikaniem w sferę majątkowych i osobistych praw kontrolowanych.

Limity czasu trwania kontroli

7 marca 2009 r. wprowadzono nowe limity czasu trwania kontroli przedsiębiorców. Aktualnie czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:
● w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych,
● w odniesieniu do małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych,
● w odniesieniu do średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych,
● w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych.
Tabela 8. Rodzaje przedsiębiorców
Nowe limity zostały określone w „dniach roboczych”. Ustawa nie precyzuje wprost sposobu liczenia czasu trwania kontroli. Należy pamiętać, iż dni robocze kontrolowanego przedsiębiorcy nie muszą się pokrywać z dniami roboczymi organu kontrolującego. Przedsiębiorca może wykonywać swoją działalność gospodarczą 5 dni w tygodniu, 7 dni w tygodniu, jak też np. tylko 2 dni. Pamiętając, iż kontrolujący mają generalnie prowadzić czynności kontrolne w godzinach prowadzenia działalności kontrolowanego, to jego grafik tygodniowy będzie decydował, jak szybko upłynie limit. Przy czym raczej nie będzie istotne, czy akurat w dniu roboczym przedsiębiorcy pracuje również organ podatkowy.
PRZYKŁAD
Mały przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą przez cały tydzień z sobotami i niedzielami włącznie. Kontrola rozpoczęta 11 maja 2009 r. powinna się zakończyć nie później niż 28 maja 2009 r. (18 dni roboczych).
PRZYKŁAD
Średni przedsiębiorca prowadzi działalność przez pięć dni w tygodniu (od poniedziałku do piątku; nie prowadzi też działalności w święta). Kontrola rozpoczęta 6 kwietnia 2009 r. powinna się zakończyć nie później niż 11 maja 2009 r. (24 dni robocze; pomijamy soboty, niedziele oraz ponadto dni świąteczne: 13 kwietnia 2009 r. - 1 maja 2009 r.).
PRZYKŁAD
Mały przedsiębiorca prowadzi działalność tylko dwa dni w tygodniu (poniedziałek, wtorek). Nie prowadzi działalności w święta. Mimo iż limit dla niego to tylko 12 dni roboczych, kontrola rozpoczęta 6 kwietnia 2009 r. może trwać aż do 18 maja 2009 r.
Ustawa nie rozstrzyga również, jak należy liczyć czas trwania kontroli, gdy na wniosek kontrolowanego czynności przeprowadzane będą nie w jego firmie, a w siedzibie organu podatkowego. Można wnioskować, iż w takim przypadku powinny o limicie decydować jednak dni robocze organu kontrolującego.
ZAPAMIĘTAJ
Po nowelizacji nie ma już wątpliwości, że do limitów czasu trwania kontroli muszą się również stosować organy kontroli skarbowej, które dotychczas korzystały z wyłączenia. Obecnie ograniczono to wyłączenie tylko do kontroli prowadzonych w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przedłużenie czasu trwania kontroli jest możliwe jedynie z przyczyn niezależnych od organu kontroli i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie doręcza się przedsiębiorcy i wpisuje do książki kontroli przed podjęciem dalszych czynności kontrolnych. Przedłużenie czasu trwania kontroli nie może naruszać ww. limitów czasu trwania kontroli. Przedłużenie czasu trwania kontroli możliwe jest także, jeżeli w toku kontroli zostanie ujawnione zaniżenie zobowiązania podatkowego lub zawyżenie straty w wysokości przekraczającej równowartość 10% kwoty zadeklarowanego zobowiązania podatkowego lub straty albo w przypadku ujawnienia faktu niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku. Organ kontroli zawiadamia kontrolowanego o ujawnionych okolicznościach, jednocześnie wskazując zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy. Uzasadnienie przedłużenia czasu trwania kontroli umieszcza się w książce kontroli i protokole kontroli. W takim przypadku czas trwania kontroli nie może spowodować przekroczenia odpowiednio dwukrotności powyższych limitów. Ponadto jeżeli wyniki kontroli wykazały rażące naruszenie przepisów prawa przez przedsiębiorcę, można przeprowadzić powtórną kontrolę w tym samym zakresie przedmiotowym w danym roku kalendarzowym, a czas jej trwania nie może przekraczać 7 dni. Czasu trwania powtórnej kontroli nie wlicza się do powyższych limitów.
Nowością jest również możliwość przerwania kontroli (art. 83a u.s.d.g.). Organ kontroli może, po pisemnym zawiadomieniu przedsiębiorcy, przerwać kontrolę na czas niezbędny do przeprowadzenia badań próbki produktu lub próbki kontrolnej, jeżeli jedyną czynnością kontrolną po otrzymaniu wyniku badania próbki będzie sporządzenie protokołu kontroli. Czasu przerwy nie wlicza się do limitów, o ile podczas przerwy przedsiębiorca miał możliwość wykonywania działalności gospodarczej oraz miał nieograniczony dostęp do prowadzonej przez siebie dokumentacji i posiadanych rzeczy, z wyjątkiem zabezpieczonej w celu kontroli próbki. W takim przypadku doręczenie przedsiębiorcy protokołu kontroli nie wymaga ponownego wszczęcia kontroli, a dnia, w którym doręczono przedsiębiorcy protokół kontroli, nie wlicza się do czasu trwania kontroli. Dopuszcza się również doręczenie protokołu kontroli w trakcie trwania kontroli innego organu.
Również uzasadnienie czasu trwania przerwy organ kontroli obowiązany jest wpisać do książki kontroli przedsiębiorcy. Przerwa ta nie stanowi oczywiście przeszkody do przeprowadzenia w czasie jej trwania kontroli przez inny organ uprawniony do kontroli.
Szczegółowe określenie czasu trwania kontroli w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, przy zasadzie, iż przepisy zawarte w szczególnych ustawach stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym w rozdziale 5 u.s.g.d. - „Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy”, będzie rodziło z pewnością nadal wiele sporów z organami podatkowymi. Dotychczas bowiem bardzo często korzystały one z przepisów zawartych w art. 139 § 4, w związku z art. 292 Ordynacji podatkowej. Na mocy tego przepisu do czasu trwania kontroli podatkowej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia kontroli oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Przejawem odciążania przedsiębiorców od uciążliwości związanej z obsługą różnorodnych instytucji kontrolnych jest również zakaz równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy (art. 82 u.s.d.g.). Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy:
● ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
● przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;
● kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 18, poz. 97);
● przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego;
● kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług przed dokonaniem tego zwrotu;
● przeprowadzenie kontroli jest realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa wspólnotowego o ochronie konkurencji lub przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej;
● kontrola dotyczy zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.
Jeżeli działalność gospodarcza przedsiębiorcy jest już objęta kontrolą innego organu, organ kontroli odstępuje od podjęcia czynności kontrolnych oraz może ustalić z przedsiębiorcą inny termin jej przeprowadzenia.
ZAPAMIĘTAJ
Jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą w więcej niż jednym zakładzie lub innej wyodrębnionej części swojego przedsiębiorstwa, zakaz równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli odnosi się do zakładu lub części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca przewidział też sytuacje, w których ze względu na rodzaj prowadzonej działalności nie mają zastosowania niektóre z zasad i ograniczeń prowadzenia kontroli.
Tabela 9. Wyłączenia w stosowaniu przepisów dotyczących kontroli przedsiębiorcy

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Magdalena Łomozik

Dyplomowany konsultant feng shui

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »