| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Organizacja i funkcjonowanie rady pracowników w firmie

Organizacja i funkcjonowanie rady pracowników w firmie

Rada pracowników jest organem przedstawicielskim powołanym u pracodawców zatrudniających powyżej 50 osób. Pracodawca ma obowiązek informowania pracowników m.in. o stanie zatrudnienia oraz konsultowania z nimi planowanych zmian w zakładzie pracy.

USTALANIE LICZBY ZATRUDNIONYCH
 
Obowiązek tworzenia rady dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników. Liczbę zatrudnionych pracowników ustala się na podstawie przeciętnej liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 6 miesięcy przed dniem powiadomienia o wyborach członków rady pracowników (art. 7 ustawy o radach pracowników). Przeciętną liczbę zatrudnionych pracowników oblicza się przez dodanie liczby pracowników z ostatniego półrocza, a następnie podzielenie tej sumy przez 6. Jeżeli pracodawca działa krócej niż 6 miesięcy, należy dodać zatrudnionych w kolejnych miesiącach działalności i sumę podzielić przez liczbę miesięcy działalności.
Przykład
Zakład pracy powstał w listopadzie 2008 r. W poszczególnych miesiącach liczba zatrudnionych wynosiła:
- w listopadzie 38 osób,
- w grudniu 42 osoby,
- w styczniu 45 osób,
- w lutym 58 osoby
- w marcu 54 osoby.
Ponieważ pracodawca prowadzi działalność przez mniej niż 6 miesięcy, w celu ustalenia, czy w tym przypadku liczba pracowników wynosi co najmniej 50, należy:
- zsumować liczbę zatrudnionych w kolejnych 5 miesiącach:
38 + 42 + 45 + 58 + 54 = 237,
- sumę tę podzielić przez 5:
237 : 5 = 47,4.
Otrzymany wynik wskazuje, że pracodawca nie zatrudnia minimum 50 pracowników, a co za tym idzie, w tym momencie nie musi tworzyć rady.
W kwietniu ponownie liczba zatrudnionych uległa powiększeniu i pracodawca obecnie zatrudnia 63 pracowników. W związku z tym należy ponownie policzyć liczbę zatrudnionych, aby ustalić, czy nie powstał obowiązek poinformowania pracowników o możliwości utworzenia rady. W tym celu ponownie należy zsumować liczbę pracowników:
38 + 42 + 45 + 58 + 54 + 63 = 300,
a następnie liczbę podzielić przez 6 (ponieważ tyle już działa zakład):
300 : 6 = 50.
Pracodawca zatrudnia średnio 50 pracowników, a więc musi niezwłocznie poinformować ich o możliwości utworzenia rady.
Do liczby tej zalicza się pracowników zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy. Należy więc także liczyć osoby przebywające na urlopach wychowawczych i wykonujące pracę na podstawie umów na zastępstwo. Do niedawna do liczby tej nie byli dodawani pracownicy młodociani. Po nowelizacji ustawy o radach pracowników ustawą z 11 kwietnia 2008 r. o zmianie ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (DzU nr 93, poz. 584), która obowiązuje od 14 czerwca 2008 r., i tę kategorię pracowników należy uwzględnić w ogólnej liczbie zatrudnionych.
Przykład
Pracodawca do 1 czerwca 2008 r. zatrudniał 48 pracowników i 4 młodocianych. W związku z nowelizacją przepisów okazało się, że 14 czerwca 2008 r. po doliczeniu do ogólnej liczby zatrudnionych również pracowników młodocianych został objęty ustawą o radach pracowników i musi podwładnym przekazać informację o możliwości utworzenia w zakładzie pracy rady.
W związku z tym, obliczając wielkość zatrudnienia, należy uwzględniać pracowników zatrudnianych na podstawie:
• umowy o pracę,
• mianowania,
• powołania,
• wyboru,
• spółdzielczej umowy o pracę, a także
• młodocianych.
WaŻne!
Wymiar etatu nie ma wpływu na obliczanie wielkości zatrudnienia. W związku z tym w ogólnej liczbie pracowników należy uwzględniać także osoby zatrudnione na pół czy ćwierć etatu.
Nie należy natomiast uwzględniać:
• zleceniobiorców,
• wykonujących umowy o dzieło,
• pracowników tymczasowych.
Przykład
Firma zatrudnia 48 pracowników na umowę o pracę oraz 4 na umowę zlecenie. Ponadto pracodawca korzysta również z zewnętrznej firmy, która zajmuje się bhp oraz płacami w firmie. Czy wszystkie te osoby powinny być wliczane do ustalanej na potrzeby rady pracowników liczby zatrudnionych?
Nie, w tym przypadku należy uwzględnić tylko zatrudnionych na umowy pracownicze.
Obliczanie wielkości zatrudnienia może być jednak kłopotliwe w sytuacji, gdy firma posiada oddziały na terenie całego kraju. Powstaje tu pytanie, czy licząc ogólną liczbę zatrudnionych, uwzględniać osoby pracujące we wszystkich oddziałach czy każdą filię z osobna. Odpowiedź jest uzależniona od tego, czy poszczególne oddziały są odrębnymi pracodawcami w rozumieniu Kodeksu pracy, tzn. czy oddział jest oddzielnym pracodawcą i ma prawo samodzielnie zatrudniać pracowników czy też nie. Jeżeli oddział jest wskazywany w umowach o pracę jako podmiot zatrudniający, czyli przedstawiciele działają w jego imieniu, a nie w imieniu centrali na podstawie pełnomocnictwa, wtedy zatrudnienie liczymy osobno w każdym z oddziałów. Jednostka taka powinna mieć także odrębny NIP i REGON. Natomiast jeżeli oddział działa w imieniu centrali, zatrudnienie należy liczyć w ramach całego przedsiębiorstwa.
Odrębnym problemem jest kwestia obowiązku tworzenia rady pracowników w przypadku przejścia całości lub części pracodawcy na innego pracodawcę (art. 231 k.p.). Odpowiedź na to pytanie również zależy od konkretnych ustaleń.
Może się przykładowo zdarzyć tak, że zakład pracy, który uległ podziałowi (przez powstanie nowych spółek), zawarł z pracownikami porozumienie gwarantujące udzielanie im informacji i konsultację na takich samych warunkach jak w ustawie o radach pracowników i tym samym zwolnił się z obowiązku tworzenia rady. Kodeks pracy w art. 231 stanowi, że nowy i stary pracodawca odpowiadają za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy. Porozumienie w sprawie konsultacji i informacji za takie zobowiązanie nie może zostać uznane. Aby zatem stwierdzić, czy ono obowiązuje, należy sięgnąć do Kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.). W planie podziału spółki powinny zostać wymienione wszelkie prawa i obowiązki nowego pracodawcy wynikające z umów czy porozumień zawieranych z przedstawicielami załogi ze „starego” zakładu, które będą obowiązywać spółki nowo zawiązane (art. 530 k.s.h.). Żeby „stare” porozumienie zawarte z przedstawicielami pracowników obowiązywało i nowego pracodawcę, opcja ta musi być określona w planie podziału. Podobnie dzieje się w sytuacji, gdy dzielony pracodawca zawrze z radą pracowników porozumienie w sprawie informowania i przeprowadzania z nią konsultacji.
Problem powstaje także, jeżeli w wyniku podziału (przeniesienia części majątku na innego pracodawcę istniejącego lub powstającego w tym celu) zmniejsza się liczba zatrudnionych pracowników w firmie, w której dotychczas działała rada, oraz jeżeli w wyniku podziału do nowego pracodawcy „przeszedł” członek rady pracowników. Ustawa o radach pracowników enumeratywnie wymienia sytuacje, w których następuje ustanie członkostwa w radzie i nie przewiduje ona rozwiązania rady w przypadku zmniejszenia się liczby pracowników. Niemniej jednak nie wolno zapomnieć, że ustawę o radach pracowników stosujemy przede wszystkim w stosunku do pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników. W związku z tym, jeżeli w wyniku podziału okaże się, że pracodawca nie osiągnął tego pułapu, kadencja dotychczasowej rady skończy się z upływem 4 lat od dnia wyborów, a nowej rady nie trzeba będzie już powoływać. Jeżeli średnio zatrudnienie będzie wciąż wynosiło 50 osób - rada pozostaje bez zmian. Natomiast jeżeli jeden z jej członków w wyniku podziału zostanie przeniesiony do nowego pracodawcy - trzeba będzie przeprowadzić wybory uzupełniające. Skład rady powinien zostać uzupełniony o taką liczbę członków, aby suma odpowiadała liczbie członków, jaka była przed podziałem.
W przypadku oddelegowywania pracowników do pracy za granicą w pierwszej kolejności należy ustalić, jaki charakter ma ta delegacja. Jeżeli spółka, która działa za granicą, jest odrębną spółką na podstawie tamtejszego prawa i zatrudnia pracowników z Polski jako swoich pracowników - obowiązuje prawo kraju, w którym pracownik pracuje. W sytuacji gdy filia w Polsce działa na zasadzie upoważnień i nie stanowi odrębnego pracodawcy, to powstanie rady pracowników jest również uzależnione od prawa obowiązującego w kraju macierzystym spółki.
Jeżeli zaś pracodawca zatrudnia w kraju pracowników, a za granicę wysyła ich w delegację, ale to on wciąż pozostaje pracodawcą, obowiązek tworzenia rady pracowników zależy od ogólnej liczby zatrudnionych - i tych w Polce, i tych poza granicami kraju.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Najda Consulting

Realizacja projektów inwestycyjnych dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »