| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wszystko o wypowiadaniu umów o pracę

Wszystko o wypowiadaniu umów o pracę

W czasach kryzysu sprawą newralgiczną dla wielu firm staje się skuteczne i tanie przeprowadzenie zwolnień. Sprawna restrukturyzacja zatrudnienia pozwala bowiem na znaczne oszczędności nie tylko w wymiarze finansowym, ale również czasowym i organizacyjnym. Pracownik zwolniony zgodnie z prawem jest przecież mniej skory do odwoływania się do sądu i oszczędza tym samym pracodawcy licznych kłopotów.

Charakter porozumienia
 
Porozumienie będące podstawą rozwiązania stosunku pracy potwierdza jednocześnie, że zakończenie współpracy nie narusza interesów żadnej ze stron. Jak stwierdził SN w wyroku z 20 czerwca 2001 r. (sygn. akt I PKN 474/00, OSNP z 2003 r. nr 8, poz. 203): nie jest też wykluczone rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron pod warunkiem zawieszającym. W takim wypadku dopiero jego ziszczenie się powoduje rozwiązanie stosunku pracy.
Strony, zawierając porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy, powinny wskazać termin jego ustania. Co więcej, ustalając ten termin, mają prawo określenia go odmiennie, niż wynikać by to mogło z przepisów. Natomiast brak ustalenia terminu powoduje, że stosunek pracy ustaje w dniu zawarcia porozumienia. Porozumienie stron w sprawie rozwiązania umowy może mieć również charakter dorozumiany - może polegać np. na ustnym oświadczeniu pracodawcy i zaprzestaniu świadczenia pracy. Pogląd ten został wyrażony w wyroku SN z 13 października 1999 r. (sygn. akt I PKN 297/99, OSNP z 2001 r. nr 4, poz. 115), w którym stwierdzono że: zgoda pracownika na powołanie go na stanowisko u dotychczasowego pracodawcy stanowi domniemanie wyrażenia woli rozwiązania w drodze porozumienia stron wcześniej nawiązanej umowy o pracę. W tego typu niepewnych sytuacjach warto jednak zawsze pozostawić pewien ślad czynności w dokumencie, bo może się okazać, że pracodawca stanie w sądzie przed niedającymi się wyjaśnić wątpliwościami. Co prawda art. 473 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 220, poz. 1431) w sprawach pracowniczych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, to jednak zgodnie z art. 4777 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, gdy stroną pozwaną jest pracownik. W zasadzie zatem, jeśli wytoczymy sprawę pracownikowi, nie będzie więc możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków lub stron na okoliczności niemające pisemnego potwierdzenia. A to może przesądzić o niepowodzeniu w sądzie.
Obie strony powinny mieć na względzie, że rozwiązanie stosunku pracy na mocy ich porozumienia wymaga zgody każdej z nich. Jeśli więc pracownik w piśmie zawierającym ofertę rozwiązania umowy za porozumieniem oznaczy datę tego rozwiązania, nastąpi ono tylko wtedy, gdy pracodawca złoży do tego czasu oświadczenie o przyjęciu tej oferty. Przepisy nie zabraniają rozwiązania umowy z pracownicą w ciąży, jeśli tylko jego podstawą jest porozumienie stron. W konsekwencji osoba taka nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 k.p., jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy nie było dotknięte wadą.
ZAPAMIĘTAJ
• Rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nie jest ograniczone żadnymi terminami ani zakazami. W ten sposób może odejść z pracy nawet kobieta ciężarna bądź osoba korzystająca z ochrony przedemerytalnej.
• Prawo nie reguluje formy, w jakiej oferta powinna być sporządzona. W konsekwencji dopuszczalne jest złożenie oferty między stronami zarówno w formie pisemnej, jak i ustnej przy zastosowaniu elektronicznego czy tradycyjnego sposobu przekazu.
Prawo nie reguluje ani treści ani formy porozumienia - stąd musimy posłużyć się przepisami dotyczącymi zawarcia umowy. Propozycję porozumienia traktuje się jako ofertę zgodnie z art. 66 § 1 k.c. Porozumienie dochodzi do skutku, gdy jedna ze stron przyjmuje ofertę rozwiązania stosunku pracy. Jeżeli w ofercie brakuje terminu, w ciągu którego powinna nadejść odpowiedź, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać w sytuacji, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. Oferta złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia. Brak odpowiedzi ze strony pracodawcy należy uznać za brak zgody na propozycję pracownika. Nie ma przeszkód, by treść porozumienia w kwestii ustania stosunku pracy była rozszerzana o dodatkowe klauzule. Nie mogą być one jednak mniej korzystne niż przepisy prawa pracy (art. 18 § 2 k.p.). Istota rozwiązania umowy o pracę na podstawie wzajemnego porozumienia stron sprowadza się bowiem do tego, że zgodną wolą stron objęty jest nie tylko sposób rozwiązania umowy, lecz także inne okoliczności wiążące się z ustaniem stosunku pracy, przede wszystkim termin jego ustania. Jak wskazał SN w wyroku z 27 listopada 1975 r. (sygn. akt I PRN 35/75, PiZS z 1977 r. nr 1-2, poz. 67): strony mogą rozwiązać umowę o pracę za wzajemnym porozumieniem w każdym uzgodnionym terminie, nie tylko w terminie krótszym od ustawowego okresu wypowiedzenia.
Oświadczenie musi być jednoznaczne, toteż domaganie się przez pracownika natychmiastowego rozwiązania z nim stosunku pracy nie przekształca się samo przez się w wypowiedzenie tylko z tej przyczyny, że pracodawca nie wyraził zgody na jego natychmiastowe ustanie. Warto w tym miejscu przytoczyć dwa bardzo ważne wyroki Sądu Najwyższego. Po pierwsze w wyroku z 1 sierpnia 1990 r. (sygn. akt I PR 258/90, OSN z 1991 r. nr 8-9, poz. 114) stwierdzono: w przypadku, gdy strony w drodze porozumienia ustaliły datę i sposób rozwiązania umowy o pracę, przesunięcie przez pracodawcę na prośbę pracownika tylko samej daty rozwiązania umowy nie niweczy ustalonego trybu rozwiązania umowy, jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika nic innego. Innymi słowy, porozumienie stron nie jest dane raz na zawsze. W każdej chwili strony mogą zmodyfikować pierwotne ustalenia. Jednakże ustalenie rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron nie wyklucza możliwości rozwiązania tej umowy przed oznaczonym terminem w razie powstania warunków do niezwłocznego jej rozwiązania przez pracodawcę (art. 52 i art. 53 k.p.) lub przez pracownika (art. 55 k.p.).
CO NA TO SĄD?
Wniosek pracownika zatrudnionego na podstawie powołania o odwołanie ze stanowiska nie oznacza oferty rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron.
Wyrok SN z 9 lutego 2000 r., sygn. akt I PKN 524/99, OSNAPiUS z 2001 r. nr 13, poz. 435
Pracownica, której stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 k.p., jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie nie było dotknięte wadą.
Wyrok SN z 10 listopada 1998 r., sygn. akt I PKN 431/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 24, poz. 792
Wyrażenie przez pracodawcę zgody na rozwiązanie umowy w drodze porozumienia stron, w sytuacji, gdy wcześniej złożył jednostronne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, oznacza, że cofnął w sposób dorozumiany wcześniejsze oświadczenie.
Wyrok SN z 29 września 1998 r., sygn. akt I PKN 346/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 20, poz. 652
NASZA RADA
Może się zdarzyć, że konieczne będzie odwołanie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Przepisy nie przewidują jednak w tym zakresie specjalnego trybu. Jak zatem można to zrobić? Otóż uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli jest dopuszczalne tylko w wypadku, gdyby pracownik wykazał, że jest ono dotknięte wadą. Wystarczy, że działał pod wpływem groźby lub błędu. Nie stanowi natomiast takiej podstawy zarzut, że rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron narusza zasady współżycia społecznego6.
 
reklama

Źródło:

INFOR

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Doradztwa Podatkowego Marcin Pietrusiński

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »