| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Wszystko o wypowiadaniu umów o pracę

Wszystko o wypowiadaniu umów o pracę

W czasach kryzysu sprawą newralgiczną dla wielu firm staje się skuteczne i tanie przeprowadzenie zwolnień. Sprawna restrukturyzacja zatrudnienia pozwala bowiem na znaczne oszczędności nie tylko w wymiarze finansowym, ale również czasowym i organizacyjnym. Pracownik zwolniony zgodnie z prawem jest przecież mniej skory do odwoływania się do sądu i oszczędza tym samym pracodawcy licznych kłopotów.

Charakter porozumienia
 
Porozumienie będące podstawą rozwiązania stosunku pracy potwierdza jednocześnie, że zakończenie współpracy nie narusza interesów żadnej ze stron. Jak stwierdził SN w wyroku z 20 czerwca 2001 r. (sygn. akt I PKN 474/00, OSNP z 2003 r. nr 8, poz. 203): nie jest też wykluczone rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron pod warunkiem zawieszającym. W takim wypadku dopiero jego ziszczenie się powoduje rozwiązanie stosunku pracy.
Strony, zawierając porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy, powinny wskazać termin jego ustania. Co więcej, ustalając ten termin, mają prawo określenia go odmiennie, niż wynikać by to mogło z przepisów. Natomiast brak ustalenia terminu powoduje, że stosunek pracy ustaje w dniu zawarcia porozumienia. Porozumienie stron w sprawie rozwiązania umowy może mieć również charakter dorozumiany - może polegać np. na ustnym oświadczeniu pracodawcy i zaprzestaniu świadczenia pracy. Pogląd ten został wyrażony w wyroku SN z 13 października 1999 r. (sygn. akt I PKN 297/99, OSNP z 2001 r. nr 4, poz. 115), w którym stwierdzono że: zgoda pracownika na powołanie go na stanowisko u dotychczasowego pracodawcy stanowi domniemanie wyrażenia woli rozwiązania w drodze porozumienia stron wcześniej nawiązanej umowy o pracę. W tego typu niepewnych sytuacjach warto jednak zawsze pozostawić pewien ślad czynności w dokumencie, bo może się okazać, że pracodawca stanie w sądzie przed niedającymi się wyjaśnić wątpliwościami. Co prawda art. 473 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.; ost. zm. Dz.U. z 2008 r. nr 220, poz. 1431) w sprawach pracowniczych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, to jednak zgodnie z art. 4777 k.p.c. przepisu tego nie stosuje się, gdy stroną pozwaną jest pracownik. W zasadzie zatem, jeśli wytoczymy sprawę pracownikowi, nie będzie więc możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków lub stron na okoliczności niemające pisemnego potwierdzenia. A to może przesądzić o niepowodzeniu w sądzie.
Obie strony powinny mieć na względzie, że rozwiązanie stosunku pracy na mocy ich porozumienia wymaga zgody każdej z nich. Jeśli więc pracownik w piśmie zawierającym ofertę rozwiązania umowy za porozumieniem oznaczy datę tego rozwiązania, nastąpi ono tylko wtedy, gdy pracodawca złoży do tego czasu oświadczenie o przyjęciu tej oferty. Przepisy nie zabraniają rozwiązania umowy z pracownicą w ciąży, jeśli tylko jego podstawą jest porozumienie stron. W konsekwencji osoba taka nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 k.p., jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy nie było dotknięte wadą.
ZAPAMIĘTAJ
• Rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nie jest ograniczone żadnymi terminami ani zakazami. W ten sposób może odejść z pracy nawet kobieta ciężarna bądź osoba korzystająca z ochrony przedemerytalnej.
• Prawo nie reguluje formy, w jakiej oferta powinna być sporządzona. W konsekwencji dopuszczalne jest złożenie oferty między stronami zarówno w formie pisemnej, jak i ustnej przy zastosowaniu elektronicznego czy tradycyjnego sposobu przekazu.
Prawo nie reguluje ani treści ani formy porozumienia - stąd musimy posłużyć się przepisami dotyczącymi zawarcia umowy. Propozycję porozumienia traktuje się jako ofertę zgodnie z art. 66 § 1 k.c. Porozumienie dochodzi do skutku, gdy jedna ze stron przyjmuje ofertę rozwiązania stosunku pracy. Jeżeli w ofercie brakuje terminu, w ciągu którego powinna nadejść odpowiedź, oferta złożona w obecności drugiej strony albo za pomocą środka bezpośredniego porozumiewania się na odległość przestaje wiązać w sytuacji, gdy nie zostanie przyjęta niezwłocznie. Oferta złożona w inny sposób przestaje wiązać z upływem czasu, w którym składający mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia. Brak odpowiedzi ze strony pracodawcy należy uznać za brak zgody na propozycję pracownika. Nie ma przeszkód, by treść porozumienia w kwestii ustania stosunku pracy była rozszerzana o dodatkowe klauzule. Nie mogą być one jednak mniej korzystne niż przepisy prawa pracy (art. 18 § 2 k.p.). Istota rozwiązania umowy o pracę na podstawie wzajemnego porozumienia stron sprowadza się bowiem do tego, że zgodną wolą stron objęty jest nie tylko sposób rozwiązania umowy, lecz także inne okoliczności wiążące się z ustaniem stosunku pracy, przede wszystkim termin jego ustania. Jak wskazał SN w wyroku z 27 listopada 1975 r. (sygn. akt I PRN 35/75, PiZS z 1977 r. nr 1-2, poz. 67): strony mogą rozwiązać umowę o pracę za wzajemnym porozumieniem w każdym uzgodnionym terminie, nie tylko w terminie krótszym od ustawowego okresu wypowiedzenia.
Oświadczenie musi być jednoznaczne, toteż domaganie się przez pracownika natychmiastowego rozwiązania z nim stosunku pracy nie przekształca się samo przez się w wypowiedzenie tylko z tej przyczyny, że pracodawca nie wyraził zgody na jego natychmiastowe ustanie. Warto w tym miejscu przytoczyć dwa bardzo ważne wyroki Sądu Najwyższego. Po pierwsze w wyroku z 1 sierpnia 1990 r. (sygn. akt I PR 258/90, OSN z 1991 r. nr 8-9, poz. 114) stwierdzono: w przypadku, gdy strony w drodze porozumienia ustaliły datę i sposób rozwiązania umowy o pracę, przesunięcie przez pracodawcę na prośbę pracownika tylko samej daty rozwiązania umowy nie niweczy ustalonego trybu rozwiązania umowy, jeżeli z okoliczności sprawy nie wynika nic innego. Innymi słowy, porozumienie stron nie jest dane raz na zawsze. W każdej chwili strony mogą zmodyfikować pierwotne ustalenia. Jednakże ustalenie rozwiązania umowy na mocy porozumienia stron nie wyklucza możliwości rozwiązania tej umowy przed oznaczonym terminem w razie powstania warunków do niezwłocznego jej rozwiązania przez pracodawcę (art. 52 i art. 53 k.p.) lub przez pracownika (art. 55 k.p.).
CO NA TO SĄD?
Wniosek pracownika zatrudnionego na podstawie powołania o odwołanie ze stanowiska nie oznacza oferty rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron.
Wyrok SN z 9 lutego 2000 r., sygn. akt I PKN 524/99, OSNAPiUS z 2001 r. nr 13, poz. 435
Pracownica, której stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 k.p., jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie nie było dotknięte wadą.
Wyrok SN z 10 listopada 1998 r., sygn. akt I PKN 431/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 24, poz. 792
Wyrażenie przez pracodawcę zgody na rozwiązanie umowy w drodze porozumienia stron, w sytuacji, gdy wcześniej złożył jednostronne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, oznacza, że cofnął w sposób dorozumiany wcześniejsze oświadczenie.
Wyrok SN z 29 września 1998 r., sygn. akt I PKN 346/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 20, poz. 652
NASZA RADA
Może się zdarzyć, że konieczne będzie odwołanie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Przepisy nie przewidują jednak w tym zakresie specjalnego trybu. Jak zatem można to zrobić? Otóż uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli jest dopuszczalne tylko w wypadku, gdyby pracownik wykazał, że jest ono dotknięte wadą. Wystarczy, że działał pod wpływem groźby lub błędu. Nie stanowi natomiast takiej podstawy zarzut, że rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron narusza zasady współżycia społecznego6.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Halina Kochalska

Analityk Gold Finance

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »