| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jakie ma prawa i za co odpowiada małżonek przedsiębiorcy

Jakie ma prawa i za co odpowiada małżonek przedsiębiorcy

Małżonek przedsiębiorcy lub wspólnika spółki handlowej, nawet jeśli sam nie jest zaangażowany w prowadzenie interesów, to z jednej strony czerpie korzyści z dochodowej firmy, ale z drugiej odpowiada majątkiem wspólnym za długi. Są też czynności, na które nawet przedsiębiorca musi uzyskać zgodę męża lub żony.

Zgoda małżonka
 
W wypadku wspólności majątkowej łączącej małżonków, i to bez względu na to, czy wynika ona z ustawy, czy z umowy, przedmiotami służącymi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej mąż i żona zarządzają samodzielnie (art. 36 par. 3 k.r.o.). I choć - co do zasady - małżonek może sprzeciwić się czynności zamierzonej przez połowicę, to nie dotyczy to m.in. czynności podejmowanych w toku działalności zarobkowej, a więc także gospodarczej (art. 361 par. 1 k.r.o.). Nie może więc np. żona jednoosobowego przedsiębiorcy skutecznie nie zgodzić się na podpisanie przez niego dużego kontraktu handlowego. Trzeba przy tym pamiętać, że jeśli chodzi o zgodę na dokonanie czynności związanej z posługiwaniem się majątkiem wspólnym, to nie ma znaczenia, czy w grę wchodzi zarząd zwykły, czy zostałby przekroczony jego zakres. Podobnie potrzeba zgody drugiego małżonka nie wiąże się z podziałem na czynności obrotu konsumenckiego i profesjonalnego. Kodeks rodzinny i opiekuńczy zawiera natomiast zamknięty katalog czynności, do których dokonania potrzebna jest taka akceptacja (art. 37 par. 1 k.r.o.). Dlatego wszystko, co prowadzi do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa należącego do majątku wspólnego, wymaga zgody żony lub męża - osoby prowadzącej działalność gospodarczą (art. 37 par. 1 pkt 4 k.r.o.).
Zgoda na wiele czynności prowadzących do jednego celu może być wyrażona jednorazowo (np. gdy chodzi o sprzedaż przedsiębiorstwa, to małżonek nie musi prosić o pozwolenie najpierw na złożenie oferty, potem na zawarcie umowy przedwstępnej, wreszcie przenoszącej własność). Podobnie jak np. w jednym akcie notarialnym można wyrazić zgodę na kilka różnych czynności - powiedzmy - na sprzedaż gospodarstwa rolnego, które jest własnością małżonków i całego przedsiębiorstwa prowadzonego przez męża. Niemniej ogólne wyrażenie zgody na działania określonego rodzaju (np. na obciążanie nieruchomości) nie może być uznane za wystarczające do dokonania konkretnej czynności (np. obciążenia hipoteką gruntu małżonków, na którym stoją firmowe magazyny męża).
Jeżeli chodzi o stronę techniczną tych zgód, to nie muszą one obejmować szczegółów zamierzonej czynności ani nie ma obowiązku kierowania ich do kontrahenta małżonka. Wystarczy, że akceptacja dotrze do małżonka dokonującego czynności, choć w praktyce taka sytuacja może rodzić trudności dowodowe dla osoby, z którą przedsiębiorca się umawia.
Zgoda powinna być wyrażona w formie wymaganej dla czynności, której dotyczy (art. 63 par. 2 k.c.). Skutek tego jest taki, że jeśli zostanie wyrażona bez zachowania formy zastrzeżonej w ustawie dla czynności, z którą się wiąże, to może być albo nieskuteczna, albo nawet nieważna (art. 63 par. 2 k.c.). Skoro więc zbycie przedsiębiorstwa wymaga co najmniej notarialnego poświadczenia podpisów pod pisemną umową (art. 751 par. 1 k.c.), to trzeba założyć, że zgoda na taką czynność w innej formie byłaby nieważna (art. 73 par. 2). Akceptacja poczynań małżonka może być wyrażona przed dokonaniem czynności lub równocześnie z nią. Kiedy zaś przedsiębiorca i jego kontrahent uzyskują ją post factum, to jest to potwierdzenie (ma moc wsteczną od daty czynności - art. 63 par. 1 k.c.). Jest to jednak dopuszczalne tylko w stosunku do umów. Nie dotyczy jednostronnych czynności prawnych.
Trzeba przy tym pamiętać, że wyrażenie zgody na dokonanie czynności nie sprawia, że małżonek przedsiębiorcy staje się jej stroną. W tej relacji pozostaje osobą trzecią. Podobnie jak wtedy, kiedy dłużnikiem jest tylko jeden małżonek, a wierzyciel może zaspokoić się z całego majątku wspólnego męża i żony, to drugie nie staje się współdłużnikiem, a tylko odpowiada za cudzy dług.
Nie zmienia jednak faktu, że jeśli przedsiębiorca zaciągnął zobowiązanie za zgodą małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego (art. 41 par. 1 k.r.o.).
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Kancelaria Kornat

Kancelaria prawna

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »