| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jaka jest odpowiedzialność majątkowa spółki za przestępstwa pracowników

Jaka jest odpowiedzialność majątkowa spółki za przestępstwa pracowników

Jeżeli podmiot gospodarczy uzyskał korzyść majątkową z przestępstwa popełnionego np. przez swojego pracownika lub prezesa, to sąd może zobowiązać go do zwrotu tej korzyści Skarbowi Państwa. W takiej sytuacji przedstawiciel podmiotu gospodarczego może brać udział w toczącym się postępowaniu i np. zadawać pytania przesłuchiwanym osobom oraz składać własne wnioski dowodowe. Przysługuje mu także prawo do zaskarżenia niekorzystnego dla siebie wyroku.

Sprawniejsza egzekucja
 
Potrzeba wprowadzenia przepisów karnych umożliwiających dochodzenie korzyści majątkowych od przedsiębiorstw, które uzyskały je na skutek działalności przestępczej, wynikała z tego, że w dynamicznie rozwijających się krajach rośnie znaczenie podmiotów gospodarczych, a wraz z nimi wzrasta przestępczość przedsiębiorstw. Obejmuje ona nie tylko sytuacje, w których podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest osłoną dla uprawiania także działalności przestępczej, jak np. firmy oszukańcze, firmy maskujące, ale także sytuacje naruszania opatrzonych sankcją karną reguł obowiązujących w działalności gospodarczej, jak np. nieuczciwa konkurencja, pranie brudnych pieniędzy, oszustwa kapitałowe, subwencyjne, kredytowe, ubezpieczeniowe czy czyny godzące w interesy konsumentów, wierzycieli czy środowisko naturalne. Przesłanką wprowadzenia tej instytucji była przede wszystkim chęć podniesienia skuteczności odzyskiwania należnych korzyści przez Skarb Państwa. Orzekanie uzyskanych z przestępstwa korzyści było bowiem mało skuteczne, gdyż osoby fizyczne (sprawcy przestępstw) nie są najczęściej wypłacalne. Przestępstwa związane z działalnością gospodarczą zazwyczaj przynoszą duże korzyści majątkowe. Żądanie ich zwrotu od podmiotów gospodarczych przynosi niepomiernie większe skutki, gdyż najczęściej dysponują one dużymi środkami finansowymi i dużo łatwiej jest prowadzić w stosunku do nich postępowanie egzekucyjne.
 
Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych
 
Poza odpowiedzialnością przewidzianą w art. 52 kodeksu karnego wszystkie podmioty gospodarcze mogą ponosić także na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. Na jej podstawie odpowiedzialności karnej mogą podlegać spółki prawa handlowego, jak np. spółka jawna, akcyjna czy z ograniczoną odpowiedzialnością, fundacje, stowarzyszenia, ale także spółki z udziałem Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Do odpowiedzialności karnej nie może zostać jednak pociągnięty sam Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki.
Zgodnie z ustawą każdy podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności za czyn zabroniony popełniony przez osobę fizyczną działającą w jego imieniu lub interesie w ramach uprawnienia lub obowiązku do jego reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub wykonywania kontroli wewnętrznej. Podmiot zbiorowy ponosi również odpowiedzialność za przestępstwo popełnione przez osobę fizyczną dopuszczoną do działania w wyniku przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków oraz popełnione przez osobę działającą w imieniu lub w interesie tego podmiotu i za zgodą lub wiedzą osoby działającej w interesie lub w imieniu podmiotu zbiorowego. Do popełnienia czynu zabronionego musi jednak dojść w następstwie co najmniej braku należytej staranności w wyborze osoby fizycznej lub nadzoru nad tą osobą ze strony organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego. Działanie osoby, która dopuściła się czynu zabronionego, musi przynieść lub mogłoby przynieść podmiotowi zbiorowemu jakąkolwiek korzyść. Może być to korzyść majątkowa, czyli np. pieniądze, ale także i korzyść niemajątkowa, jak np. niewpisanie podmiotu zbiorowego do rejestru dłużników, jeżeli powinien być on tam wpisany. Jest to warunek konieczny, bez którego pociągnięcie podmiotu zbiorowego do odpowiedzialności nie jest możliwe.
Postępowanie w zakresie odpowiedzialności podmiotu zbiorowego może się toczyć dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania przeciwko sprawcy przestępstwa. Złożenie wniosku o ściganie wcześniej jest niedopuszczalne. Za równorzędne z prawomocnym wyrokiem skazującym uznaje się także wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wobec osoby fizycznej, orzeczenie o udzieleniu tej osobie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności lub orzeczenie sądu o umorzeniu postępowania z powodu okoliczności wyłączającej ukaranie sprawcy.
SANKCJE KARNE DLA PODMIOTÓW ZBIOROWYCH
Na podmiot zbiorowy na podstawie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych mogą być nałożone następujące sankcje karne:
• kara pieniężna od 1 tys. zł. do 20 mln zł., jednak nie więcej niż 10 proc. przychodu osiągniętego w roku obrotowym, w którym popełniono czyn zabroniony
• zakaz promocji lub reklamy
• zakaz korzystania z dotacji, subwencji lub innych form wsparcia finansowego środkami publicznymi
• zakaz korzystania z pomocy organizacji międzynarodowych
• zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne
• zakaz prowadzenia określonej działalności podstawowej lub ubocznej
• podanie wyroku do publicznej wiadomości

ARKADIUSZ JARASZEK

Autor jest aplikantem prokuratorskim w Warszawie

 


Gazeta Prawna Nr 181/2008 [Dodatek: Tygodnik Prawa Gospodarczego]
z dnia 2008-09-16

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Realizuje rządową politykę ochrony konsumentów

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »