| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jaka jest odpowiedzialność majątkowa spółki za przestępstwa pracowników

Jaka jest odpowiedzialność majątkowa spółki za przestępstwa pracowników

Jeżeli podmiot gospodarczy uzyskał korzyść majątkową z przestępstwa popełnionego np. przez swojego pracownika lub prezesa, to sąd może zobowiązać go do zwrotu tej korzyści Skarbowi Państwa. W takiej sytuacji przedstawiciel podmiotu gospodarczego może brać udział w toczącym się postępowaniu i np. zadawać pytania przesłuchiwanym osobom oraz składać własne wnioski dowodowe. Przysługuje mu także prawo do zaskarżenia niekorzystnego dla siebie wyroku.

Przesłanki odpowiedzialności
 
Aby podmiot gospodarczy mógł zostać zobowiązany do zwrotu uzyskanej z działalności przestępczej korzyści, konieczne jest spełnienie kilku warunków. Podstawowym warunkiem takiej odpowiedzialności jest skazanie osoby fizycznej za przestępstwo, które przyniosło korzyść majątkową podmiotowi gospodarczemu. Jednocześnie nie jest konieczne, aby osoba fizyczna działała za wiedzą czy przyzwoleniem podmiotu gospodarczego. Może on bowiem nie zdawać sobie sprawy, że np. prezes, zwykły pracownik, wspólnik, pełnomocnik czy zarządca popełnia przestępstwa, dzięki którym firma uzyskuje dodatkowe dochody. Wystarczy jedynie wykazanie, że na skutek działalności osoby fizycznej firma takie korzyści uzyskała oraz że osoba ta działała w imieniu lub interesie przedsiębiorstwa. Jeżeli takiego powiązania pomiędzy sprawcą a podmiotem gospodarczym nie będzie - nie można żądać zwrotu korzyści majątkowych uzyskanych z działalności przestępczej. Jeśli jednak przestępstwo zostało popełnione przez pracownika spółki, członka jej zarządu lub rady nadzorczej albo inną osobę w jakikolwiek sposób powiązaną ze spółką, to wykazanie takiego powiązania nie powinno sprawiać większych trudności.
Osoba fizyczna, która popełniła przestępstwo, musi zostać za nie prawomocnie skazana. Oznacza to, że od wyroku nie może już przysługiwać żaden zwyczajny środek odwoławczy, jak np. apelacja. Za prawomocne skazanie osoby fizycznej nie przyjmuje się jednak uniewinnienia, umorzenia postępowania czy warunkowego umorzenia postępowania. Jeżeli w procesie zapadnie którekolwiek z tych rozstrzygnięć, to żądanie od podmiotu gospodarczego zwrotu korzyści majątkowych uzyskanych na skutek działalności przestępczych nie będzie możliwe.
Zwrot korzyści majątkowej może nastąpić jedynie w stosunku do Skarbu Państwa. Nie jest zatem dopuszczalne orzeczenie na tej podstawie zwrotu korzyści na rzecz podmiotu prywatnego lub np. osoby fizycznej. Artykuł 52 kodeksu karnego wyraźnie bowiem służy jedynie odzyskiwaniu majątku należnego Skarbowi Państwa.
Bardzo ważnym warunkiem, bez którego nie może być mowy o zobowiązaniu podmiotu gospodarczego do zwrotu korzyści majątkowej, jest wniosek w tym przedmiocie złożony przez prokuratora. Wniosek ten powinien być złożony wraz z wniesieniem do sądu aktu oskarżenia. Nie jest on jednak jego częścią, gdyż powinien stanowić odrębne pismo wraz z uzasadnieniem. Wniosek powinien być złożony do sądu wraz z odpisem dla zainteresowanego podmiotu tak, aby mógł on się do niego ustosunkować. Jeżeli prokurator w danej sprawie widział podstawy do warunkowego umorzenia postępowania i złożył taki wniosek do sądu, a sąd go nie uwzględnił, to wniosek o zobowiązanie podmiotu gospodarczego do zwrotu korzyści majątkowej może być złożony w ramach uzupełnienia wniosku o warunkowe umorzenie postępowania. Jeżeli w danej sprawie oskarżycielem publicznym będzie inny podmiot niż prokurator, czyli np. Policja, to powinien on przedłożyć akta sprawy wraz z aktem oskarżenia prokuratorowi i wystąpić o sporządzenie przez prokuratora wniosku o zobowiązanie podmiotu gospodarczego do zwrotu uzyskanej korzyści majątkowej.
Jeżeli w danej sprawie zajdą wszystkie wymagane przez art. 52 kodeksu karnego okoliczności (przestępstwo przynoszące podmiotowi gospodarczemu korzyść majątkową, prawomocne skazanie osoby fizycznej, wniosek prokuratora oraz zwrot korzyści na rzecz Skarbu Państwa), to sąd ma obowiązek orzeczenia obowiązku zwrotu korzyści majątkowej. Sąd nie ma możliwości odstąpienia od orzeczenia tego obowiązku. W swoim wyroku sąd może zobowiązać spółkę do zwrotu całej uzyskanej z przestępstwa korzyści majątkowej lub tylko jej części. W praktyce jednak ta druga sytuacja ma jedynie wyjątkowy charakter i występuje wyłącznie wówczas, gdy trudne jest dokładne określenie wysokości korzyści, jaką spółka uzyskała. Wydający wyrok sąd zawsze musi jednak podać dokładną wartość korzyści, jaka powinna być zwrócona. Kwota ta nie może być wyższa od tej, jaka została wykazana w trakcie procesu. Jeżeli sąd ma przypuszczenie, że korzyść ta była wyższa, jednak nie jest w stanie podać jej dokładnej wartości, to może zasądzić zwrot jedynie takiej wartości, jaka ma swoje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalając wysokość uzyskanej korzyści majątkowej, sąd powinien się kierować zasadą in dubio pro reo, czyli wszelkie wątpliwości powinien rozstrzygać na korzyść podmiotu zobowiązanego do jej zwrotu.
PODSTAWY ŻĄDANIA ZWROTU KORZYŚCI
Przesłanki dopuszczalności żądania od podmiotu gospodarczego zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej z działalności przestępczej są następujące:
• prawomocne skazanie przestępcy za przestępstwo przynoszące korzyść majątkową
• uzyskanie przez podmiot gospodarczy korzyści z popełnionego przestępstwa
• działanie sprawcy przestępstwa w imieniu lub w interesie podmiotu gospodarczego
• obowiązek zwrotu korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa Skarbowi Państwa
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Bogacz Bartoszewicz Kancelaria Radców Prawnych

Obsługa prawna klientów indywidualnych i przedsiębiorców

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »