| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak poza państwowym sądem rozstrzygnąć spór z kontrahentem

Jak poza państwowym sądem rozstrzygnąć spór z kontrahentem

Arbitraż, czyli postępowanie przed sądem polubownym, to prywatna metoda rozpatrywania sporów. Może być wybrana przez strony zarówno w stosunkach krajowych, jak i międzynarodowych, zamiast procesu przed sądem państwowym. Opiera się na umowie, z której wynika zobowiązanie się stron do współdziałania z sądem arbitrażowym i do dobrowolnego wykonania jego wyroku.

Orzeczenie
 
Orzeczenie sądu polubownego następuje w formie wyroku doręczanego stronom. Mogą one jednak zawrzeć przed tym sądem ugodę. Wówczas postępowanie jest umarzane. Na wniosek stron sąd arbitrażowy nada takiej ugodzie formę wyroku. Ponieważ odwołanie od wyroków byłoby zaprzeczeniem zapisów na tego rodzaju sąd (chyba że strony w zapisie uznały możliwość odwołania do sądu arbitrażowego wyższej instancji), dlatego możliwe jest zaskarżenie ich tylko w określonych przypadkach (art. 1206 k.p.c.). Wyrok sądu polubownego skarży się, gdy:
• brak było zapisu na sąd polubowny, zapis jest nieważny, bezskuteczny albo utracił moc według prawa dla niego właściwego,
• strona nie była należycie zawiadomiona o wyznaczeniu arbitra, o postępowaniu przed sądem polubownym lub w inny sposób była pozbawiona możliwości obrony swych praw,
• wyrok dotyczy sporu nieobjętego zapisem na sąd polubowny lub wykracza poza zakres zapisu. Jednak gdy rozstrzygnięcie w sprawach objętych zapisem na sąd polubowny daje się oddzielić od rozstrzygnięcia w sprawach nieobjętych tym zapisem lub wykraczających poza jego zakres, wyrok może być uchylony tylko w zakresie spraw nieobjętych zapisem albo wykraczających poza jego zakres. Przekroczenie ram umowy arbitrażowej nie może stanowić podstawy uchylenia wyroku, o ile strona, która brała udział w postępowaniu, nie zgłaszała zarzutów co do rozpoznania roszczeń wykraczających poza zapis,
• nie zachowano wymagań co do składu sądu polubownego lub podstawowych zasad postępowania przed tym sądem, wynikających z ustawy lub określonych przez strony,
• wyrok uzyskano za pomocą przestępstwa albo podstawą wydania wyroku był dokument podrobiony lub przerobiony,
• w tej samej sprawie, między tymi samymi stronami, zapadł prawomocny wyrok sądu powszechnego,
• według ustawy spór nie może być rozstrzygnięty przez sąd polubowny,
• wyrok arbitrażu jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP.
Nie ma więc w postępowaniu przed sądem polubownym w zasadzie miejsca na zarzuty lub sprzeciw od wyroku.
Skargę o uchylenie wyroku arbitrażowego, należącą do nadzwyczajnych środków odwoławczych wnosi się (w formie pozwu) do sądu powszechnego, który byłby właściwy, gdyby strony nie wybrały arbitrażu. Skargę trzeba wnieść w terminie trzech miesięcy od doręczenia go. Jeśli strona wniosła o uzupełnienie, sprostowanie bądź wykładnię wyroku - w ciągu trzech miesięcy od doręczenia przez sąd polubowny orzeczenia rozstrzygającego o tym wniosku. W przypadku uzyskania wyroku wskutek popełnienia przestępstwa i w razie, gdy rzecz została już osądzona przez sąd powszechny, termin liczy się od daty, w której strona dowiedziała się o podstawie skargi. Jest też ostateczna data graniczna. Strona nie może żądać uchylenia wyroku sądu polubownego po upływie pięciu lat od doręczenia jej wyroku sądu polubownego.
Wyrok lub ugoda zawarta przed sądem arbitrażowym mają moc prawną na równi z wyrokiem sądu powszechnego lub ugodą zawartą przed takim sądem dopiero po uznaniu przez sąd powszechny albo po stwierdzeniu przez taki sąd ich wykonalności. O uznaniu albo stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody sąd powszechny orzeka na wniosek strony. Sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nadających się do wykonania w drodze egzekucji, nadając im klauzulę wykonalności.
Jeśli mimo istnienia zapisu na sąd polubowny jedna strona wystąpi z powództwem do sądu powszechnego, to ten, na złożony zarzut lub sprzeciw drugiej strony, odrzuci pozew. Zapis w umowie łączącej strony o podaniu sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego jest skuteczny także wówczas, gdy umowa ta między stronami wygasła, chyba że strony ograniczyły kompetencje sądu arbitrażowego do okresu obowiązywania umowy.

DOBROMIŁA NIEDZIELSKA-JAKUBCZYK

Gazeta Prawna Nr 176/2008 [ Dodatek: Tygodnik Prawa Gospodarczego] z dnia 2008-09-09
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Horyzonty®-Szkolenia dla Biznesu

Szkolenia dla Biznesu

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »