| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zastosowanie umowy leasingu w obrocie handlowym

Zastosowanie umowy leasingu w obrocie handlowym

Umowa leasingu przysparza przedsiębiorcom wiele problemów, o czym świadczy duża liczba spraw, które trafiają na wokandę sądową. Problemy wynikają z ogólnych warunków umów, które stawiają leasingobiorcę w niekorzystnej sytuacji, pozwalając np. na proste rozwiązanie umowy i sprzedaż przedmiotu leasingu. W przewodniku wskazujemy elementy kontraktu, chroniące przedsiębiorcę oraz możliwe pułapki związane z zawarciem i wykonywaniem tej umowy.

Odstąpienie i rozwiązanie umowy
 
Przechodząc do odstąpienia od umowy, należy wskazać, że art. 7098 par. 2 k.c. wyłącza z katalogu uprawnień przechodzących na korzystającego uprawnienie do odstąpienia od umowy. Takie rozwiązanie ma głębokie uzasadnienie praktyczne - nie jest bowiem zasadne, by korzystający mógł unicestwić stosunek prawny łączący finansującego ze zbywcą. Musi on jednak mieć możliwość reakcji na wypadek nieprawidłowości i to reakcji adekwatnej do ich stopnia. Stąd w art. 7098 par. 4 k.c. wskazano, że korzystający może żądać odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy, jeżeli uprawnienie finansującego do odstąpienia wynika z przepisów prawa lub umowy ze zbywcą. Bez zgłoszenia żądania przez korzystającego finansujący nie może odstąpić od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy. W razie odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą z powodu wad rzeczy umowa leasingu wygasa. Finansujący może żądać od korzystającego natychmiastowego zapłacenia wszystkich przewidzianych w umowie a niezapłaconych rat, pomniejszonych o korzyści, jakie finansujący uzyskał wskutek ich zapłaty przed umówionym terminem i wygaśnięcia umowy leasingu oraz umowy ze zbywcą. Do skutków odstąpienia od umowy stosujemy w drodze analogii art. 395 par. 2 k.c., zgodnie z którym w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. Powstaje pytanie, jak ocenić sytuację, w której dojdzie do spełnienia przesłanek odstąpienia z art. 7098 par. 4 k.c., jednak finansujący nie ma zamiaru poddać się żądaniu korzystającego? W takiej sytuacji należy przyjąć, że korzystający może wystąpić do sądu z żądaniem wydania wyroku zastępującego oświadczenie woli finansującego o odstąpieniu od umowy (art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c.). Prawomocny wyrok sądu zastąpi w tym momencie oświadczenie woli o odstąpieniu i umowa będzie traktowana tak jakby nigdy nie była zawarta. Skomplikowanie wskazanych przepisów i dość kręta pod kątem prawnym droga do uzyskania pożądanych skutków sprawia, że korzystający powinien w ewentualnym procesie skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego.
Analizując kolejny przepis (art. 7098 par. 5 k.c.) dochodzimy jednak do zaskakujących rezultatów. Otóż okazuje się, że odstąpienie od umowy i wygaśnięcie umowy leasingu powoduje powstanie po stronie finansującego uprawnienia do żądania natychmiastowej zapłaty wszystkich przewidzianych w umowie niezapłaconych rat opłaty leasingowej. Jest ona oczywiście zmniejszona w opisany sposób, co jednak nie zmienia faktu, że stroną uprzywilejowaną jest w tym przedmiocie finansujący. Pomimo podnoszonych krytycznych głosów przeciwko wskazanej regulacji należy o tym pamiętać. Nawet uprawnienie do odstąpienia od umowy pomimo impulsu płynącego od korzystającego, stawia go w niekorzystnej sytuacji w kontekście rozliczenia umowy. Ratunek jest zatem jeden - przed odebraniem np. samochodu w firmie leasingowej należy jak najdokładniej sprawdzić, czy nie jest on wadliwy. Zaniedbania w tym zakresie mogą się bowiem srodze zemścić. Zamykając temat odstąpienia, warto wskazać na wyrok SN z 12 kwietnia 2006 r. (sygn. akt III CSK 20/06, OSNC z 2007 r. nr 2, poz. 27), w którym stwierdzono: w razie odstąpienia przez finansującego od umowy ze zbywcą przedmiotu leasingu z powodu wad rzeczy i wygaśnięcia umowy leasingu, przysługująca finansującemu wierzytelność o zwrot ceny pomniejsza dług korzystającego z tytułu niezapłaconych rat (art. 7098 par. 5 k.c.).
Warto wskazać, że zgodnie z art. 70917 k.c. do odpowiedzialności finansującego za wady rzeczy powstałe na skutek okoliczności, za które finansujący ponosi odpowiedzialność, uprawnień i obowiązków stron w razie dochodzenia przez osobę trzecią przeciwko korzystającemu roszczeń dotyczących rzeczy, odpowiedzialności korzystającego i osoby trzeciej wobec finansującego w razie oddania rzeczy tej osobie przez korzystającego do używania, zabezpieczenia rat leasingu i świadczeń dodatkowych korzystającego, zwrotu rzeczy przez korzystającego po zakończeniu leasingu oraz do ulepszenia rzeczy przez korzystającego stosuje się odpowiednio przepisy o najmie, a do zapłaty przez korzystającego rat przed terminem płatności stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży na raty.
PRZYKŁAD
OBOWIĄZKI WSPÓLNIKÓW
1 kwietnia 2008 r. wspólnicy spółki cywilnej podpisali umowę leasingu 4 samochodów. Do ich obowiązków należy zatem dbanie o flotę i to zarówno od strony technicznej - dokonywanie niezbędnych napraw, konserwacji i obsługi, ja też od strony formalnej - np. zapłaty składki na ubezpieczenie.
WAŻNE
Korzystający powinien używać rzeczy i pobierać jej pożytki w sposób określony w umowie leasingu, a gdy umowa tego nie określa - w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy
Niezależnie od powyższych problemów istotne zagadnienia praktyczne pojawiają się również w sytuacjach dotyczących zakończenia obowiązywania umów leasingu. Szczególne kontrowersje pojawiają się w razie zajścia takich wydarzeń, które uprawniają finansującego do natychmiastowego rozwiązania umowy leasingu. Z reguły są to wydarzenia, za które pełną winę ponosi korzystający. Większość postanowień umownych przewiduje w takim przypadku obowiązek zwrotu przedmiotu leasingu wraz z zapłatą odszkodowania w wysokości tzw. wartości rozliczeniowej powiększonej o odsetki od nieterminowej zapłaty oraz kosztów poniesionych przez finansującego w związku z wypowiedzeniem. Zapłata wspomnianych kwot ma na celu pokrycie szkody powstałej w majątku finansującego w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy. W tej sytuacji pojawia się problem, czy odszkodowanie uzyskane przez finansującego jest jego przychodem z działalności gospodarczej czy też z innego źródła. Jest to o tyle istotne, że w tym pierwszym przypadku momentem uzyskania przychodu jest dzień, w którym stał się on należny, podczas gdy w drugim z przypadków jest to dzień zapłaty. W tym względzie organy podatkowe uznają, iż odszkodowanie nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej finansującego, gdyż celem instytucji odszkodowania jest zabezpieczenie interesów w przypadku nienależytego wykonywania umowy przez drugą ze stron. Otrzymywanie odszkodowań nie jest celem działalności gospodarczej i dlatego też wszelkie odszkodowania otrzymywane przez finansujących powinny być rozpoznawane jako przychód rozpoznawany z chwilą faktycznego otrzymania świadczenia.
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Sofath

Prekursor i lider na europejskim rynku pomp ciepła.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »