| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zastosowanie umowy leasingu w obrocie handlowym

Zastosowanie umowy leasingu w obrocie handlowym

Umowa leasingu przysparza przedsiębiorcom wiele problemów, o czym świadczy duża liczba spraw, które trafiają na wokandę sądową. Problemy wynikają z ogólnych warunków umów, które stawiają leasingobiorcę w niekorzystnej sytuacji, pozwalając np. na proste rozwiązanie umowy i sprzedaż przedmiotu leasingu. W przewodniku wskazujemy elementy kontraktu, chroniące przedsiębiorcę oraz możliwe pułapki związane z zawarciem i wykonywaniem tej umowy.

Pułapki finansowe w umowie
 
Umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Nie ma zatem żadnego skutku ustna umowa, co i tak nie ma przesadnego znaczenia, ponieważ firma leasingowa i tak przekazuje przedsiębiorcy ogólne warunki umowy (OWU) i zawiera ją w formie pisemnej. Integralnym elementem umowy są przy tym jej ogólne warunki, które szczegółowo regulują stosunki między stronami umowy. Zgodnie z art. 384 par. 1 k.c. wiążą one stronę, jeśli zostały jej doręczone przed zawarciem umowy. W razie gdy posługiwanie się wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo przyjęte, wiąże on także wtedy, gdy druga strona mogła się z łatwością dowiedzieć o jego treści. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.
Umowa między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie obejmuje tych postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne (art. 3854 par. 1 k.c.). Częstym błędem korzystającego jest ignorowanie postanowień OWU, które często liczą po kilkaset przepisów. Tymczasem są to po prostu przepisy kontraktowe, które na wypadek sporu w sądzie będą traktowane na równi z treścią umowy podstawowej. Na co zatem należy zwrócić uwagę? Przede wszystkim trzeba przeczytać przepisy o opłatach. Wszystko zależy oczywiście od rodzaju umowy, leasingu i indywidualnych ustaleń, ale można wskazać, że zazwyczaj opłaty są skonstruowane wedle reguły: wstępna opłata leasingowa (około 5 proc. - 15 proc. wartości przedmiotu leasingu), opłata miesięczna, wartość końcowa i opłata manipulacyjna (około 0,5 proc. - 2,5 proc. wartości przedmiotu leasingu). Opłaty leasingowe, opłata manipulacyjna oraz wartość końcowa, wyrażone w procentach, odnoszą się do ceny zakupu netto przedmiotu leasingu, powiększonej o ewentualne koszty zakupu i dostawy. Do poszczególnych opłat jest doliczany podatek VAT. Powinny one być uregulowane w umowie i nie należy godzić się na zapisy pozwalające finansującemu na ich arbitralną zmianę. Przy korzystnym leasingu suma opłat nie powinna przekraczać 115-130 proc. wartości przedmiotu leasingu.
W umowie mogą być zastrzeżone wszelkie klauzule dopuszczalne na podstawie kodeksowej zasady swobody umów (art. 3531 k.c.). W szczególności jest możliwe zastrzeżenie kar umownych - ale co istotne, błędna i niedopuszczalna jest częsta praktyka niektórych firm leasingowych polegająca na zastrzeganiu kar na niekorzyść korzystającego. Zgodnie z art. 483 k.c. kara umowna może być bowiem zastrzeżona tylko przy świadczeniach niepieniężnych, a zatem firma leasingowa mogłaby zastrzec karę umowną jedynie na swą niekorzyść, co oczywiście nie będzie miało częstego miejsca w praktyce. Należy jednak gruntownie przeanalizować umowę i nie wyrażać zgody na zastrzeżenie kary umownej na wypadek opóźnienia w zapłacie raty (wystarczającą sankcją są w tym wypadku ustawowe odsetki). Jak wskazał SN w wyroku z 18 sierpnia 2005 r. (sygn. akt V CK 90/05, M.Prawn. z 2005 r. nr 18, poz. 874), bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa jest art. 483 k.c. Kary umowne mogą być wyłącznie sankcją za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań niepieniężnych, dlatego za niedopuszczalne należy uznać zastrzeżenie kary umownej w przypadku zobowiązania leasingobiorcy, ponieważ jego obowiązek wobec kontrahenta polega na obowiązku zapłaty rat leasingowych. W sytuacji, w której w umowie lub w OWU znajdzie się zapis zastrzegający karę umowną, dla korzystającego, można postąpić dwojako. Po pierwsze, wskazując na nieprawidłowość takiego postępowania można domagać się usunięcia klauzuli z umowy. Po drugie jednak z pragmatycznego punktu widzenia może okazać się, że warto podpisać taką umowę, a na wypadek sporu w sądzie powołać się na nieważność postanowienia zastrzegającego karę umowną.
Warto jednak wiedzieć, że sądy dość szeroko interpretują pojęcie świadczenie niepieniężne i wychodząc naprzeciw potrzebom profesjonalnego obrotu rozszerzają również możliwości zastrzegania w kontraktach kar umownych. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok SN z 20 października 2006 r. (sygn. akt IV CSK 154/06, OSNC z 2007 r. nr 7-8, poz. 117), w którym stwierdzono, że można zastrzec skutecznie, na podstawie art. 483 k.c., karę umowną na wypadek odstąpienia od umowy leasingu w razie niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków przez leasingobiorcę (korzystającego). W stanie faktycznym będącym kanwą wyroku kara umowna została jednak zastrzeżona nie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy leasingu, ale na wypadek odstąpienia od umowy. Kara ta została więc zastrzeżona za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań, jakie powstaną dla korzystającego w następstwie odstąpienia od umowy leasingu, a nie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczenia pieniężnego, do którego korzystający zobowiązany jest na podstawie umowy leasingu. To, że nienależyte wykonanie zobowiązania pieniężnego przez korzystającego było podstawą odstąpienia od umowy, nie przesądza charakteru jego zobowiązania, za które zastrzeżono karę umowną, gdyż finansujący miał zastrzeżone prawo do odstąpienia od umowy także z innych przyczyn, które mogły się wiązać z nienależytym wykonaniem obowiązków niepieniężnych przez korzystającego.
Z ORZECZNICTWA
Zastrzeżenie w umowie leasingu zawartej przed wejściem w życie art. 70915 k.c., że leasingodawcy przysługuje prawo żądania kary umownej w wypadku rozwiązania umowy leasingu z powodu nieuregulowania przez leasingodawcę opłat określonych, nie narusza żadnego przepisu o charakterze iuris cogentis.
Wyrok SA w Warszawie z 10 sierpnia 2004 r., sygn. akt I ACa 1564/03, Apel. W-wa z 2005 r. nr 3, poz. 23
WAŻNE
Kara umowna może być zastrzeżona tylko przy świadczeniach niepieniężnych, a zatem firma leasingowa nie może zastrzec kary na wypadek opóźnienia korzystającego z zapłatą raty
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

SaldeoSMART

SaldeoSMART to ewolucja w księgowości.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »