| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak reprezentować spółkę, by nie popełnić przestępstwa

Jak reprezentować spółkę, by nie popełnić przestępstwa

Podczas prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania na zewnątrz może zdarzyć się, że członkowie zarządu i rady nadzorczej swoim działaniem wyrządzą szkodę samej spółce albo jej kontrahentom, wierzycielom i innym osobom trzecim. W takich przypadkach ponoszą oni odpowiedzialność cywilnoprawną za wyrządzone spółce szkody, mogą być też pozbawieni swojej funkcji. Osoby, które działały na szkodę spółki, ponoszą też odpowiedzialność karną. Grozi im nie tylko grzywna, kara ograniczenia i pozbawienia wolności, ale również zakaz zasiadania przez pięć lat w zarządzie, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz pełnienia funkcji likwidatora w jakiejkolwiek spółce.

Nadużycie zaufania w obrocie gospodarczym
 
Członek władz spółki, który swoim działaniem wyrządza szkodę spółce, może zostać oskarżony nie tylko na podstawie art. 585 k.s.h., ale także na podstawie art. 296 par. 1 kodeksu karnego. Przepis ten stanowi, że osoba, która obowiązana jest do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą przedsiębiorcy nadużywa uprawnień lub nie dopełnia obowiązków i wyrządza przez to znaczną szkodę majątkową, podlega karze pozbawienia wolności do lat pięciu. Aby jednak przypisać sprawcy to przestępstwo, w odróżnieniu od art. 585 k.s.h., konieczne jest wykazanie, że doprowadził on do skutku w postaci wyrządzenia mocodawcy znacznej szkody majątkowej. Zgodnie z art. 115 par. 5 i 7 k.k. znaczną jest szkoda, której wartość w chwili czynu przekracza 200-krotną wysokość najniższego miesięcznego wynagrodzenia. Obecnie musi być to powyżej 225,2 tys. zł. Jeżeli zatem członek władz spółki wyrządzi szkodę poniżej tej wartości, to nie popełni przestępstwa z art. 296 par. 1 k.k. Jednocześnie, zgodnie z art. 296 par. 3 k.k., jeżeli sprawca wyrządza spółce szkodę w wielkich rozmiarach, to podlega surowszej odpowiedzialności karnej - karze pozbawienia wolności nie niższej od roku i nie wyższej niż dziesięć lat. Szkodą mieniem wielkiej wartości jest natomiast mienie, którego wartość w chwili popełnienia czynu przekracza tysiąckrotność najniższego miesięcznego wynagrodzenia - czyli 1 mln 126 tys. zł.
Podobnie jak przestępstwo działania na szkodę spółki określone w art. 585 k.s.h. także i przestępstwo nadużycia zaufania w obrocie gospodarczym może być popełnione przez ściśle określone osoby. Mogą być to wyłącznie osoby zobowiązane do zajmowania się sprawami majątkowymi przedsiębiorstwa na podstawie przepisu prawnego, decyzji organu lub umowy. Oznacza to prowadzenie całości albo części interesów przedsiębiorstwa, z prawem do samodzielnego podejmowania istotnych decyzji dotyczących jego majątku. Do osób odpowiedzialnych należy zatem zaliczyć m.in. członków zarządu, syndyków oraz likwidatorów spółek handlowych. Orzecznictwo zalicza do tej grupy także dyrektorów wyodrębnionych zakładów spółek kapitałowych i ich zastępców, zatrudnionych na umowę o pracę, mimo że nie wchodzą oni w skład statutowych władz spółki. Poza tymi osobami sprawcami przestępstwa z art. 296 k.k. mogą być pełnomocnicy przedsiębiorcy, za pośrednictwem których przedsiębiorca występuje w obrocie i którzy rozporządzają jego majątkiem. Dotyczy to m.in. menedżerów.
Skazanie członka władz spółki za przestępstwo nadużycia zaufania w obrocie gospodarczym wymaga tego, żeby udowodnić mu, iż działał z zamiarem nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków, ale też chciał spowodować skutek w postaci znacznej szkody majątkowej. Jeżeli możliwe będzie udowodnienie tylko jednego ze znamion tego przestępstwa, czyli np. wyłącznie to, że działał nadużywając swoich obowiązków, to nie będzie można skazać go na podstawie art. 296 k.k.
Przestępstwo nadużycia zaufania w obrocie gospodarczym może być popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Jeżeli sprawca działał nieumyślnie, to podlega niższej karze - maksymalnie karze pozbawienia wolności do lat trzech.
PRZYKŁAD
WYSOKOŚĆ GRZYWNY
Na sprawcę przestępstwa działania na szkodę spółki może być nałożona kara grzywny w następującej wysokości:
liczba stawek (od 10 do 360) x wysokość stawki (od 10 zł do 2 tys. zł) = grzywna
10 x 10 zł = 100 zł (minimalna wysokość grzywny)
360 x 2 tys. zł = 720 tys. zł (maksymalna wysokość grzywny)
PRZYKŁAD
DZIAŁANIE NA SZKODĘ SPÓŁKI
Zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na potrzeby produkcji zakupił przestarzały park maszynowy, za który zapłacił prawie jak za nowy. Maszyny okazały się wadliwe, a spółka musiała ponieść koszty naprawy i wymiany urządzeń. Dodatkowo utraciła ona zysk wskutek przestoju. Łączne straty wspólnicy ocenili na 150 tys. zł. W tej sytuacji członkowie zarządu mogą odpowiadać za działania na szkodę spółki (art. 585 k.s.h.). Wspólnicy spółki muszą wykazać jednak, że spółka poniosła szkodę w wyniku działalności zarządu oraz jej wysokość. Dodatkowo muszą oni wykazać związek przyczynowy - czyli że działania zarządu miały związek z powstaniem szkody po stronie spółki.
ORZECZNICTWO ZAKRES UPOWAŻNIENIA
Działaniami na szkodę spółki są takie czynności dokonane przez osoby wymienione w art. 585 k.s.h., które zostały podjęte w granicach upoważnienia ustawowego lub wychodzące poza jego zakres, ale wynikające z ich roli w spółce i pozostające w związku z funkcjami pełnionymi w jej władzach.
Orzeczenie SN z 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt. I KZP 8/99
SYTUACJE, W KTÓRYCH KONIECZNE JEST ZŁOŻENIE WNIOSKU O UPADŁOŚĆ SPÓŁKI:
- Zaprzestanie płacenia długów przez spółkę
- Brak wystarczającego na spłacenie długów majątku spółki
PODSTAWA PRAWNA
Art. 5 par. 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego
CO POWINIEN ZAWIERAĆ WNIOSEK O UPADŁOŚĆ SPÓŁKI
- Imię i nazwisko dłużnika, jego firmę, miejsce zamieszkania lub siedzibę, a w przypadku spółki także imiona i nazwiska oraz miejsce zamieszkania wspólników, odpowiadających za zobowiązania spółki bez ograniczenia, reprezentantów spółki i likwidatorów, jeżeli są ustanowieni
- Miejsce, w którym znajduje się przedsiębiorstwo lub inny majątek dłużnika
- Okoliczności, które uzasadniają wniosek i ich uprawdopodobnienie
- Sprawozdanie finansowe
- Spis wierzycieli z podaniem wysokości wierzytelności każdego z nich oraz listę zabezpieczeń dokonanych przez wierzycieli na majątku spółki
- Oświadczenia o spłatach wierzytelności dokonanych w terminie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku
- Spis podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec spółki z określeniem wierzytelności i terminów zapłaty
- Wykaz tytułów egzekucyjnych przeciwko spółce
PODSTAWA PRAWNA
Art. 9 prawa upadłościowego i naprawczego
PRZYKŁAD
NIEPRAWDZIWE DANE
Przestępstwo z art. 587 k.s.h. może być popełnione tylko przez osobę, która wykonuje obowiązki określone w tytule III i IV ks., np. członek zarządu, komisji rewizyjnej, rady nadzorczej, likwidator itd.. Do osób tych należą również założyciele spółki akcyjnej, a więc osoby, które przyczyniały się do jej utworzenia i podpisały statut spółki. Natomiast inne osoby, które w sprawozdaniach finansowych podają nieprawdziwe dane albo przedstawiają je organom nadzorczym, władzom państwowym lub badającemu sprawozdanie finansowe i księgi handlowe, podlegają odpowiedzialności karnej z art. 35 ust. 1 lub ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz.U. z 1991 r. Nr 111 poz. 480 ze zm.).
Orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 grudnia 2002 r., sygn. akt II AKa 310/02
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Igor Bąkowski

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »