| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Jak reprezentować spółkę, by nie popełnić przestępstwa

Jak reprezentować spółkę, by nie popełnić przestępstwa

Podczas prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania na zewnątrz może zdarzyć się, że członkowie zarządu i rady nadzorczej swoim działaniem wyrządzą szkodę samej spółce albo jej kontrahentom, wierzycielom i innym osobom trzecim. W takich przypadkach ponoszą oni odpowiedzialność cywilnoprawną za wyrządzone spółce szkody, mogą być też pozbawieni swojej funkcji. Osoby, które działały na szkodę spółki, ponoszą też odpowiedzialność karną. Grozi im nie tylko grzywna, kara ograniczenia i pozbawienia wolności, ale również zakaz zasiadania przez pięć lat w zarządzie, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz pełnienia funkcji likwidatora w jakiejkolwiek spółce.

Działania na szkodę spółki
 
Najczęstszym przewinieniem członków władz spółek, które powoduje konieczność pociągnięcia ich do odpowiedzialności karnej, jest działanie na szkodę spółki, inaczej nazywane nadużyciem zaufania spółki. Zgodnie z art. 585 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), kto biorąc udział w tworzeniu spółki handlowej lub będąc członkiem jej zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem działa na jej szkodę, podlega karze pozbawienia wolności do lat pięciu i grzywnie.
Przepis ten ma przede wszystkim na celu ochronę interesów całej spółki, jej wierzycieli oraz wspólników. Nie chodzi tu wyłącznie o ochroną interesów majątkowych spółki. Grożąca spółce szkoda może polegać oczywiście na ubytku jej majątku lub uniemożliwieniu czy ograniczeniu korzyści, jakie w danej sytuacji możliwe były do osiągnięcia, jak np. niewyegzekwowanie postanowień umowy, sprzedaż składników majątku spółki poniżej ich wartości czy niewniesienie środka odwoławczego od niekorzystnego dla spółki orzeczenia sądu. Szkoda ta może polegać jednak także na zagrożeniu lub naruszeniu dóbr niematerialnych spółki, jak chociażby jej dobremu imieniu. W praktyce jednak przestępstwo to polega na wyrządzeniu spółce szkody majątkowej. Jednocześnie nie jest konieczne, aby w wyniku czynności podejmowanych przez członka władz spółki poniosła ona szkodę. Do popełnienia tego przestępstwa wystarcza bowiem już samo zagrożenie powstania szkody.
Kodeks spółek handlowych wyraźnie stanowi, że przestępstwo to może być popełnione przez osoby biorące udział w tworzeniu spółki, członków zarządu, rady nadzorczej i komisji rewizyjnej albo likwidatorów. Nie budzi wątpliwości, że członkowie organów spółek mogą popełnić przestępstwo działania na szkodę spółki - są to członkowie zarządu, rady nadzorczej i komisji rewizyjnej. Do tego kręgu podmiotów nie zostali włączeni członkowie zgromadzenia wspólników stanowiącego organ spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz członkowie walnego zgromadzenia, jako organu spółki akcyjnej. Kodeks spółek handlowych rozstrzyga także, kto może być likwidatorem spółki. Zgodnie z art. 276 i 463 k.s.h. likwidatorami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i spółce akcyjnej są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowią inaczej. Nie jest natomiast jasno określone, co należy rozumieć poprzez pojęcie osób biorących udział w tworzeniu spółki. Bezsporne jest, że są to wspólnicy i założycie spółki, czyli osoby podpisujące statut spółki akcyjnej. Sporne natomiast jest, czy przestępstwo to może być popełnione przez inne osoby, które podejmowały różne czynności składające się na tworzenie spółek, jak np. adwokaci, radcowie prawni, sąd rejestrowy czy notariusze. Część prawników uważa, że osoby te nie mogą popełnić przestępstwa nadużycia zaufania spółki, gdyż w procedurze jej tworzenia spełniają one wyłącznie rolę pomocniczą i w związku z tym nie mogą być samodzielnymi sprawcami przestępstwa. Ich zdaniem, jeżeli działania tych osób wyrządzą spółce szkodę, to będą one odpowiadały na podstawie art. 296 kodeksu karnego (nadużycie zaufania w obrocie gospodarczym) lub art. 231 kodeksu karnego (przekroczenie uprawnień bądź niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego). Inni prawnicy uważają natomiast, że skoro adwokaci, radcowie prawni czy notariusze w procedurze tworzenia spółki podejmują czynności, które mogą mieć istotne znaczenie dla jej bytu prawnego, to powinni oni ponosić odpowiedzialność karną za wyrządzenie spółce szkody nie tylko na podstawie kodeksu karnego, ale także kodeksu spółek handlowych. W praktyce ma to istotne znaczenie głównie z tego względu, że kodeks spółek handlowych przewiduje surowszą odpowiedzialność oraz obowiązek nałożenia na sprawcę przestępstwa nie tylko kary pozbawienia wolności, ale także kary grzywny.
PRZESTĘPCZOŚĆ GOSPODARCZA W LICZBACH
61 - w tylu ustawach przewidziana jest odpowiedzialność karna za przestępstwa gospodarcze
43 proc.  - największych spółek podaje, że w latach 2006-2007 padło ofiarą przestępstwa gospodarczego
48 proc.  - taki odsetek przestępstw gospodarczych wykryły same przedsiębiorstwa
11 proc.  - przestępstw gospodarczych wykryły działania organów ścigania
Źródło: Raport PricewaterhouseCoopers, Global Economic Crime Survey 2007
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Marta Padała

Instruktorka nauki jazdy kat.B z uprawnieniami egzaminatora

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »