| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Zabezpieczenie umów w obrocie handlowym

Zabezpieczenie umów w obrocie handlowym

Zabezpieczenie umów w obrocie gospodarczym to temat bardzo ważny, zwłaszcza w obecnej sytuacji gospodarczej, w której pomimo wysokiego wzrostu gospodarczego i ogólnie niezłej kondycji sektora przedsiębiorstw, zatory płatnicze są wciąż na porządku dziennym. W tym kontekście należyte zabezpieczenie wykonania kontraktu nabiera szczególnego kolorytu - może zapewnić firmie płynność finansową w sytuacji zagrożenia nieterminową płatnością.

Odsetki i kary umowne
 
Zabezpieczeniem kontraktu mogą być też odsetki, które należą się już za proste opóźnienie w wykonaniu kontraktu. Jeżeli bowiem stopa odsetek nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Warto jednak zastrzec wyższe odsetki, które zabezpieczą wierzyciela na wypadek opóźnienia w wykonaniu kontraktu. W razie zwłoki dłużnika (jest to opóźnienie zawinione, czyli takie, z którego dłużnikowi można postawić zarzut) wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Jak technicznie ustanowić dodatkowe zabezpieczenie w formie odsetek? Należy po prostu dodać oddzielny paragraf w umowie o brzmieniu np. „W razie opóźnienia wykonawcy z oddaniem przedmiotu umowy zamawiającemu należą się odsetki umowne w wysokości 20% wartości wynagrodzenia z § 2 ust. 3 umowy w skali roku”. Warto też wskazać, że przepisy nie pozwalają też na dowolną kapitalizację odsetek. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Nie dotyczy to pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe. W tym wypadku wcześniejsza kapitalizacja jest dopuszczalna.
Odmienne zasady stosujemy w przypadku transakcji określonych w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Zgodnie z jej regulacjami, jeżeli strony w umowie przewidziały termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu swojego świadczenia niepieniężnego i doręczeniu dłużnikowi faktury lub rachunku - do dnia zapłaty, ale nie dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Jeżeli termin zapłaty nie został określony w umowie, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu świadczenia niepieniężnego - do dnia zapłaty, ale nie dłuższy niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. Za dzień wymagalności świadczenia pieniężnego, uważa się dzień określony w pisemnym wezwaniu do zapłaty (np. w doręczonej fakturze lub rachunku).
Jeżeli dłużnik, w terminie określonym w umowie albo wezwaniu, nie dokona zapłaty na rzecz wierzyciela, który spełnił określone w umowie świadczenie niepieniężne, wierzycielowi przysługują, bez odrębnego wezwania, odsetki w wysokości odsetek od zaległości podatkowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty. Co więcej czynność prawna wyłączająca lub ograniczająca omówione uprawnienia jest nieważna. Niedopuszczalne jest zastrzeganie w umowach odsetek wyższych niż czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP.
Z kolei kara umowna to zastrzeżenie, na mocy którego naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary umownej. Kary umowne zastrzega się ponadto na wypadek odstąpienia od umowy, a także za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu świadczenia niepieniężnego (np. oddaniu zamówionego dzieła). W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość szkody.
Może się nawet zdarzyć, że wierzyciel w ogóle szkody nie poniesie, a i tak kary umownej zażąda. Natomiast żądanie odszkodowania przewyższającego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły. Jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy jest ona rażąco wygórowana. Karę umowną można zastrzec tylko w odniesieniu do zobowiązania niepieniężnego.
ZAPAMIĘTAJ
Niedopuszczalne jest żądanie kar umownych za nieterminową płatność - sankcją są bowiem w tym wypadku odsetki za opóźnienie.
 

ADAM MALINOWSKI - radca prawny
 

Poradnik Gazety Prawnej Nr 13/2008
z dnia 2008-04-01
 
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

ProfiAuto

ProfiAuto to należąca do firmy Moto-Profil marka zrzeszająca ponad 150 hurtowni, sklepów i warsztatów, znajdujących się w miastach na terenie całej Polski. Pod szyldem ProfiAuto funkcjonują wyselekcjonowane, najlepsze na rynku motoryzacyjnym podmioty.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »