| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Członek zarządu może się jednak uwolnić od tej odpowiedzialności, jeśli wykaże, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy.

Termin złożenia wniosku
 
Podstawowym problemem, jaki należy rozstrzygnąć przy omówieniu niniejszego zagadnienia, istniejącym zarówno w obecnym jak i poprzednio obowiązującym stanie prawnym jest odniesienie treści przesłanki do przepisów prawa upadłościowego i naprawczego, a w szczególności udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy przy wykładni tej przesłanki należy stosować unormowania dotyczące ogłoszenia upadłości, jej przesłanek i terminu, zawarte w prawie upadłościowym. Podstawowym zagadnieniem z tego zakresu jest ocena dopuszczalności zastosowania do regulacji prawnej zawartej w art. 299 par. 2 k.s.h. przepisu art. 21 ust. 1 p.u.n. W kwestii tej możemy wyodrębnić dwa stanowiska: pierwsze, według którego na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, oraz drugie, sprzeciwiające się mechanicznemu przenoszeniu regulacji prawa upadłościowego przy wykładni przepisów k.s.h. (wyrok SN z 6 czerwca 1997 r., III CKN 65/97, OSNC 1997, z. 11, poz.181; wyrok SN z 11 października 2000 r., III CKN 252/00).
Zgodnie z art. 21 ust.1 p.u.n. wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zostać złożony nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Z brzmienia powyższego przepisu wynika precyzyjny termin na wykonanie powyższego obowiązku przez zarząd spółki, choć pewne trudności może budzić ustalenie momentu początkowego, od którego dwutygodniowy termin na złożenie wniosku zaczyna swój bieg.
Jako argument przeciwko mechanicznemu przenoszeniu przy wykładni przepisu k.s.h. unormowania zawartego prawie upadłościowym podaje się, iż takie przenoszenie powoduje usztywnienie terminu, który ustawodawca określił przy użyciu elastycznego zwrotu niedookreślonego (właściwy czas). Jednym z argumentów jest ponadto twierdzenie, iż we wskazanym przepisie prawa upadłościowego chodzi o odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzycieli, gdy art. 298 k.h. statuuje odpowiedzialność za długi spółki (wyrok SN z 6 czerwca 1997r., III CKN 65/97, OSNC 1997, z. 11, poz.181).
Poglądy o niedopuszczalności stosowania unormowania z zakresu prawa upadłościowego i naprawczego, dotyczącego terminu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, do oceny przesłanek z art. 299 k.s.h. należy uznać za nietrafne i prowadzące do niebezpiecznego zróżnicowania przesłanek ogłoszenia upadłości w zależności od zastosowanego przepisu. Przy takim samym stanie faktycznym zarząd spółki mógłby być zobowiązany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z zachowaniem dwóch różnych terminów. Mimo różnic w charakterze, zakresie i funkcjach odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 k.s.h. oraz w art. 21 ust. 3 p.u.n. brak jest podstaw do przyjęcia, że ten sam obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest oceniany inaczej, w zależności od wskazanej przez wierzyciela podstawy odpowiedzialności. Stanowiłoby to niebezpieczne dla praktyki stosowania prawa zróżnicowanie, całkowicie niezrozumiałe dla osób pełniących funkcje członków zarządu. Bezpieczeństwo obrotu prawnego wymaga, aby termin wykonania obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości był określony jednakowo w różnych aktach prawnych, tym bardziej że naruszenie tego obowiązku jest obwarowane sankcją.
Zgodnie z art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stan niewypłacalności dłużnika określa art. 11 p.u.n., zgodnie z którym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Ponadto dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Oznacza to, że nawet istnienie niewymagalnych zobowiązań przekraczających wartość majątku spółki stanowiłoby przesłankę ogłoszenia jej upadłości. Z drugiej jednak strony przepisy p.u.n. zawierają pewne mechanizmy, które przeciwdziałają zbyt pochopnemu ogłaszaniu upadłości, szczególnie na wniosek wierzyciela. Zgodnie z art. 12 ust.1 p.u.n. sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10 proc. wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały, albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli. Przy omówieniu zagadnienia przesłanek ogłoszenia upadłości zwrócić też należy uwagę na treść art. 13 ust. 1 p.u.n., zgodnie z którym sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Zgodzić się jednak należy ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu jednego z wyroków SN (wyrok SN z 11 października 2000 r., III CKN 252/00, Lex nr 51887), iż nie powinien być uznany za właściwy czas zgłoszenia, w którym stan majątkowy spółki kwalifikuje ją już jako bankruta, niweczyłoby to bowiem cały sens postępowania, np. pozbawiając wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów. Aprobata powyższego stwierdzenia nie wynika jednak z akceptacji innego niż zawarty w prawie upadłościowym terminu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, lecz z właściwej analizy cytowanych przepisów p.u.n., szczególnie pojęcia niewypłacalności dłużnika. Skoro bowiem postępowanie upadłościowe zostało umorzone z powodu braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów tego postępowania, to znaczy, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony w terminie. Tylko wyjątkowo możemy mówić o sytuacji, gdy zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym terminie, a z nagłych i wyjątkowych przyczyn (np. pożar przedsiębiorstwa dłużnika) spółka stała się bankrutem bez środków nawet na koszty postępowania upadłościowego. Sąd może ponadto (art. 13 ust. 2 p.u.n.) oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości w razie stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
 
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Finesia Consulting Sp. z o.o.

Usługi księgowe i kadrowo-płacowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »