| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Poradniki > Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o.

Członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Członek zarządu może się jednak uwolnić od tej odpowiedzialności, jeśli wykaże, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub niezgłoszenie wniosku nastąpiło nie z jego winy.

Brak szkody
 
Z odpowiedzialności przewidzianej art. 299 par. 1 k.s.h. zwalnia członka zarządu wykazanie, że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania upadłościowego wierzyciel nie poniósł szkody. Przepis ten budzi szereg wątpliwości interpretacyjnych, a odwołanie się w nim do pojęcia szkody powoduje spory co do rozumienia tego pojęcia oraz charakteru odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 k.s.h.
Pojęcie szkody w znaczeniu użytym w art. 299 par. 2 k.s.h. jest jednak całkiem inne niż tradycyjna definicja tego pojęcia (poglądy przeciwne są odosobnione). Szkodą w rozumieniu ww. przepisu jest pogorszenie możliwości zaspokojenia się wierzyciela z majątku spółki. Stan ten określany jest jako obniżenie potencjału majątkowego spółki (wyrok SN z 4 lipca 1997 r., III CZP 24/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 165). Brak szkody należy przyjąć, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzyciel nie mógłby otrzymać zaspokojenia swojej należności z powodu braku majątku, który mógłby zostać podzielony pomiędzy wierzycieli, przy założeniu jednak, iż w razie złożenia wniosku w terminie zaspokojenie wierzyciela, choćby częściowe byłoby jednak możliwe. Istotna treść tego zwolnienia polega na tym, że powinno ono nastąpić wówczas, gdy zostało stwierdzone, że szkoda powstała wskutek niemożności wyegzekwowania danego zobowiązania z majątku spółki, jeżeli niemożność ta nie pozostaje w związku z niezgłoszeniem upadłości, tj., że zobowiązanie nie mogłoby być pokryte z majątku spółki nawet wówczas, gdyby postępowanie upadłościowe zostało wdrożone.
Wyrażenie zawarte w omawianym przepisie (wierzyciel nie poniósł szkody pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości) należy więc rozumieć w ten sposób, iż sytuacja finansowa wierzyciela nie ulega zmianie niezależnie od tego, czy wystąpiono z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, czy też nie. Sytuacja taka ma miejsce w szczególności wówczas, gdy z powodu określonej przepisami prawa upadłościowego kolejności zaspokajania, wierzyciel nie zostałby zaspokojony, nawet jeśli zarząd złożyłby w terminie wniosek o ogłoszenie upadłości. Może więc mieć miejsce sytuacja, gdy pomimo niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie dojdzie do uszczuplenia majątku spółki, a należność wierzyciela nie zostanie i tak zaspokojona. Możliwy jest zatem brak szkody wierzyciela w rozumieniu art. 299 par. 2 k.s.h. przy jednoczesnym istnieniu po jego stronie szkody w tradycyjnym ujęciu.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy zauważyć, że pojęcie oraz wielkość szkody w rozumieniu art. 299 par. 2 k.s.h. nie odpowiada w zasadzie wielkości szkody, jaką ponosi wierzyciel z uwagi na niezaspokojenie jego wierzytelności. Skoro obowiązkiem zarządu jest złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości (w przeciwnym wypadku zarząd wyrządza wierzycielowi szkodę), to słuszne jest przeanalizowanie sytuacji, jaka zachodzi, gdy zarząd wywiąże się z tego obowiązku. W konsekwencji złożonego wniosku zostaje ogłoszona upadłość spółki. W przypadku upadłości likwidacyjnej zarząd majątkiem spółki obejmuje syndyk (art. 173 p.u.n.) i jednym z jego pierwszych obowiązków jest przeprowadzenie spisu inwentarza i oszacowanie masy upadłości (art. 306 p.u.n.). Już na wstępie postępowania konieczne jest wydatkowanie pewnych środków finansowych na koszty postępowania upadłościowego. Kategoria kosztów postępowania obejmuje także wynagrodzenie syndyka, które zasadniczo może sięgać do 5 proc. funduszy masy i koszt ten także pomniejszy fundusze przeznaczone dla wierzycieli. Z ogłoszeniem upadłości wiąże się także jeszcze inny doniosły problem, a mianowicie problem odpraw pieniężnych dla zwalnianych pracowników. To kolejna pozycja w katalogu wierzytelności, jakie będzie musiał zaspokoić syndyk, a które pomniejszą fundusze masy upadłości przeznaczone dla pozostałych wierzycieli. Na sytuację tych ostatnich wpływa ponadto wspomniana już powyżej kolejność zaspakajania, przewidziana przepisami art. 342 ust. 1 p.u.n. oraz wielkość środków finansowych, jakie uda się uzyskać syndykowi ze sprzedaży majątku upadłej spółki. Nie stanowi też podstawy zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności fakt otwarcia likwidacji spółki.
WAŻNE
WNIOSEK O UPADŁOŚĆ
Zwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności przewidzianej art. 299 par. 1 k.s.h. następuje w razie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w obu wariantach, tj. z możliwością zawarcia układu oraz obejmującą likwidację majątku spółki
WAŻNE
PODZIAŁ KOMPETENCJI
Określanie w regulaminie zarządu spółki z o.o. wewnętrznego podziału kompetencji członków zarządu, choć jest dopuszczalne, to jest podziałem o charakterze wewnętrznym, który nie wywołuje żadnych skutków na zewnątrz, a w szczególności nie wyłącza ustawowej odpowiedzialności członków zarządu, z jaką mamy do czynienia w art. 299 k.s.h.

ANNA SZARMACH

radca prawny

 


Gazeta Prawna Nr 30/2008 [Dodatek: Tygodnik Prawa Gospodarczego]
z dnia 2008-02-12

reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

r.pr. Bartosz Drozdowicz

Specjalista prawa pracy i ekspert ds. negocjacji, autor bloga www.oprawiepracy.pl

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »